{
"word": "тур",
"homonym": 1,
"forms": [
"тур"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цо свери",
"precomment": "коло танцю",
"comment": "кьурдул",
"examples": [
{
"uk": "тур вальсу",
"av": "вальсалъул цо свери"
}
]
},
{
"text": "тур",
"precomment": "етап",
"examples": [
{
"uk": "другий тур шахового турніру",
"av": "шахматазул турниралъул кӏиабилеб тур"
}
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "вибори у два тури",
"av": "кӏиго туралда тӏоритӏулел рищиял"
}
]
}
]
}
{
"word": "тур",
"homonym": 2,
"forms": [
"тур"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бис",
"comment": "горный козел"
}
]
}
{
"word": "тура",
"stress": 4,
"forms": [
"тура"
],
"labels": [
"жіночий рід",
"шаховий термін"
],
"see_also": [
{
"target": "ладья",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "турбаза",
"stress": 5,
"forms": [
"турбаза"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турбаза",
"comment": "туристазул база"
}
]
}
{
"word": "турбобудування",
"stress": 10,
"forms": [
"турбостроение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "турбинаби гьари"
}
]
}
{
"word": "турбобур",
"stress": 7,
"forms": [
"турбобур"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турбобур",
"comment": "газил, нартил буругъал рорлъизе хӏалтӏизабулеб алат"
}
]
}
{
"word": "турбогвинтовий",
"stress": 12,
"forms": [
"турбовинтовой",
"турбовинтовая",
"турбовинтовое"
],
"senses": [
{
"text": "турбинаялъ раква ххенезабулеб",
"examples": [
{
"uk": "турбогвинтовий літак",
"av": "турбинаялъ раква ххенезабулеб самолёт"
}
]
}
]
}
{
"word": "турбогенератор",
"stress": 11,
"forms": [
"турбогенератор"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турбогенератор",
"comment": "турбинаялъ хӏалтӏизабулеб электрикияб генератор"
}
]
}
{
"word": "турборакетний",
"stress": 9,
"stem": "ТУРБОРАКЕТН",
"forms": [
"турборакетный",
"турборакетная",
"турборакетное"
],
"senses": [
{
"text": "турборакетнияб",
"examples": [
{
"uk": "турборакетні двигуни",
"av": "турборакетниял двигателал",
"comment": "моторал"
}
]
}
]
}
{
"word": "турбореактивний",
"stress": 11,
"stem": "ТУРБОРЕАКТИВН",
"forms": [
"турбореактивный",
"турбореактивная",
"турбореактивное"
],
"senses": [
{
"text": "турбореактивияб",
"examples": [
{
"uk": "турбореактивні снаряди",
"av": "турбореактивиял снарядал",
"comment": "гӏарададул гулби"
}
]
}
]
}
{
"word": "турбота; клопіт",
"stress": 4,
"stem": "ЗАБОТ",
"forms": [
"забота"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏалаб-агъаз, милат",
"examples": [
{
"uk": "проявити турботу",
"av": "тӏалаб-агъаз (милат) гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаде ккараб къо; ургъел",
"precomment": "неспокій, клопоти",
"examples": [
{
"uk": "жити без турбот",
"av": "ургъел гьечӏого, гӏумру тӏамизе"
},
{
"uk": "не моя турбота",
"av": "(гьеб) дир иш гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "турбувати",
"stress": 7,
"forms": [
"беспокоить"
],
"precomment": "кого-що",
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "рахӏат хвезабизе; хӏинкъи, ургъел ккезабизе",
"precomment": "хвилювати",
"examples": [
{
"uk": "мене турбує його відсутність",
"av": "дов гьечӏолъиялъ дир рахӏат хвезабулеб буго"
}
]
},
{
"text": "авара гьабизе, квалквал гьабизе",
"precomment": "заважати",
"examples": [
{
"uk": "вас не турбує шум?",
"av": "хъуялъ нужее квалквал гьабулеб гьечӏищ?"
}
]
},
{
"text": "рахӏат хвезабизе, лазат бахъизабизе, чӏалгӏинабизе",
"precomment": "порушувати спокій",
"examples": [
{
"uk": "не турбуйте його!",
"av": "гьесул рахӏат хвезабуге! гьесие лазатбахъи гьабуге"
}
]
}
]
}
{
"word": "турбуватися",
"stress": 7,
"forms": [
"беспокоиться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "ургъел ккезе, рахӏат хун лъугьине, ургъалида вукӏине",
"precomment": "хвилювання",
"examples": [
{
"uk": "не турбуйся, все буде гаразд!",
"av": "ургъел ккоге, кинабго битӏа-бишун ккела!"
}
]
},
{
"text": "захӏмат тӏаде босизе",
"precomment": "утруднювати себе",
"examples": [
{
"uk": "не турбуйтеся, я сам зроблю це",
"av": "ургъел чӏваге, дицаго гьабила гьеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "турбіна",
"stress": 5,
"forms": [
"турбина"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турбина",
"comment": "хӏухьлаца, газалъ, лъадал чвахиялъ раква ххенезабун хӏалтӏулеб двигатель"
}
]
}
{
"word": "турбінний",
"stress": 5,
"stem": "ТУРБИНН",
"forms": [
"турбинный",
"турбинная",
"турбинное"
],
"senses": [
{
"text": "турбинаялъул, турбинабазул",
"examples": [
{
"uk": "турбінне відділення",
"av": "турбинабазул (турбинаби лъураб) рукъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "турецький",
"stress": 4,
"forms": [
"турецкий",
"турецкая",
"турецкое"
],
"senses": [
{
"text": "турказул",
"examples": [
{
"uk": "турецька мова",
"av": "турк мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "туризм",
"stress": 4,
"forms": [
"туризм"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "туризм",
"comment": "черх лъадариялъул, бакӏ-халкъ лъаялъул мурадалда сапарал гьари, хӏухьбахъиялъе цадахъ ин",
"examples": [
{
"uk": "гірський туризм",
"av": "мугӏрузулаб туризм",
"comment": "мугӏрузде гьабулеб сапар"
}
]
}
]
}
{
"word": "турист",
"stress": 4,
"forms": [
"турист"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турист",
"comment": "сапарчи"
}
]
}
{
"word": "туристичний",
"stress": 7,
"forms": [
"туристический",
"туристическая",
"туристическое"
],
"senses": [
{
"text": "туристазул",
"examples": [
{
"uk": "туристичний похід",
"av": "туристазул сапар"
}
]
}
]
}
{
"word": "туристичний",
"stress": 4,
"stem": "ТУРИСТСК",
"forms": [
"туристский",
"туристская",
"туристское"
],
"senses": [
{
"text": "туристазул",
"examples": [
{
"uk": "туристична база",
"av": "туристазул база"
}
]
}
]
}
{
"word": "туристка",
"stress": 4,
"forms": [
"туристка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "туристка"
}
]
}
{
"word": "туркеня",
"stress": 5,
"forms": [
"турчанка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "туркай"
}
]
}
{
"word": "турки",
"stress": 2,
"forms": [
"турки"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "туркал"
}
]
}
{
"word": "туркмен",
"stress": 6,
"forms": [
"туркмен"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "туркменав"
}
]
}
{
"word": "туркмени",
"stress": 6,
"forms": [
"туркмены"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "туркменал"
}
]
}
{
"word": "туркменка",
"stress": 6,
"forms": [
"туркменка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "туркменай"
}
]
}
{
"word": "туркменський",
"stress": 6,
"forms": [
"туркменский",
"туркменская",
"туркменское"
],
"senses": [
{
"text": "туркменазул",
"examples": [
{
"uk": "туркменська мова",
"av": "туркмен мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "турне",
"stress": 5,
"forms": [
"турне"
],
"labels": [
"середній рід",
"невідмінюване"
],
"senses": [
{
"text": "сапар, турне",
"examples": [
{
"uk": "здійснити турне країною",
"av": "улка сверун сапар гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "турнепс",
"stress": 5,
"forms": [
"турнепс"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "боцӏуе кьолеб (боцӏул) талган",
"labels": [
"ботаніка"
]
}
]
}
{
"word": "турнік",
"stress": 5,
"forms": [
"турник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турник",
"comment": "гимнастикаялъе хӏалтӏизабулеб, эхеде кӏанцӏун гӏунтӏулеб бакӏалда рекъезабураб маххул гӏер",
"labels": [
"спортивний термін"
]
}
]
}
{
"word": "турнікет",
"stress": 7,
"forms": [
"турникет"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турникет",
"comment": "иргадал, цо-цоккун жаниве чи виччаялъе квегӏенаб тирулеб гъалду"
}
]
}
{
"word": "турнір",
"stress": 5,
"forms": [
"турнир"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "турнир",
"comment": "киналго гӏахьаллъулел ирга щвараб мехалъ цо нухалъ дандчӏвалел спортивиял къецал",
"examples": [
{
"uk": "шаховий турнір",
"av": "шахматал хӏаялъул турнир"
}
]
}
]
}
{
"word": "турок",
"stress": 2,
"forms": [
"турок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "туркав"
}
]
}
{
"word": "туруси",
"stress": 4,
"forms": [
"турусы"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "розводити туруси [на колесах]",
"av": "гьерсал рицине, хъирмал риччазе, лахӏимал риччазе, гьурал риччазе, чӏанда цӏалкӏизе"
}
]
}
]
}