{
"word": "хъурайсен",
"stress": 5,
"forms": [
"хъурайсен",
"хъурайсеналъ",
"хъурайсеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "мерлушка, каракулева шкурка",
"comment": "у давнину привозилося з Хорасану",
"examples": [
{
"av": "хъурайсен кьегӏер",
"uk": "ягня-мерлушка",
"comment": "досл. хорасанське ягня"
},
{
"av": "хъурайсен тӏагъур",
"uk": "хорасанський курпей, каракулева папаха",
"comment": "яка цінувалася в Дагестані"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хъури",
"stress": 3,
"forms": [
"хъури"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хъуризе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъуризаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хъуризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "хъуризабизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъуризабизе",
"stress": 3,
"stem": "хъуризаб",
"forms": [
"хъуризабизе",
"хъуризабула",
"хъуризабила",
"хъуризабуна",
"хъуризабе"
],
"senses": [
{
"text": "потовкти, роздробити; подрібнити що-небудь",
"labels": [
"каузативна форма"
],
"examples": [
{
"av": "дос гамачӏ хъуризабуна",
"uk": "він дробив камінь"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "хъуризе",
"stress": 3,
"stem": "хъур",
"forms": [
"хъуризе",
"хъурула",
"хъурила",
"хъурана",
"хъуре"
],
"senses": [
{
"text": "розбитися, подрібнитися"
},
{
"text": "товкти, столкти; розбити, подрібнити, розтерти що-небудь; ставати, стати толоченим, подрібненим"
},
{
"text": "говорити, теревенити, балакати",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"av": "гьерсал хъуризе",
"uk": "брехати, лгати"
},
{
"av": "жиндирабго хъуризе",
"uk": "не давати іншому говорити"
},
{
"av": "рекӏехъе хъуризе",
"uk": "говорити без запису",
"comment": "досл. говорити напам'ять"
},
{
"av": "дурабго хъурулев вукӏа",
"uk": "говори, говори — висловлюй усе своє",
"labels": [
"відповідає російському"
],
"comment": "мели, Омелю, твоя неділя"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "хъурмал",
"stress": 6,
"stem": "хъурма",
"forms": [
"хъурмал",
"хъурмаз",
"хъурмазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "хъумур"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъумур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "хъурмил",
"stress": 6,
"forms": [
"хъурмил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хъумур",
"comment": "родовий відмінок"
},
{
"text": "вовчий",
"examples": [
{
"av": "хъурмил гӏамал",
"uk": "вовчі звички"
},
{
"av": "хъурмил тӏинчӏ",
"uk": "вовченя"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъумур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "хъуртагъал",
"stress": 6,
"stem": "хъуртагъа",
"forms": [
"хъуртагъал",
"хъуртагъаз",
"хъуртагъазул"
],
"senses": [
{
"text": "пахова грижа",
"labels": [
"множина"
],
"examples": [
{
"av": "хъуртагъал лъугьине",
"uk": "утворитися — про грижу"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "хъуру",
"stress": 5,
"forms": [
"хъуру",
"хъуруялъ",
"хъуруялъул",
"хъуруял"
],
"senses": [
{
"text": "палас, доріжка",
"labels": [
"діалектизм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "турут",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хъурумсахъ",
"stress": 8,
"forms": [
"хъурумсахъ",
"хъурумсахъица",
"хъурумсахъил",
"хъурумсахъал"
],
"senses": [
{
"text": "мерзотник, підлець",
"examples": [
{
"av": "хъурумсахъ вуго мун!",
"uk": "мерзотник же ти!"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хъурунжо",
"stress": 5,
"forms": [
"хъурунжо",
"хъурунжоялъ",
"хъурунжоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "кукурудзяна крупа грубого помелу",
"labels": [
"діалектизм"
],
"comment": "вживається як крупа для супу та каші",
"examples": [
{
"av": "хъурунжодул бог",
"uk": "каша з кукурудзяної крупи"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хъуру-хъара",
"stress": 3,
"forms": [
"хъуру-хъара",
"хъуру-хъараялъ",
"хъуру-хъараялъул"
],
"senses": [
{
"text": "чернь",
"comment": "про людей"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъул-хъалам",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏи",
"stress": 3,
"forms": [
"хъурща-кӏутӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хъурща-кӏутӏизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хъурща-кӏутӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "хъурща-кӏутӏизабизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурща-кӏутӏизаб",
"forms": [
"хъурща-кӏутӏизабизе",
"хъурща-кӏутӏизабула",
"хъурща-кӏутӏизабила",
"хъурща-кӏутӏизабуна",
"хъурща-кӏутӏизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каузативна форма"
],
"forceto": "хъурща-кӏутӏизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъурща-кӏутӏизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурща-кӏутӏ",
"forms": [
"хъурща-кӏутӏизе",
"хъурща-кӏутӏула",
"хъурща-кӏутӏила",
"хъурща-кӏутӏана",
"хъурща-кӏутӏе"
],
"senses": [
{
"text": "поповзти",
"examples": [
{
"av": "хъурща-кӏутӏун ине",
"uk": "поповзти; іти повільно"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "хъурщи",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"хъурщи",
"хъурщиялъ",
"хъурщиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хъурщизе"
},
{
"text": "повзання"
},
{
"text": "шаркання"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурщи",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"stem": "хъурщ",
"forms": [
"хъурщи",
"хъурщиялъ",
"хъурщиялъул",
"хъурщаби"
],
"senses": [
{
"text": "шухляда, шухлядочка",
"examples": [
{
"av": "дир столалъул хъурщиялъуб буго дуца кьураб тӏехь",
"uk": "книга, подарована тобою, лежить у шухляді мого столу"
},
{
"av": "шкафалъул хъурщи рагьун буго",
"uk": "шухляда шафи відкрита"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хъурщизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хъурщизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "хъурщизабизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурщизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурщизаб",
"forms": [
"хъурщизабизе",
"хъурщизабула",
"хъурщизабила",
"хъурщизабуна",
"хъурщизабе"
],
"senses": [
{
"text": "підставляти, підставити що-небудь під що-небудь",
"labels": [
"каузативна форма"
],
"examples": [
{
"av": "бакӏ столалде гъоркье хъурщизабизе",
"uk": "підставляти табуретку під стіл"
}
]
},
{
"text": "рухати, зрушити, пересунути що-небудь",
"comment": "тягнучи по поверхні чогось"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "хъурщизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурщ",
"forms": [
"хъурщизе",
"хъурщула",
"хъурщила",
"хъурщана",
"хъурще"
],
"senses": [
{
"text": "повзати, повзти",
"examples": [
{
"av": "ункъитӏа хъурщизе",
"uk": "повзати навкарячки"
},
{
"av": "чахьалтӏа хъурщизе",
"uk": "повзти на животі"
}
]
},
{
"text": "волочити (ноги); шаркати",
"comment": "ногами"
},
{
"text": "рухати фігури під час гри в шахи та шашки",
"examples": [
{
"av": "пешка цебе хъурщизе",
"uk": "ходити пішаком"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "хъур-хъури",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"хъур-хъури",
"хъур-хъуриялъ",
"хъур-хъуриялъул"
],
"senses": [
{
"text": "гул; шум",
"examples": [
{
"av": "хъур-хъури бахъине",
"uk": "загудіти, зашуміти"
},
{
"av": "моторазул хъур-хъури бахъана",
"uk": "мотори загули"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хъур-хъури",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"хъур-хъури"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"багатократна форма",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хъур-хъуризе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъур-хъуризаби",
"stress": 8,
"forms": [
"хъур-хъуризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"багатократна форма",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"see_also": [
{
"target": "хъур-хъуризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъур-хъуризабизе",
"stress": 8,
"stem": "хъур-хъуризаб",
"forms": [
"хъур-хъуризабизе",
"хъур-хъуризабула",
"хъур-хъуризабила",
"хъур-хъуризабуна",
"хъур-хъуризабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "хъур-хъуризе",
"labels": [
"каузативна форма",
"багатократна форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъур-хъуризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "хъур-хъуризе",
"stress": 8,
"stem": "хъур-хъур",
"forms": [
"хъур-хъуризе",
"хъур-хъурула",
"хъур-хъурила",
"хъур-хъурана",
"хъур-хъуре"
],
"senses": [
{
"text": "(роз)дрібнитися; ставати, стати товченим, роздрібненим",
"labels": [
"багатократна форма"
]
},
{
"text": "товкти, столоти; кришити, дробити, подрібнювати, подрібнити що-небудь"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "багатократна форма"
}