{
"word": "терапевт",
"stress": 6,
"forms": [
"терапевт"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "терапевт",
"comment": "жанисел унтабазул тохтир"
}
]
}
{
"word": "терапія",
"stress": 6,
"forms": [
"терапия"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "терапия",
"comment": "жанисел унтабазе дару гьаби"
}
]
}
{
"word": "тераса",
"stress": 5,
"forms": [
"терраса"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "мегӏели, магълъи",
"labels": [
"географія"
]
},
{
"text": "рагъи, тӏокъо",
"precomment": "літня прибудова",
"examples": [
{
"uk": "засклена тераса",
"av": "цӏер ккураб рагъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "терем",
"stress": 2,
"forms": [
"терем"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "сивурукъ",
"comment": "некӏсияб Русалда бечедаб кӏалгӏаялда тӏад гьабураб"
}
]
}
{
"word": "терен",
"forms": [
"тёрн"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гогаман",
"comment": "ягоды; пихъ, гъветӏ",
"labels": [
"збірний іменник"
]
}
]
}
{
"word": "терен",
"stress": 5,
"forms": [
"терновник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гогаман",
"comment": "пихъ, гъветӏ",
"labels": [
"ботаніка"
]
}
]
}
{
"word": "терзання",
"stress": 5,
"stem": "ТЕРЗАНИ",
"forms": [
"терзание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏутӏуй, кескал лъугьинари, тӏутӏу-хъухъуй",
"comment": "за дієсловом терзати",
"comment_lang": "ru"
},
{
"labels": [
"у переносному значенні",
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "терзання",
"av": "рекӏел гӏазабал"
}
]
}
]
}
{
"word": "терзати",
"stress": 5,
"forms": [
"терзать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏутӏузе, кескал лъугьинаризе, тӏутӏу-хъухъузе",
"precomment": "кого-що",
"comment": "раздирать"
},
{
"text": "рекӏее гӏазаб кьезе",
"comment": "мучить",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "терзатися",
"stress": 5,
"forms": [
"терзаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏее гӏазаб букӏине",
"comment": "мучиться"
}
]
}
{
"word": "територія",
"stress": 7,
"forms": [
"территория"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "территория, ракь, бакӏ",
"examples": [
{
"uk": "територія держави",
"av": "пачалихъалъул ракь",
"comment": "гӏурхъиялъ жанибе бачараб"
}
]
}
]
}
{
"word": "термодинаміка",
"stress": 9,
"forms": [
"термодинамика"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "термодинамика",
"comment": "хинлъиги гьелъул хьвадиги лъазабулеб физикаялъул бутӏа"
}
]
}
{
"word": "термодинамічний",
"stress": 11,
"forms": [
"термодинамический",
"термодинамическая",
"термодинамическое"
],
"senses": [
{
"text": "термодинамикияб, термодинамикаялъулаб"
}
]
}
{
"word": "термоелектричний",
"stress": 12,
"forms": [
"термоэлектрический",
"термоэлектрическая",
"термоэлектрическое"
],
"senses": [
{
"text": "термоэлектрикияб",
"comment": "хинлъиялдасан электроэнергия лъугьинабиялда хурхараб",
"examples": [
{
"uk": "термоелектричний струм",
"av": "термоэлектрикияб (хинлъиялъ лъугьинабураб) ток"
}
]
}
]
}
{
"word": "термометр",
"stress": 5,
"forms": [
"термометр"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "термометр",
"comment": "хинлъи-цӏорой борцунеб алат"
}
]
}
{
"word": "терморегулятор",
"stress": 11,
"forms": [
"терморегулятор"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "терморегулятор",
"comment": "къваригӏараб багӏари чӏезабулеб прибор"
}
]
}
{
"word": "термос",
"stress": 2,
"forms": [
"термос"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "термос",
"comment": "лъим, чай ва гь.ц. цӏороялдаса цӏунулеб"
}
]
}
{
"word": "термостат",
"stress": 8,
"forms": [
"термостат"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "термостат",
"comment": "кибниги цо хасаб температура цӏунулеб аппарат"
}
]
}
{
"word": "термоядерний",
"stress": 6,
"stem": "ТЕРМОЯДЕРН",
"forms": [
"термоядерный",
"термоядерная",
"термоядерное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "термоядерна реакція",
"av": "термоядернияб реакция"
},
{
"uk": "термоядерна зброя",
"av": "термоядернияб ярагъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "термін",
"forms": [
"срок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "болжал, цӏараб мех",
"precomment": "проміжок часу",
"examples": [
{
"uk": "до строку",
"av": "цӏараб мехалде"
},
{
"uk": "вчасно",
"av": "жиндир гӏужда, заманалда"
},
{
"uk": "строком до трьох днів",
"av": "лъабго къоялъул болжалалде щвезегӏан, лъабго къоялъ"
},
{
"uk": "даю вам два дні строку",
"av": "кӏиго къо кьолеб буго дуе"
},
{
"uk": "дайте строк",
"av": "цодагьалъ чӏа, биччан те заман ине",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"uk": "на строк",
"av": "кигӏаналиго заманалъ, дагьаб заманалъ, кидагоялъе гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "термін",
"stress": 2,
"forms": [
"термин"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "термин",
"comment": "гӏелмуялъул, техникаялъул, искусствоялъул цо чӏван къотӏараб жоялъе тӏубараб магӏна кьолеб цо я цо чанго рагӏи"
}
]
}
{
"word": "терміновий",
"stress": 3,
"stem": "СРОЧН",
"forms": [
"срочный",
"срочная",
"срочное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏедегӏараб, хехаб, хӏалакараб, нахъбахъулареб, нахъ тӏамун тезе бегьулареб",
"examples": [
{
"uk": "термінова робота",
"av": "хӏалакараб хӏалтӏи"
},
{
"uk": "термінова телеграма",
"av": "хехаб телеграмма"
},
{
"uk": "вжити термінових заходів",
"av": "хехал тадбирал гьаризе"
}
]
},
{
"text": "заман цӏан кьолеб",
"precomment": "на певний термін",
"examples": [
{
"uk": "строкова позика",
"av": "заман цӏан кьолеб къарз"
}
]
}
]
}
{
"word": "терміново",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"срочно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "гӏедегӏун, хехго, нахъбахъичӏого, хӏалакун, хъата-масан",
"examples": [
{
"uk": "терміново виконати наказ",
"av": "буюрухъ нахъбахъичӏого тӏубазабизе"
}
]
},
{
"text": "хехго, нахъбахъичӏого гьабизе ккола",
"precomment": "безособове вживання",
"labels": [
"у значенні присудка"
],
"examples": [
{
"uk": "це дуже терміново",
"av": "гьеб хехго, нахъбахъичӏого гьабизе ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "терміновість",
"stress": 3,
"forms": [
"срочность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалакараб, гӏедегӏараб букӏин; хехго, нахъбахъичӏого тӏубазе ккей"
}
]
}
{
"word": "термінологічний",
"stress": 11,
"forms": [
"терминологический",
"терминологическая",
"терминологическое"
],
"senses": [
{
"text": "терминазул",
"examples": [
{
"uk": "термінологічний словник",
"av": "терминазул словарь"
}
]
}
]
}
{
"word": "термінологія",
"stress": 9,
"forms": [
"терминология"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "терминология",
"comment": "терминазул цо кьучӏаб система"
}
]
}
{
"word": "терміт",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"термит"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "термит, хъахӏаб цӏунцӏра",
"comment": "хинал улкабазда букӏунеб, цӏулае цӏикӏкӏараб зарал гьабулеб",
"labels": [
"зоологія"
]
}
]
}
{
"word": "терміт",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"термит"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "термит",
"labels": [
"хімія"
]
}
]
}
{
"word": "термітний",
"stress": 5,
"stem": "ТЕРМИТН",
"forms": [
"термитный",
"термитная",
"термитное"
],
"senses": [
{
"text": "термиталъул, термит хӏалтӏизабулеб, термиталдалъун гьабулеб",
"labels": [
"хімія",
"техніка"
],
"examples": [
{
"uk": "термітна бомба",
"av": "термиталъул бомба"
},
{
"uk": "термітне зварювання",
"av": "термиталдалъун гьабулеб регъей, термиталъул регъей"
}
]
}
]
}
{
"word": "термічний",
"stress": 5,
"stem": "ТЕРМИЧЕСК",
"forms": [
"термический",
"термическая",
"термическое"
],
"senses": [
{
"text": "термическияб",
"comment": "багӏариялъул энергия хӏалтӏизабураб",
"labels": [
"фізика",
"техніка"
],
"examples": [
{
"uk": "термічна стійкість",
"av": "бухӏи хӏехьезе кӏвей"
},
{
"uk": "термічна обробка металу",
"av": "багӏаризабун металлалъул качество лъикӏлъизаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "тернистий",
"stress": 5,
"forms": [
"тернистый",
"тернистая",
"тернистое"
],
"senses": [
{
"text": "зазахараб, заз гӏемераб, зазилаб",
"labels": [
"застаріле слово"
]
},
{
"text": "захӏматаб, бакӏаб",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "тернистий шлях",
"av": "захӏматаб нух",
"comment": "гӏумруялъул"
}
]
}
]
}
{
"word": "терновий",
"forms": [
"терновый",
"терновая",
"терновое"
],
"senses": [
{
"text": "гогаманалъул",
"examples": [
{
"uk": "терновий кущ",
"av": "гогаманалъул гъветӏ, хъарахъ"
},
{
"uk": "терновий вінець",
"av": "гӏазабалъул гор",
"labels": [
"книжное слово"
],
"comment": "чӏвалалде ГӀиса аварагасул ботӏрода лъун букӏараб гогаманалъул гор"
}
]
}
]
}
{
"word": "терор",
"stress": 5,
"forms": [
"террор"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "террор, зулму",
"comment": "политикияв тушманасда данде гуч хӏалтӏизаби, чӏвай-хъвеялде гӏунтӏун гьесда тӏад зулму гьаби"
}
]
}
{
"word": "тероризувати",
"stress": 9,
"forms": [
"терроризировать"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "зулмуялдалъун, гучалдалъун хӏинкъи кьезе",
"precomment": "кого-що",
"comment": "устрашать насилием"
},
{
"text": "хӏинкъизавизе, хӏинкъиялда гъоркь чӏезавизе",
"precomment": "кого-що",
"comment": "запугивать"
}
]
}
{
"word": "терорист",
"stress": 7,
"forms": [
"террорист"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "террорист, зулмучи"
}
]
}
{
"word": "терористичний",
"stress": 10,
"stem": "ТЕРРОРИСТИЧЕСК",
"forms": [
"террористический",
"террористическая",
"террористическое"
],
"senses": [
{
"text": "терроралъулаб, террористазулаб, терроризмалъулаб",
"examples": [
{
"uk": "терористична політика",
"av": "терроралъулаб политика, зулмуялъулаб политика"
}
]
}
]
}
{
"word": "терористка",
"forms": [
"террористка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "террористка, зулмучӏужу"
}
]
}
{
"word": "терпеливість",
"stress": 7,
"forms": [
"терпеливость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "сабурлъи, сабруяв вукӏин"
}
]
}
{
"word": "терпимий",
"stress": 5,
"stem": "ТЕРПИМ",
"forms": [
"терпимый",
"терпимая",
"терпимое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе бегьулеб, дагӏба базе бегьулареб",
"precomment": "допустимий",
"examples": [
{
"uk": "терпимі умови",
"av": "хӏехьезе бегьулел шартӏал"
},
{
"uk": "терпима ціна",
"av": "дагӏба базе бегьулареб, рекъараб багьа"
}
]
},
{
"text": "сабруяб, гӏодобе биччараб, хӏехьезе бегьулеб",
"precomment": "поблажливий",
"examples": [
{
"uk": "терпиме ставлення",
"av": "хӏехьезе бегьулеб гьоркъоблъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "терпимість",
"stress": 5,
"forms": [
"терпимость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "сабруялда чӏезе кӏвей, яхӏ гьабизе кӏвей, къохӏехьей",
"examples": [
{
"uk": "терпимість до чужих думок",
"av": "чияр пикраби сабруялда къабул гьари (гьаризе кӏвей)"
}
]
}
]
}
{
"word": "терпляче",
"stress": 7,
"forms": [
"терпеливо"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "сабруялда, яхӏалда, сабурго",
"examples": [
{
"uk": "терпляче пояснювати що-небудь",
"av": "щиб бугониги сабурго бичӏчӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "терплячий",
"stress": 7,
"stem": "ТЕРПЕЛИВ",
"forms": [
"терпеливый",
"терпеливая",
"терпеливое"
],
"senses": [
{
"text": "сабурав, сабруяв, къо хӏехьолев, яхӏ бугев, сабру-яхӏалда чӏолев",
"examples": [
{
"uk": "бути терплячим",
"av": "сабурав вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "терпіння",
"stress": 5,
"stem": "ТЕРПЕНИ",
"forms": [
"терпение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "сабру, къохӏехьей, яхӏ гьабизе кӏвей",
"examples": [
{
"uk": "мати терпіння",
"av": "сабру букӏине"
},
{
"uk": "втратити терпіння",
"av": "сабру лъугӏизе"
},
{
"uk": "вивести з терпіння когось",
"av": "лъилниги сабру лъугӏизабизе"
},
{
"uk": "терпіння і труд все перетруть",
"av": "сабруялъги хӏалтӏуцаги кинабго къезабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "терпіти",
"stress": 5,
"forms": [
"терпеть"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе, яхӏ гьабизе, сабру гьабизе",
"precomment": "що і без додатка",
"comment": "безропотно переносить",
"examples": [
{
"uk": "терпіти біль",
"av": "унти хӏехьезе"
}
]
},
{
"text": "хӏехьезе",
"precomment": "кого-що",
"comment": "мириться с кем-чем-либо",
"examples": [
{
"uk": "він не терпить заперечень",
"av": "рагӏи къотӏи дос хӏехьоларо"
}
]
},
{
"text": "хӏехьезе",
"precomment": "що",
"comment": "испытать",
"examples": [
{
"uk": "терпіти нужду",
"av": "къварилъи хӏехьезе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "час не терпить",
"av": "кватӏизе тезе бегьуларо; гӏедегӏизе ккола"
},
{
"uk": "справа не терпить",
"av": "иш хехго гьабизе ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "терти",
"stress": 4,
"forms": [
"тереть"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъулъазе, кӏвекӏизе",
"examples": [
{
"uk": "не три очі",
"av": "берал кӏвекӏуге"
}
]
},
{
"text": "лъулъан гӏисин гьабизе",
"comment": "размельчать",
"examples": [
{
"uk": "терти картоплю",
"av": "картошка лъулъан гӏисин гьабизе"
}
]
},
{
"text": "лъулъан унтизабизе",
"comment": "причинять боль",
"examples": [
{
"uk": "чобіт тисне мені ногу",
"av": "чакмаялъ лъулъан дир хӏетӏе унтизабулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "тертка",
"forms": [
"тёрка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъвагӏав, хачав"
}
]
}
{
"word": "тертя",
"stress": 3,
"stem": "ТРЕНИ",
"forms": [
"трение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъулъай, лъулъади",
"examples": [
{
"uk": "сила тертя",
"av": "лъулъадиялъул къуват"
}
]
},
{
"text": "рагӏи дандеккунгутӏи, къецдагӏба, цоцалъ хъелъей",
"precomment": "розбіжності",
"labels": [
"у переносному значенні",
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "тертя",
"av": "рагӏи дандеккунгутӏи, къецдагӏба, цоцалъ хъелъей"
}
]
}
]
}
{
"word": "тертяний; бувалий",
"stem": "ТЁРТ",
"forms": [
"тёртый",
"тёртая",
"тёртое"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги лъулъан, гӏисин гьабураб, чухӏараб",
"precomment": "подрібнений",
"examples": [
{
"uk": "терта картопля",
"av": "лъулъан яги чухӏун гӏисин гьабураб картошка"
},
{
"uk": "терті фарби",
"av": "рухун, чухӏун, лъулъан хӏадурарал релъабин"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб жо бихьарав, хӏехьарав, хӏалбихьи бугев",
"precomment": "бувалий",
"comment": "чи",
"labels": [
"у переносному значенні",
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "терція",
"stress": 2,
"forms": [
"терция"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "терция",
"comment": "титулалъулаб шрифталъул цо тайпа",
"labels": [
"поліграфія"
]
}
]
}