ГӀУМРУДУЛ БАКЪ ГЬИМИЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ГӀУМРУДУЛ БАКЪ ГЬИМИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "повезти кому-л.",
"literal": "солнце жизни улыбнулось"
}
],
"examples": [
{
"av": "ЦӀидасан гӏумрудул бакъги гьимана, Гьудулзабаз бахъун чорхол би кьедал.",
"ru": "Мне повезло, и солнце свётит вновь, Друзья мой мне кровь отдали.",
"author": "М. Гунащов",
"source": "Магӏарул бакънал"
}
],
"page": 106
}
{
"phrase": "ГӀУМРУДУЛ НУХ",
"senses": [
{
"translation": "жизненный путь",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "Мугӏрузде рахунел сухъмахъал гӏадал кӏичӏ--кӏйчӏараб, гӏисинал чӏимхазул цӏураб букӏана эбе-лал-ьул гӏумрудул нух.",
"ru": "Жизненный путь моёй матери был извилистым и как горные тропинки.",
"author": "Ф. ГӀалиева"
}
],
"page": 106
}
{
"phrase": "ГӀУМРУДУЛ РАГЬУ",
"senses": [
{
"translation": "порог [новой] жизни"
}
],
"examples": [
{
"av": "Мун йиго гӏумрудул гӏатӏидаб рагьдухъ, Мун йиго кӏудияб кьодул кӏалтӏа чӏун. Цо гьитӏинаб гӏакълу кочӏохъанасул, Пикру гьабичӏого екерун унге.",
"ru": "Ты на пороге жизни новой, Тебе открыты большие пути. Не будь беспечным, Прислушайся и к слову певца.",
"author": "Т. Таймасханов",
"source": "ХӀасрат"
}
],
"page": 107
}
ГӀУМРУДУЛ РАХАС ТӀЕЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ГӀУМРУДУЛ РАХАС ТӀЕЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "умерёть; уйти из жизни",
"literal": "порвать цепь жизни"
}
],
"examples": [
{
"av": "Жеги тӏеренго букӏаго тӏуна гьелъул гӏумрудул рахас, гьелда цадахъго тӏун анин ккола гьасул рекӏел тӏегьги.",
"ru": "Она ушла из жизни ещё совсем молодой, и вместе с ней ушла из его сердца любовь.",
"author": "Т. Таймасханов",
"source": "Сардил чапар"
}
],
"page": 107
}
ГӀУМРУЯЛДАСА МАХӀРУМ ГЬАВИЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ГӀУМРУЯЛДАСА МАХӀРУМ ГЬАВИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "лишить кого-л. жизни"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьеле гьелъха гӏадам гӏумруялдаса махӏрум гьавизе, гьесухъа гьаб бакъги, гӏурччинлъиги хӏалалъ бахъизе бегьулареб.",
"ru": "Вот потому-то нельзя лишить человека жизни, отнять у него силой это солнце, нёбо.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "ГӀаданлъиялъул къо"
}
],
"page": 107
}
ГӀУМРУЯЛДА САВУ ККЕЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ГӀУМРУЯЛДА САВУ ККЕЗЕ",
"senses": [
{
"n": 1,
"translation": "портить жизнь кому-л.",
"literal": "жизнь покрыть инеем"
},
{
"n": 2,
"translation": "клеветать на кого-л."
}
],
"examples": [
{
"av": "Долъул гӏумруялде сану ккани, нилъер намусалда лъураб тӏанкӏлъун букӏине буго.",
"ru": "Ёсли мы испортим ей жизнь, это будет чёрным пятном на нашей совести.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "ЧӀегӏераб гамачӏ"
}
],
"page": 107
}
ГӀУМРУЯЛДЕ БАХЪИНАБИЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ГӀУМРУЯЛДЕ БАХЪИНАБИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "претворить что-л. в жизнь",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьеб ахӏиялъ квер бакъи гьабизе буго «цояв киназего гӏоло, киналго цоясе гӏоло» абураб дозунг гӏумруялде бахъинабизе.",
"ru": "Этот призыв поможет претворить в жизнь лозунг «один за всех, все за одного».",
"author": "ГӀ. М. ГӀалиев",
"source": "Дир захӏмат — дир талихӏ"
}
],
"page": 107
}
{
"phrase": "ГӀУМРУЯЛЪУЛ ГЬУДУЛ",
"senses": [
{
"translation": "спутник жизни",
"literal": "друг"
}
],
"examples": [
{
"av": "ГӀумруялъул гьудул тӏаса вищулаго биччараб гъалатӏалъ тӏолабго гӏумруго пашманаблъун гьабун букӏана дир.",
"ru": "Я ошиблась в выборе спутника жизни, вся моя жизнь была безрадостной и тусклой.",
"author": "П. Муртазагӏалиева",
"source": "Дир хъахӏаб кӏаз"
}
],
"page": 108
}
{
"phrase": "ГӀУМРУЯЛЪУЛ ТӀЕХЬ",
"senses": [
{
"translation": "книга жизни",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "Цебесеб гӏумруялъул тӏехь гьалда лъугӏун",
"ru": "тела,"
},
{
"av": "ЦӀиялъул цо цӏияб тӏехь цӏидасан хъвазе ккела.",
"ru": "Книгу жизни о прошлом закончим, О новой же новую книгу начнём.",
"author": "М. ГӀусманов",
"source": "Лъабго багьадурасул росу"
}
],
"page": 108
}
{
"phrase": "ГӀУМРУЯЛЪУЛ ХАСЕЛ",
"senses": [
{
"translation": "преклонный возраст",
"literal": "зима жизни"
}
],
"page": 108
}
{
"phrase": "ГӀУМРУ БАТАЯЙ",
"interjection": true,
"senses": [
{
"translation": "долгих тебе лет жизни!, радости тебе!"
}
],
"examples": [
{
"av": "Ясай гӏумру батаяй, ГӀемер инжит гьавуге, Гьел мацӏал чияй рице,",
"ru": "Цин дун жаниве виччай. Девушка милая, радости тебе! Не издевайся надо мной ты так. Эти разговоры ты оставь другим, А меня скорее впусти к себе.",
"author": "ЦӀ. ХӀамзат",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 105
}
{
"phrase": "ГӀУМРУ БИЧИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "отдать жизнь за что-л.",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "Огь, дир халкъ, дир эбел, инсулаб Ватӏан, Дир нусабго лага гьедула нужой, Инсангин, намус-яхӏ цӏунизе гӏоло Бищунго гӏагараб гӏумру бичизе.",
"ru": "Мой народ, моя мать, Родина отцов, Вам клянусь я всей душой За человечность, честь и достоинство Самое дорогое — жизнь отдать.",
"author": "Р. ХӀамзатов",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 105
}
{
"phrase": "ГӀУМРУ ГӀИЯДА АРАВ",
"senses": [
{
"translation": "чабан",
"literal": "провёдший жизнь, пася овец"
}
],
"examples": [
{
"av": "Живго Тажудин гӏумру гӏияда нахъа арав чи вукӏаниги, ГӀумардадаго гӏадин ракь хирияв чи вукӏана.",
"ru": "Хотя Тажудин всю жизнь чабанил, он, как и Омар-дада, любил землю.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
}
],
"page": 106
}
{
"phrase": "ГӀУМРУ КЬЕЗЕ",
"senses": [
{
"see_also": "гӏумру бичизе",
"see_also_type": "то же, что"
}
],
"page": 106
}
{
"phrase": "ГӀУМРУ МАЦӀИДА АРАВ",
"senses": [
{
"translation": "сплётник",
"literal": "жизнь в сплетнях провёдший"
}
],
"examples": [
{
"av": "Доб дуда рагӏичӏищ гӏараб къисабалъ ГӀумру мацӏида арав квешав къоселас?",
"ru": "Ты разве не слышал о повести арабской, Про сплётника коварного рассказ?",
"author": "ХӀ. Гъазимирзоев",
"source": "Чундузул сухъмахъ"
}
],
"page": 106
}
{
"phrase": "ГӀУМРУ ХВЕЗАБИЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "— испортить (сломать) жизнь кому-л.; причинить неприятности кому-л."
}
],
"examples": [
{
"av": "Нилъеда захӏмалъунилан чияр ясалъул гӏумру хвезабизе бегьуларо.",
"ru": "От того, что нам больно, нельзя портить жизнь чужой дочери.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
}
],
"page": 106
}