{
"word": "рід",
"forms": [
"род"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "тайпа, наслу, тухум, кьибил"
},
{
"text": "род, жинс",
"labels": [
"граматика"
],
"examples": [
{
"uk": "люди різного роду",
"av": "батӏи-батӏияб тайпаялъул гӏадамал"
},
{
"uk": "чоловічий рід",
"av": "бихьинал"
},
{
"uk": "жіночий рід",
"av": "руччаби"
}
]
},
{
"precomment": "рід людський",
"text": "гӏадамал, инсаният"
},
{
"precomment": "від народження",
"text": "вижаралдаса, гьавуралдаса нахъе"
},
{
"precomment": "без роду-племені",
"text": "тухум-тайпа лъаларев, табулди"
},
{
"precomment": "він родом з Ростова",
"text": "досул вижараб бакӏ Ростов буго"
}
]
}
{
"word": "рідина",
"stress": 2,
"forms": [
"жидкость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъамалъи, лъамияб жо",
"examples": [
{
"uk": "посудина з рідиною",
"av": "лъамалъи жаниб бугеб шиша"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідинний",
"stress": 2,
"forms": [
"жидкостный",
"жидкостная",
"жидкостное"
],
"senses": [
{
"text": "лъамалъи хӏалтӏизабулеб",
"examples": [
{
"uk": "рідинний ракетний двигун",
"av": "лъамияб цӏатариялъулаб ракетаялъул двигатель"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідкий",
"stress": 2,
"stem": "ЖИДК",
"forms": [
"жидкий",
"жидкая",
"жидкое"
],
"senses": [
{
"text": "лъамияб",
"examples": [
{
"uk": "рідка каша",
"av": "лъамияб карщ"
},
{
"uk": "рідкий суп",
"av": "лъамияб чурпа"
},
{
"uk": "рідке ракетне паливо",
"av": "лъамияб ракеталъулаб цӏатари"
}
]
},
{
"text": "лъедераб",
"precomment": "рідкісний",
"examples": [
{
"uk": "рідкий ліс",
"av": "лъедераб рохь"
},
{
"uk": "рідке волосся",
"av": "лъедераб рас"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідкісний",
"stress": 2,
"stem": "РЕДК",
"forms": [
"редкий",
"редкая",
"редкое"
],
"senses": [
{
"text": "лъедераб",
"precomment": "рідкий; негустий",
"examples": [
{
"uk": "рідке волосся",
"av": "лъедераб рас"
},
{
"uk": "ліс став рідким",
"av": "рохь лъедерлъун буго"
}
]
},
{
"text": "къанагӏатаб, нагагьаб, надираб",
"precomment": "рідко зустрічаваний",
"examples": [
{
"uk": "рідкісна книга",
"av": "къанагӏатаб тӏехь"
},
{
"uk": "рідкісний гість",
"av": "нагагь-надир гурони ваккуларев гьобол"
}
]
},
{
"text": "тӏасан ккараб, кутакаб",
"precomment": "винятковий",
"examples": [
{
"uk": "рідкісна краса",
"av": "тӏасан ккараб, кутакаб берцинлъи, къанагӏат гурони букӏунареб берцинлъи"
},
{
"uk": "рідкісний голос",
"av": "къанагӏат гурони букӏунареб (данде чӏвалареб) гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідкісний",
"stress": 2,
"forms": [
"редкостный",
"редкостная",
"редкостное"
],
"senses": [
{
"text": "къанагӏат гурони дандчӏвалареб"
}
]
}
{
"word": "рідкість",
"stress": 2,
"forms": [
"редкость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъедерлъи"
},
{
"text": "къанагӏатаб жо",
"precomment": "рідкісна річ"
},
{
"text": "нагагь-надир гурони кколареб лъугьа-бахъин",
"precomment": "рідкісне явище"
},
{
"text": "цӏакъ, кутакалда",
"precomment": "на диво",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "на рідкість красивий",
"av": "цӏакъ берцинаб, кутакалда берцинаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідний",
"stress": 4,
"stem": "РОДИМ",
"forms": [
"родимый",
"родимая",
"родимое"
],
"senses": [
{
"text": "чохьол",
"precomment": "рідний",
"comment": "лъимер",
"labels": [
"розмовне слово"
]
},
{
"text": "рекӏел дарман",
"labels": [
"пестливе"
]
},
{
"text": "хирияб, гӏагараб, рекӏее бокьулеб"
},
{
"precomment": "родимка",
"examples": [
{
"uk": "родзинка, родимка",
"av": "лъимерлъудасанго тӏомода бугеб тӏанкӏ, цӏинкир"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідний",
"stress": 5,
"forms": [
"родной",
"родная",
"родное"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "чохьол, тӏул бикьарав",
"examples": [
{
"uk": "рідна мати",
"av": "чохьол эбел"
},
{
"uk": "рідний брат",
"av": "тӏул бикьарав вац"
}
]
},
{
"text": "гӏагараб; жив вижараб, гьавураб, жанив гӏураб",
"precomment": "свій",
"examples": [
{
"uk": "рідна земля",
"av": "гӏагараб улка-ракь"
},
{
"uk": "рідний завод",
"av": "гӏагараб (живго хӏалтӏараб) завод"
},
{
"uk": "рідне місто",
"av": "(живго) вижараб шагьар"
},
{
"uk": "рідний край",
"av": "вижараб рахъ, гӏагараб улка"
}
]
},
{
"text": "хирияв",
"precomment": "дорогий, милий – при звертанні"
},
{
"text": "гӏагарал чагӏи, гӏагарлъи",
"labels": [
"у значенні іменника"
],
"examples": [
{
"uk": "у нього багато рідних",
"av": "досул гӏемераб гӏагарлъи буго, гӏемерал гӏагарал чагӏи руго"
}
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "рідна мова",
"av": "рахьдал мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "ріднити",
"stress": 5,
"forms": [
"роднить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагарал чагӏилъун гьаризе, гӏагараллъун лъугьинаризе; тухум цояблъун гьабизе",
"precomment": "кого-що, з ким-чим (створювати стосунки спорідненості)"
},
{
"text": "гӏагарлъизабизе, лъикӏал гьоркьорлъаби гьаризе",
"precomment": "кого-що, з ким-чим (зближати, встановлювати близькі стосунки)"
}
]
}
{
"word": "ріднитися",
"stress": 5,
"forms": [
"родниться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагараллъун лъугьине",
"precomment": "вступати в родинні стосунки"
},
{
"text": "гӏагарлъизе, релълъараблъун лъугьине",
"precomment": "зближатися",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "рідня",
"stress": 5,
"forms": [
"родня"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагарлъи",
"precomment": "родичі",
"labels": [
"збірний іменник"
]
},
{
"text": "гӏагарав чи, гӏагарлъи-гӏунтӏи бугев чи",
"precomment": "родич",
"examples": [
{
"uk": "він мені рідня",
"av": "дов дие гӏагарав вуго (дов дир гӏагарав чи вуго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідшати",
"stress": 4,
"stem": "РЕДЕ",
"forms": [
"редеть"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъедерлъизе",
"examples": [
{
"uk": "волосся рідшає",
"av": "рас лъедерлъулеб буго"
},
{
"uk": "наші ряди ріддіють",
"av": "нилъер кьерал лъедерлъулел руго",
"comment": "нилъ дагьлъулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "рідше",
"stress": 2,
"forms": [
"жиже"
],
"see_also": [
{
"target": "жидкий",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
},
{
"target": "жидко",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "рідше",
"stress": 2,
"forms": [
"реже"
],
"see_also": [
{
"target": "редкий",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
},
{
"target": "редко",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}