{
"word": "новатор",
"stress": 4,
"forms": [
"новатор"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб жо ургъулев, цӏияб къагӏидаялъ хӏалтӏулев чи",
"examples": [
{
"uk": "новатори виробництва",
"av": "цӏияб къагӏидаялъ хӏалтӏулел чагӏи",
"comment": "заводалда, совхозалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "новаторство",
"stress": 4,
"forms": [
"новаторство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб жо бижизаби, цӏияб жо ургъун бахъи, цӏияб къагӏидаялъ хӏалтӏи",
"precomment": "діяльність новаторів"
}
]
}
{
"word": "новачок",
"stress": 6,
"forms": [
"новичок"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "дагьав цевегӏан кивениги вачӏарав, вахъарав, щибниги гьабизе лъугьарав чи"
}
]
}
{
"word": "новела",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"новелла"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "новелла, къокъаб хабар",
"labels": [
"література, літературознавство"
]
}
]
}
{
"word": "новела",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"новелла"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "новелла",
"comment": "законазул, уставалъул ва гь. ц. кинаб букӏаниги сводалде хадуб гьабураб тӏадежубай",
"labels": [
"юридичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "новеліст",
"stress": 7,
"forms": [
"новеллист"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "новелист",
"comment": "новеллаби хъвалев чи"
}
]
}
{
"word": "новенький",
"stress": 2,
"stem": "НОВЕНЬК",
"forms": [
"новенький",
"новенькая",
"новенькое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияв, цӏивачӏарав",
"precomment": "у значенні іменника, чоловічий рід",
"comment": "чиясул жинсалъул предметияб цӏаралъуй бакӏалда",
"labels": [
"розмовне слово"
]
},
{
"text": "цӏияй, цӏиячӏарай",
"precomment": "у значенні іменника, жіночий рід",
"comment": "чӏужуялъул жинсалъул предметияб цӏаралъул бакӏалда",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "новый",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "новизна",
"stress": 7,
"forms": [
"новизна"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб лъугьа-бахъин, дагьаб цебегӏан рагьараб, хӏал бихьараб щиб букӏаниги",
"examples": [
{
"uk": "принада новизни",
"av": "цӏияб лъугьа-бахъиналъул гьайбалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "новий",
"stress": 2,
"stem": "НОВ",
"forms": [
"новый",
"новая",
"новое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "новий дім",
"av": "цӏияб мина"
},
{
"uk": "новий сенс",
"av": "цӏияб магӏна"
},
{
"uk": "новий костюм",
"av": "цӏияб костюм"
},
{
"uk": "новий рік",
"av": "цӏияб сон"
}
]
},
{
"text": "гьанжесеб, цӏияб",
"precomment": "сучасний",
"examples": [
{
"uk": "нова історія",
"av": "гьанжесеб тарих, история"
}
]
},
{
"text": "цӏибаккараб",
"precomment": "нещодавно з'явився",
"examples": [
{
"uk": "нові ліки",
"av": "цӏибаккараб дару"
}
]
},
{
"text": "цӏияб",
"precomment": "нове",
"comment": "жо",
"labels": [
"у значенні іменника"
],
"examples": [
{
"uk": "це щось нове",
"av": "гьеб цо щибалиго цӏияб жо буго"
},
{
"uk": "відчуття нового",
"av": "цӏиялъул асар"
},
{
"uk": "боротьба старого з новим",
"av": "басриялъул цӏиялъулгун къеркьей"
}
]
}
]
}
{
"word": "новина",
"stress": 2,
"stem": "НОВОСТ",
"forms": [
"новость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб жо",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "новини науки і техніки",
"av": "гӏелмуялъулги техникаялъулги цӏиял жал, цӏилъаби"
},
{
"uk": "останні новини",
"av": "ахирисел цӏиял харбал"
},
{
"uk": "які у вас новини?",
"av": "нужер кинал цӏиял харбал ругел?"
},
{
"uk": "повідомити новину",
"av": "цӏияб жо бицине"
},
{
"uk": "це що ще за новини",
"av": "гьебги щиб цойги цӏияб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "новина, цілина",
"forms": [
"новь"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жеги бегичӏеб, бекьичӏеб ракь",
"precomment": "цілина",
"labels": [
"сільське господарство, сільськогосподарський термін"
]
},
{
"text": "цӏияб бачӏиналъул хӏалухъен"
}
]
}
{
"word": "новинка",
"stress": 4,
"stem": "НОВИНК",
"forms": [
"новинка"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб, дагьаб цебегӏан баккараб жо",
"examples": [
{
"uk": "новинки науки і техніки",
"av": "гӏелмуялъул ва техникаялъул цӏилъаби"
},
{
"uk": "книжкові новинки",
"av": "цӏиял тӏахьал"
},
{
"uk": "йому це було в новинку",
"av": "гьесие гьеб цӏияб жолъун букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "новобранець",
"stress": 7,
"forms": [
"новобранец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияв рагъухъан, цӏивачӏарав рагъухъан",
"precomment": "дагьав цевегӏан рагъулаб хъулухъалде ахӏарав чи"
}
]
}
{
"word": "новобудова",
"stress": 8,
"stem": "НОВОСТРОЙК",
"forms": [
"новостройка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏибалеб бакӏ",
"precomment": "будівництво",
"examples": [
{
"uk": "новобудови Сибіру",
"av": "Сибиралда цӏиралел бакӏал"
}
]
},
{
"text": "цӏияб мина",
"precomment": "нова будівля",
"examples": [
{
"uk": "жити в новобудові",
"av": "цӏияб минаялъуб, цӏи бараб бакӏалда гӏумру гьабизе"
},
{
"uk": "школа – новобудова",
"av": "цӏияб школа",
"comment": "цӏибараб школа"
}
]
}
]
}
{
"word": "нововведення",
"stress": 9,
"forms": [
"нововведение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб низам, цӏидасан чӏезабураб къагӏида, гӏадлу"
}
]
}
{
"word": "нововведення",
"stress": 2,
"forms": [
"новшество"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьабураб, хӏалтӏизабулеб, къабул гьабураб цӏилъи",
"examples": [
{
"uk": "впровадження технічних нововведень",
"av": "техникаялъул цӏилъаби тӏиритӏизари, гӏатӏидго хӏалтӏизари"
},
{
"uk": "новітній досвід у роботі",
"av": "хӏалтӏулъ цӏиял къагӏидаби, цӏилъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "новокаїн",
"stress": 7,
"forms": [
"новокаин"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "новокаин",
"labels": [
"фармацевтичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "новомодний",
"stress": 6,
"forms": [
"новомодный",
"новомодная",
"новомодное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб модаялъул",
"examples": [
{
"uk": "новомодний костюм",
"av": "цӏияб модаялъул костюм"
}
]
}
]
}
{
"word": "новорічний",
"stress": 6,
"stem": "НОВОГОДН",
"forms": [
"новогодний",
"новогодняя",
"новогоднее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб соналъулаб",
"examples": [
{
"uk": "новорічна ялинка",
"av": "ЦӀияб соналъул елка"
},
{
"uk": "новорічне свято",
"av": "ЦӀияб соналъул байрам"
},
{
"uk": "новорічна ніч",
"av": "ЦӀияб соналъул сордо"
}
]
}
]
}
{
"word": "новосел",
"forms": [
"новосёл"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияв квартирант, дагьав цевегӏан кивениги рукъалъ чӏарав чи, цӏияв хважаин",
"examples": [
{
"uk": "будинок чекає новоселів",
"av": "мина цӏиял хважаинзаби рачӏиналъухъ балагьун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "новоспечений",
"forms": [
"новоиспечённый",
"новоиспечённая",
"новоиспечённое"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏанже бежараб, ахӏанже ишалде лъугьарав, дагьаб цебе гьабураб, дагьаб цебе цӏар, хъулухъ щварав",
"labels": [
"жартівливе"
],
"examples": [
{
"uk": "новоспечений учений",
"av": "дагьаб цебегӏан вахъарав гӏалимчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "новосілля",
"stress": 6,
"forms": [
"новоселье"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб рукъ, ахӏанже жанире гӏадамал рахъараб мина",
"precomment": "нове житло"
},
{
"text": "цӏияб бакӏалде, рокъоре гӏадамал рахъиндал гьабулеб рохел, гьоболлъи",
"precomment": "свято",
"examples": [
{
"uk": "справляти новосілля",
"av": "цӏияб рокъоре рахъиналъул гьоболлъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "новоутворення",
"stress": 12,
"forms": [
"новообразование"
],
"labels": [
"середній рід",
"медицина"
],
"senses": [
{
"text": "лугбузда лъугьараб цӏигьан, лугбузда тӏад бижараб жо",
"labels": [
"медичний термін"
]
},
{
"text": "мацӏалда лъугьараб цӏияб рагӏи",
"labels": [
"лінгвістичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "новоявлений",
"stress": 5,
"forms": [
"новоявленный",
"новоявленная",
"новоявленное"
],
"senses": [
{
"text": "гьабсагӏат вачӏарав, ахӏанже загьирлъарав",
"examples": [
{
"uk": "новоявлений учений",
"av": "ахӏанже загьирлъарав гӏалимчи"
}
]
}
]
}