{
"word": "реабілітація",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитация"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация",
"comment": "гӏунтӏизарун рукӏарал гӏайибалги тӏаса рехун, вацӏцӏалъи"
},
{
"text": "гӏайибалги тӏаса рехун, цӏидасан къадру-къимат гьаби"
},
{
"text": "вацӏцӏалъи чӏезаби",
"comment": "судалъ"
},
{
"text": "унтудаса хадуб сахлъи рукӏалиде ккей"
}
]
}
{
"word": "реабілітувати",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитировать"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация гьабизе, гӏунтӏизабун букӏараб гӏайибалдаса вацӏцӏалъизавизе",
"precomment": "кого-що"
}
]
}
{
"word": "реабілітуватися",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитироваться"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация ккезе",
"comment": "гӏунтӏизабураб гӏайибалдаса вацӏцӏалъизе"
}
]
}
{
"word": "реагувати",
"stress": 5,
"forms": [
"реагировать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "сундехунниги жиндирго бербалагьи, сунцаниги жиндие гьабураб асар загьир гьабизе",
"precomment": "на що, виявляти своє ставлення до чого-небудь"
},
{
"text": "реакция лъугьине, химикияб хиса-баси лъугьине",
"labels": [
"хімія"
]
},
{
"text": "асар лъазе",
"precomment": "відчувати реакцію"
},
{
"text": "асар гьабизе"
}
]
}
{
"word": "реактив",
"stress": 6,
"forms": [
"реактив"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реактив",
"labels": [
"хімія"
]
}
]
}
{
"word": "реактивний",
"stress": 6,
"forms": [
"реактивный",
"реактивная",
"реактивное"
],
"senses": [
{
"text": "реактивияб",
"comment": "химиялъулал анализазда реактивлъун хӏалтӏизабулеб",
"labels": [
"хімія"
]
},
{
"text": "къватӏисан бугеб асаралъе жаваб кьолеб",
"labels": [
"фізіологія"
]
}
]
}
{
"word": "реактор",
"stress": 3,
"forms": [
"реактор"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реактор",
"precomment": "установка",
"examples": [
{
"uk": "атомний реактор",
"av": "хасаб багӏариялда ва тӏадецуялда химиялъулал реакциял лъугьинарулеб аппарат"
}
]
}
]
}
{
"word": "реакційний",
"stress": 7,
"forms": [
"реакционный",
"реакционная",
"реакционное"
],
"senses": [
{
"text": "реакциялда хурхараб (бухьараб); реакциялъе бугеб, хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "реакціонер",
"stress": 9,
"forms": [
"реакционер"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реакционер",
"comment": "социалиялгун культуриял церетӏеязул тушман"
}
]
}
{
"word": "реакція",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"реакция"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реакция",
"labels": [
"хімія",
"фізика",
"фізіологія"
]
},
{
"text": "рекӏел хӏалалъе, къаркъалаялъе кколеб хехаб хиси",
"precomment": "різка переміна в настрої, самопочутті"
}
]
}
{
"word": "реакція",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"реакция"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реакция",
"comment": "басрияб низамалде руссиналъул политика; цӏиялде, цебетӏеялде дандечӏей",
"labels": [
"політика"
]
}
]
}
{
"word": "реальний",
"stress": 3,
"stem": "РЕАЛЬН",
"forms": [
"реальный",
"реальная",
"реальное"
],
"senses": [
{
"text": "унго-унгояб, хӏакъикъияб",
"precomment": "дійсний"
},
{
"text": "витӏарав; гӏумру лъикӏ бичӏчӏулев",
"precomment": "тверезий, практичний",
"examples": [
{
"uk": "реальний погляд на життя",
"av": "гӏумруялдехун (бугеб) битӏараб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "тӏубазабизе, гӏумруялде бахъинабизе кӏолеб",
"precomment": "здійсненний",
"examples": [
{
"uk": "реальний план",
"av": "тӏубазабизе кӏолеб (тӏубазабун бажарулеб) план"
},
{
"uk": "реальне училище",
"av": "революциялда цебесеб Россиялда гьоркьохъел школазул цояб, гьоркьохъеб цӏалул заведение"
}
]
}
]
}
{
"word": "реальність",
"stress": 3,
"forms": [
"реальность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб, унго-унголъунги бугеб, ургъун бахъичӏеб жо, хӏакъикъат",
"precomment": "дійсність",
"examples": [
{
"uk": "об'єктивна реальність зовнішнього світу",
"av": "нилъеда сверун бугеб дунял хӏакъикъаталдаги букӏин"
}
]
},
{
"text": "гӏумруялде бахъинабун бажари, тӏубазабизе кӏвей",
"precomment": "здійсненність",
"examples": [
{
"uk": "реальність плану",
"av": "план тӏубазе кӏвей (кӏолеб букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "реалізація",
"stress": 7,
"forms": [
"реализация"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "яшавалде бахъинаби",
"precomment": "проведення в життя",
"examples": [
{
"uk": "реалізація плану",
"av": "план гӏумруялде, яшавалде бахъинаби"
}
]
},
{
"text": "гӏарцухъ бичи",
"precomment": "перетворення в гроші",
"examples": [
{
"uk": "реалізація товару",
"av": "къайи бичи (гӏарцуде сверизаби)"
}
]
}
]
}
{
"word": "реалізм",
"stress": 5,
"forms": [
"реализм"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реализм",
"comment": "объективияб хӏакъикъат дурусго ва тӏубан бихьизаби мурадлъун бугеб нух",
"labels": [
"література, літературознавство",
"мистецтво"
],
"examples": [
{
"uk": "соціалістичний реалізм",
"av": "социалистияб реализм"
},
{
"uk": "критичний реалізм",
"av": "критикияб реализм",
"comment": "19–20 веказда букӏараб, литератураялда ва искусствоялда (адабияталда ва маданияталда) гъорлъе раккун, гъваридго, битӏун гӏумру бихьизаби; буржуазиябгун помещиказулаб гӏуцӏиялда ругел тӏуразе кӏоларел дандеккунгутӏиял рихьизари"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъиял шартӏал баянго, гӏелмияб куцалда хӏисабалде роси",
"precomment": "врахування умов дійсності",
"examples": [
{
"uk": "реалізм у плануванні",
"av": "планал гьарулаго, хӏакъикъиял шартӏал баянго, гӏелмияб куцалда хӏисабалде роси"
}
]
}
]
}
{
"word": "реалізувати",
"stress": 9,
"forms": [
"реализовать"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "яшавалде, гӏумруялде бахъинабизе, билълъинабизе",
"precomment": "що, здійснити",
"examples": [
{
"uk": "реалізувати плани",
"av": "план яшавалде бахъинабизе"
}
]
},
{
"text": "бичизе, бичун гӏарцуде буссинабизе",
"precomment": "продати",
"examples": [
{
"uk": "реалізувати товар",
"av": "къайи бичизе"
}
]
},
{
"text": "тӏибитӏизабизе",
"precomment": "поширити",
"comment": "заем"
}
]
}
{
"word": "реалізуватися",
"stress": 9,
"forms": [
"реализоваться"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "билълъанхъизе, яшавалде бахъине",
"precomment": "здійснитися"
},
{
"text": "бичун гӏарцуде буссине",
"precomment": "обернути на гроші"
},
{
"text": "тӏибитӏизе"
}
]
}
{
"word": "реаліст",
"stress": 5,
"forms": [
"реалист"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "реалист, реализмалъул рахъ кколев чи",
"comment": "хӏакъикъаталъул дурусго хӏисаб гьабун хьвадулев чи"
}
]
}
{
"word": "реалістичний",
"stress": 8,
"stem": "РЕАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"реалистический",
"реалистическая",
"реалистическое"
],
"senses": [
{
"text": "реализмалъул принципазда гӏуцӏараб",
"precomment": "заснований на принципах реалізму",
"examples": [
{
"uk": "реалістичний напрям у літературі",
"av": "литератураялда реализмалъул принципазда гӏуцӏараб гӏумруялъулаб цебетӏей бихьизабулеб къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "реанімація",
"stress": 7,
"forms": [
"реанимация"
],
"labels": [
"жіночий рід",
"медицина"
],
"senses": [
{
"text": "реанимация",
"comment": "клиникияб хвелалда вугев чи чӏаголъизелъун гьарулел тадбирал",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}