{
"word": "къокъ",
"forms": [
"къокъ",
"къокъго"
],
"senses": [
{
"text": "коротко, кратко, вкратце; сжато",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "къокъ гьабизе",
"ru": "укоротить"
},
{
"av": "гурде къокъ гьабизе",
"ru": "укоротить платье"
},
{
"av": "как къокъ гьабизе",
"ru": "укоротить ритуальную молитву",
"labels": [
"религия"
],
"comment": "намаз"
},
{
"av": "хабар къокъ гьабе, къо-мех лъикӏ гьабе",
"ru": "беседу укоротите и тут же попрощайтесь",
"labels": [
"поговорка"
],
"comment": "сэкономишь время"
},
{
"av": "къокъ гьабизе",
"ru": "сократить"
},
{
"av": "кечӏ къокъ гьабизе",
"ru": "сократить стихотворение"
},
{
"av": "къокъго бице",
"ru": "расскажи вкратце"
},
{
"av": "къокъго абуни",
"ru": "короче говоря; вкратце",
"labels": [
"вводное слово"
]
},
{
"av": "къокъниги халатниги",
"ru": "долго ли коротко ли; наконец; в конце концов"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъа",
"stress": 6,
"forms": [
"къокъа",
"къокъаялъ",
"къокъаялъул",
"къокъадул",
"къокъаби"
],
"senses": [
{
"text": "отряд, группа; куча; партия; компания, артель, сонм и т. д.",
"examples": [
{
"av": "лъималазул къокъа",
"ru": "куча ребятишек"
},
{
"av": "ясазул къокъа",
"ru": "группа девушек"
},
{
"av": "къокъа къокъа гьабун",
"ru": "-группами"
},
{
"av": "къокъаби гӏуцӏизе",
"ru": "создавать партии"
},
{
"av": "къокъадул цевехъан",
"ru": "предводитель отряда"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъаб",
"stress": 3,
"stem": "къокъа",
"forms": [
"къокъаб"
],
"gender_forms": [
"къокъаб",
"къокъав",
"къокъай"
],
"senses": [
{
"text": "короткий, куцый, кургузый",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"av": "къокъаб манзил",
"ru": "короткая дистанция"
},
{
"av": "къокъаб пинжак",
"ru": "куцый пиджак"
},
{
"av": "къокъаб рагӏи",
"ru": "вводное слово, короче говоря, одним словом"
},
{
"av": "къокъаб сордо",
"ru": "короткая ночь"
},
{
"av": "къокъаб хабар",
"ru": "короткий рассказ"
},
{
"av": "квар халатаб лъикӏ, хабар къокъаб лъикӏ",
"ru": "верёвка хороша длинная, беседа хороша короткая",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
},
{
"text": "маленький, маленького роста",
"examples": [
{
"av": "къокъав чи",
"ru": "человек маленького роста"
}
]
},
{
"text": "краткий, непродолжительный",
"examples": [
{
"av": "къокъаб кӏалъай",
"ru": "непродолжительное выступление"
},
{
"av": "къокъаб гара-чӏвари",
"ru": "краткий разговор"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъадулав",
"stress": 6,
"stem": "къокъадула",
"forms": [
"къокъадулав",
"къокъадулас",
"къокъадуласул",
"къокъадулал"
],
"senses": [
{
"text": "участник отряда"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъбицатаб",
"stress": 3,
"stem": "къокъ(б)ицата",
"forms": [
"къокъбицатаб"
],
"gender_forms": [
"къокъбицатаб",
"къокъвицатаб",
"къокъйицатаб"
],
"senses": [
{
"text": "маленький и толстенький",
"examples": [
{
"av": "къокъвицатав чи",
"ru": "маленький и толстенький человек"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъид",
"stress": 3,
"forms": [
"къокъид",
"къокъидго"
],
"senses": [
{
"text": "напрямик, прямиком",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "къокъид ине",
"ru": "идти напрямик"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъидаго",
"stress": 6,
"forms": [
"къокъидаго"
],
"senses": [
{
"text": "вскоре, тут же; не мешкая",
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"av": "къокъидаго нахъвуссун вачӏана дов",
"ru": "он вскоре вернулся"
},
{
"av": "къокъидаго тӏубазабуна дос дир къваригӏел",
"ru": "он не мешкая (тут же) решил моё дело"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъиднух",
"stress": 6,
"forms": [
"къокъиднух",
"къокъиднухалъ",
"къокъиднухалъул",
"къокъиднухлул",
"къокъиднухал"
],
"senses": [
{
"text": "дорога напрямик, тропинка",
"comment": "букв. короткая дорога",
"examples": [
{
"av": "къокъиднухлул бетӏер",
"ru": "начало тропинки"
},
{
"av": "къокъиднухалъ арав вуссинчӏевила, шагьранухалъ арав вачӏаравила",
"ru": "кто отправился по тропинке, тот не вернулся, а кто отправился по столбовой дороге, тот вернулся",
"labels": [
"пословица"
],
"comment": "т. е. лучше идти долго по надёжной дороге, чем напрямик по опасной тропе"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъин",
"stress": 3,
"forms": [
"къокъин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "къокъине"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъинаби",
"stress": 3,
"forms": [
"къокъинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "къокъинабизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъинабизе",
"stress": 3,
"stem": "къокъинаб",
"forms": [
"къокъинабизе",
"къокъинабула",
"къокъинабила",
"къокъинабуна",
"къокъинабе"
],
"senses": [
{
"text": "отправлять, отправить кого-либо куда-либо; заставлять, заставить кого-либо отправиться (двинуться в путь); снимать, снять, сгонять, согнать кого-либо",
"labels": [
"понудительная форма"
],
"comment": "с места жительства"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъине",
"stress": 3,
"stem": "къокъ",
"forms": [
"къокъине",
"къокъуна",
"къокъина",
"къокъана",
"къокъа"
],
"senses": [
{
"text": "отправляться, отправиться, двигаться, двинуться; сниматься, сняться; переселиться",
"comment": "в путь; с места жительства",
"examples": [
{
"av": "метер нилъ кӏиялго Дербенталде къокъина, гьудул",
"ru": "завтра мы отправимся, друг, в Дербент"
},
{
"av": "хъизангун шагьаралде къокъине къачӏалев вуго дун",
"ru": "я готовлюсь переселиться с семьёй в город"
}
]
},
{
"text": "умирать, отправиться на тот свет",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"av": "гьанже дун къокъине къо щолеб буго",
"ru": "приближается день моей смерти; приближается день, когда я отправлюсь",
"comment": "букв. на тот свет"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокъич",
"stress": 6,
"forms": [
"къокъич",
"къокъичица",
"къокъичил",
"къокъичал"
],
"senses": [
{
"text": "коротышка; карлик"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокълъи",
"stress": 3,
"forms": [
"къокълъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "къокълъизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокълъи",
"stress": 8,
"forms": [
"къокълъи",
"къокълъиялъ",
"къокълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "краткость",
"examples": [
{
"av": "рагӏул лъикӏлъи — къокълъи",
"ru": "ценность слова — краткость"
}
]
},
{
"text": "маленький рост",
"examples": [
{
"av": "досул къокълъи щиб!",
"ru": "какой же он маленький!"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокълъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"къокълъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "къокълъизабизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокълъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "къокълъизаб",
"forms": [
"къокълъизабизе",
"къокълъизабула",
"къокълъизабила",
"къокълъизабуна",
"къокълъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "укорачивать, укоротить, (с)делать коротким или короче",
"labels": [
"понудительная форма"
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "къокълъизе",
"stress": 3,
"stem": "къокълъ",
"forms": [
"къокълъизе",
"къокълъула",
"къокълъила",
"къокълъана",
"къокълъе"
],
"senses": [
{
"text": "укорачиваться, укоротиться; быть, стать коротким или короче",
"examples": [
{
"av": "гӏумру къокълъаги дур",
"ru": "да укоротится твоя жизнь",
"labels": [
"бранное слово",
"выражение"
]
},
{
"av": "къоял къокълъана",
"ru": "дни стали короче"
}
]
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}