←

sources.avar.me / phrase-av-ru

гӏум

16 фразеологизмов

→
Оглавление страницы (16)

ГӀУМРУДУЛ БАКЪ ГЬИМИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУДУЛ БАКЪ ГЬИМИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "повезти кому-л.",
      "literal": "солнце жизни улыбнулось"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "ЦӀидасан гӏумрудул бакъги гьимана, Гьудулзабаз бахъун чорхол би кьедал.",
      "ru": "Мне повезло, и солнце свётит вновь, Друзья мой мне кровь отдали.",
      "author": "М. Гунащов",
      "source": "Магӏарул бакънал"
    }
  ],
  "page": 106
}

ГӀУМРУДУЛ НУХ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУДУЛ НУХ",
  "senses": [
    {
      "translation": "жизненный путь",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Мугӏрузде рахунел сухъмахъал гӏадал кӏичӏ--кӏйчӏараб, гӏисинал чӏимхазул цӏураб букӏана эбе-лал-ьул гӏумрудул нух.",
      "ru": "Жизненный путь моёй матери был извилистым и как горные тропинки.",
      "author": "Ф. ГӀалиева"
    }
  ],
  "page": 106
}

ГӀУМРУДУЛ РАГЬУ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУДУЛ РАГЬУ",
  "senses": [
    {
      "translation": "порог [новой] жизни"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Мун йиго гӏумрудул гӏатӏидаб рагьдухъ, Мун йиго кӏудияб кьодул кӏалтӏа чӏун. Цо гьитӏинаб гӏакълу кочӏохъанасул, Пикру гьабичӏого екерун унге.",
      "ru": "Ты на пороге жизни новой, Тебе открыты большие пути. Не будь беспечным, Прислушайся и к слову певца.",
      "author": "Т. Таймасханов",
      "source": "ХӀасрат"
    }
  ],
  "page": 107
}

ГӀУМРУДУЛ РАХАС ТӀЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУДУЛ РАХАС ТӀЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "умерёть; уйти из жизни",
      "literal": "порвать цепь жизни"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Жеги тӏеренго букӏаго тӏуна гьелъул гӏумрудул рахас, гьелда цадахъго тӏун анин ккола гьасул рекӏел тӏегьги.",
      "ru": "Она ушла из жизни ещё совсем молодой, и вместе с ней ушла из его сердца любовь.",
      "author": "Т. Таймасханов",
      "source": "Сардил чапар"
    }
  ],
  "page": 107
}

ГӀУМРУЯЛДАСА МАХӀРУМ ГЬАВИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУЯЛДАСА МАХӀРУМ ГЬАВИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "лишить кого-л. жизни"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Гьеле гьелъха гӏадам гӏумруялдаса махӏрум гьавизе, гьесухъа гьаб бакъги, гӏурччинлъиги хӏалалъ бахъизе бегьулареб.",
      "ru": "Вот потому-то нельзя лишить человека жизни, отнять у него силой это солнце, нёбо.",
      "author": "Ф. ГӀалиева",
      "source": "ГӀаданлъиялъул къо"
    }
  ],
  "page": 107
}

ГӀУМРУЯЛДА САВУ ККЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУЯЛДА САВУ ККЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "n": 1,
      "translation": "портить жизнь кому-л.",
      "literal": "жизнь покрыть инеем"
    },
    {
      "n": 2,
      "translation": "клеветать на кого-л."
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Долъул гӏумруялде сану ккани, нилъер намусалда лъураб тӏанкӏлъун букӏине буго.",
      "ru": "Ёсли мы испортим ей жизнь, это будет чёрным пятном на нашей совести.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "ЧӀегӏераб гамачӏ"
    }
  ],
  "page": 107
}

ГӀУМРУЯЛДЕ БАХЪИНАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУЯЛДЕ БАХЪИНАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "претворить что-л. в жизнь",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Гьеб ахӏиялъ квер бакъи гьабизе буго «цояв киназего гӏоло, киналго цоясе гӏоло» абураб дозунг гӏумруялде бахъинабизе.",
      "ru": "Этот призыв поможет претворить в жизнь лозунг «один за всех, все за одного».",
      "author": "ГӀ. М. ГӀалиев",
      "source": "Дир захӏмат — дир талихӏ"
    }
  ],
  "page": 107
}

ГӀУМРУЯЛЪУЛ ГЬУДУЛ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУЯЛЪУЛ ГЬУДУЛ",
  "senses": [
    {
      "translation": "спутник жизни",
      "literal": "друг"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "ГӀумруялъул гьудул тӏаса вищулаго биччараб гъалатӏалъ тӏолабго гӏумруго пашманаблъун гьабун букӏана дир.",
      "ru": "Я ошиблась в выборе спутника жизни, вся моя жизнь была безрадостной и тусклой.",
      "author": "П. Муртазагӏалиева",
      "source": "Дир хъахӏаб кӏаз"
    }
  ],
  "page": 108
}

ГӀУМРУЯЛЪУЛ ТӀЕХЬ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУЯЛЪУЛ ТӀЕХЬ",
  "senses": [
    {
      "translation": "книга жизни",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Цебесеб гӏумруялъул тӏехь гьалда лъугӏун",
      "ru": "тела,"
    },
    {
      "av": "ЦӀиялъул цо цӏияб тӏехь цӏидасан хъвазе ккела.",
      "ru": "Книгу жизни о прошлом закончим, О новой же новую книгу начнём.",
      "author": "М. ГӀусманов",
      "source": "Лъабго багьадурасул росу"
    }
  ],
  "page": 108
}

ГӀУМРУЯЛЪУЛ ХАСЕЛ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУЯЛЪУЛ ХАСЕЛ",
  "senses": [
    {
      "translation": "преклонный возраст",
      "literal": "зима жизни"
    }
  ],
  "page": 108
}

ГӀУМРУ БАТАЯЙ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУ БАТАЯЙ",
  "interjection": true,
  "senses": [
    {
      "translation": "долгих тебе лет жизни!, радости тебе!"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Ясай гӏумру батаяй, ГӀемер инжит гьавуге, Гьел мацӏал чияй рице,",
      "ru": "Цин дун жаниве виччай. Девушка милая, радости тебе! Не издевайся надо мной ты так. Эти разговоры ты оставь другим, А меня скорее впусти к себе.",
      "author": "ЦӀ. ХӀамзат",
      "source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
    }
  ],
  "page": 105
}

ГӀУМРУ БИЧИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУ БИЧИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "отдать жизнь за что-л.",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Огь, дир халкъ, дир эбел, инсулаб Ватӏан, Дир нусабго лага гьедула нужой, Инсангин, намус-яхӏ цӏунизе гӏоло Бищунго гӏагараб гӏумру бичизе.",
      "ru": "Мой народ, моя мать, Родина отцов, Вам клянусь я всей душой За человечность, честь и достоинство Самое дорогое — жизнь отдать.",
      "author": "Р. ХӀамзатов",
      "source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
    }
  ],
  "page": 105
}

ГӀУМРУ ГӀИЯДА АРАВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУ ГӀИЯДА АРАВ",
  "senses": [
    {
      "translation": "чабан",
      "literal": "провёдший жизнь, пася овец"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Живго Тажудин гӏумру гӏияда нахъа арав чи вукӏаниги, ГӀумардадаго гӏадин ракь хирияв чи вукӏана.",
      "ru": "Хотя Тажудин всю жизнь чабанил, он, как и Омар-дада, любил землю.",
      "author": "Ф. ГӀалиева",
      "source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
    }
  ],
  "page": 106
}

ГӀУМРУ КЬЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУ КЬЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "see_also": "гӏумру бичизе",
      "see_also_type": "то же, что"
    }
  ],
  "page": 106
}

ГӀУМРУ МАЦӀИДА АРАВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУ МАЦӀИДА АРАВ",
  "senses": [
    {
      "translation": "сплётник",
      "literal": "жизнь в сплетнях провёдший"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Доб дуда рагӏичӏищ гӏараб къисабалъ ГӀумру мацӏида арав квешав къоселас?",
      "ru": "Ты разве не слышал о повести арабской, Про сплётника коварного рассказ?",
      "author": "ХӀ. Гъазимирзоев",
      "source": "Чундузул сухъмахъ"
    }
  ],
  "page": 106
}

ГӀУМРУ ХВЕЗАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ГӀУМРУ ХВЕЗАБИЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "— испортить (сломать) жизнь кому-л.; причинить неприятности кому-л."
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Нилъеда захӏмалъунилан чияр ясалъул гӏумру хвезабизе бегьуларо.",
      "ru": "От того, что нам больно, нельзя портить жизнь чужой дочери.",
      "author": "Ф. ГӀалиева",
      "source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
    }
  ],
  "page": 106
}