{
"word": "макьигъдизе",
"stress": 5,
"stem": "макьигъд",
"forms": [
"макьигъдизе",
"макьигъдула",
"макьигъдила",
"макьигъдана",
"макьигъде"
],
"senses": [
{
"text": "прыстрасціцца да сну",
"examples": [
{
"av": "ургъел макьигъдулеб, рокьи гьабудулеб",
"be": "пры смутку прызвычаішся да сну, пры каханні прызвычаішся да працы",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "макьигьди",
"stress": 5,
"forms": [
"макьигьди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "макьигъдизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "макьид",
"stress": 5,
"forms": [
"макьид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "макьид восизе",
"be": "заснуць"
},
{
"av": "макьид хьезе",
"be": "выспацца"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "макьил",
"stress": 5,
"forms": [
"макьил",
"макьилалъ",
"макьилалъул"
],
"senses": [
{
"comment": "родны склон ад 'макьу'",
"labels": [
"родны склон"
]
},
{
"text": "сон",
"forms": [
"макьилалъ",
"макьилалъул"
],
"examples": [
{
"av": "макьил гьабизе",
"be": "здрэмнуць, паспаць"
},
{
"av": "цо дагьаб макьилги гьабун, хадув гъела дун нужеда",
"be": "паспаўшы трохі, дагоню я вас"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны",
"see_also": [
{
"target": "макьу",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "макьилъ",
"stress": 5,
"forms": [
"макьилъ"
],
"senses": [
{
"text": "у сне",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "макьилъ бихьизе",
"be": "прысніцца, убачыць у сне; прыгрэзіцца"
},
{
"av": "хварав вац макьилъ вихьана дида",
"be": "пакойнага брата бачыў я ў сне, мне прысніўся пакойны брат"
},
{
"av": "Макьу щун кьижани кьватӏайги берал, Макьилъ мун вихьизе хьул лъун гурони",
"be": "Няхай лопнуць мае вочы, калі я сплю, акрамя як з мэтай убачыць цябе ў сне",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "макьилъ хъванхъадизе",
"be": "храпець у сне"
},
{
"av": "макьилъ цебе тӏамизе",
"be": "прысніцца, з'явіцца ў сне"
},
{
"av": "макьилъго гӏадин",
"be": "як у сне; як скрозь сон"
},
{
"av": "макьилъго гӏадин рагӏулеб букӏана гьелда мадугьалалъул кӏалъай",
"be": "як праз сон чула яна размову суседкі"
},
{
"av": "макьилъцин бихьичӏо дида гьеб",
"be": "такое і ў сне мне не прыснілася"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "макьитӏа",
"stress": 5,
"forms": [
"макьитӏа"
],
"senses": [
{
"text": "у сне",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "макьитӏа гаргадизе",
"be": "трызніць у сне"
},
{
"av": "макьитӏа вахъин",
"be": "лунатызм"
},
{
"av": "макьитӏа вахъунев чи",
"be": "самнамбула, лунатык"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "макьитӏаго",
"stress": 5,
"forms": [
"макьитӏаго"
],
"senses": [
{
"text": "са сну, спрасоння; у паўсонным стане",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "макьихин",
"stress": 5,
"forms": [
"макьихин",
"макьихиналъ",
"макьихиналъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "макьихине"
},
{
"text": "сонлівасць, сонны стан"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "макьихинаби",
"stress": 5,
"forms": [
"макьихинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "макьихинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "макьихинабизе",
"stress": 5,
"stem": "макьихинаб",
"forms": [
"макьихинабизе",
"макьихинабула",
"макьихинабила",
"макьихинабуна",
"макьихинабе"
],
"senses": [
{
"text": "навяваць сон на каго-небудзь, схіляць да сну каго-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "макьихине",
"stress": 5,
"stem": "макьих",
"forms": [
"макьихине",
"макьихуна",
"макьихина",
"макьихана"
],
"senses": [
{
"text": "хіліць на сон, захацець спаць",
"examples": [
{
"av": "дун макьихун вуго",
"be": "мяне клоніць да сну, мне хочацца спаць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "макьихӏама",
"stress": 5,
"forms": [
"макьихӏама",
"макьихӏамаяс",
"макьихӏамаялъ",
"макьихӏамасул",
"макьихӏамаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "соня; сонная цецера",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "макьу",
"stress": 2,
"stem": "макь",
"forms": [
"макьу",
"макьица",
"макьил",
"макьуялъ",
"макьуялъул",
"макьаби"
],
"senses": [
{
"text": "сон, дрымота",
"comment": "як стан",
"examples": [
{
"av": "гьуинаб макьу",
"be": "салодкі сон"
},
{
"av": "макьу гьечӏеб",
"be": "без сну, бессанны"
},
{
"av": "макьу гьечӏеб сордо",
"be": "бессасонная ноч"
},
{
"av": "макьу гӏезе",
"be": "выспацца"
},
{
"av": "макьу рекӏунеб буго",
"be": "хіліць на сон"
},
{
"av": "макьу тун буго дос",
"be": "ён зусім не спіць"
},
{
"av": "макьу тӏурана",
"be": "ніяк не засну; сон перарваўся",
"comment": "літ. сон уцёк"
},
{
"av": "макьу тӏуризабуна",
"be": "сон перарывалі"
},
{
"av": "цӏадал гьаркьица макьу щвезабуна дида",
"be": "ад шуму дажджу мяне стала клоніць у сон"
},
{
"av": "макьу щвана",
"be": "сон адольвае"
},
{
"av": "къотӏносан ахӏи-хӏуралъ макьу щвезе толеб гьечӏо",
"be": "шум з вуліцы не дае спаць"
},
{
"av": "макьу щоларесе сордо халатаб",
"be": "каму не спіцца, таму ноч доўгая",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "макьица гӏорцӏизе",
"be": "выспацца, даспаць",
"comment": "літ. насыціцца сном"
},
{
"av": "макьида тӏадагьав",
"be": "чуллівы; чуткі",
"comment": "нават да шораху падчас сну"
},
{
"av": "макьидаса вигьинавизе",
"be": "разбудзіць"
},
{
"av": "макьидаса вигьине",
"be": "прачынацца, прачнуцца"
},
{
"av": "макьидаса вигьарав чи гӏадин",
"be": "як чалавек, які толькі што прачнуўся",
"comment": "г. зн. не ведаючы, дзе ён і што з ім"
},
{
"av": "гӏанкӏил макьу",
"be": "прыемнага табе сну!",
"comment": "дасл. заячы сон"
},
{
"av": "макьу хӏалалаб щваги!",
"be": "прыемнага табе сна!"
},
{
"av": "макьил квар тӏезе",
"be": "недасыпаць; не выспацца",
"comment": "дасл. парваць нітку сну"
},
{
"av": "макьил кьалбал рахъизе",
"be": "пагрузіцца ў сон, моцна паспаць",
"comment": "літ. выдзёргваць карані сну"
},
{
"av": "макьил наку",
"be": "матыў, які схіляе да сну"
}
]
},
{
"text": "сон, бачанне",
"forms": [
"макьуялъ",
"макьуялъул",
"макьаби"
],
"examples": [
{
"av": "квешаб макьу",
"be": "дрэнны сон"
},
{
"av": "хӏинкъараб макьу",
"be": "страшны сон"
},
{
"av": "макьу бихьизе",
"be": "прысніцца, убачыць сон",
"comment": "што-небудзь"
},
{
"av": "макьу бицине",
"be": "расказваць, расказаць пра сон, бачаньне"
},
{
"av": "макьу къотӏизе",
"be": "тлумачыць сон"
},
{
"av": "макьу къотӏулеб тӏехь",
"be": "тлумач сноў, соннік"
},
{
"av": "макьу къотӏулел чагӏи",
"be": "тлумачальнікі сноў"
},
{
"av": "макьабаз хьихьизе, хьулаз гӏорцӏизе",
"be": "снямі пракарміцца, марамі насыціцца",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "г. зн. нічога не рабіць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "макьугьечӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"макьугьечӏ",
"макьугьечӏица",
"макьугьечӏил"
],
"senses": [
{
"text": "чалавек, які не мае сну"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}