{
"word": "рука",
"stress": 4,
"forms": [
"рука"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "квер, гъеж",
"precomment": "кінцівка"
},
{
"text": "рахъ",
"precomment": "сторона",
"examples": [
{
"uk": "по обидва боки",
"av": "кӏиябго рахъалъ, квегӏиса-квараниса"
}
]
},
{
"text": "меседил кверал",
"precomment": "з визначенням",
"comment": "символ труда, качество человека"
},
{
"text": "хатӏ",
"precomment": "почерк",
"examples": [
{
"uk": "я знаю його почерк",
"av": "дида досул хатӏ лъала"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏул къуват, хӏалтӏухъаби",
"precomment": "мн. руки (робоча сила)",
"examples": [
{
"uk": "їдців більше, ніж робочих рук",
"av": "хӏалтӏул квераздаса кваналел (кӏалал) гӏемер руго"
},
{
"uk": "не вистачало робочих рук",
"av": "хӏалтӏухъаби (хӏалтӏул квер) гӏолел рукӏинчӏо"
},
{
"uk": "рука об руку",
"av": "цадахъ, рекъон"
},
{
"uk": "дати по руках",
"av": "бухӏ-бухӏизабизе, лъикӏ гӏезабизе"
},
{
"uk": "під гарячу руку",
"av": "гӏедегӏалихъе"
},
{
"uk": "з його легкої руки",
"av": "баракатаб квералдалъун"
},
{
"uk": "руки геть від...!",
"av": "кверал... нахъе росе! гьоркьоре лъугьунге!"
},
{
"uk": "у нього руки короткі",
"av": "щибниги гьабизе гьесул я къуват гуро, я бажари гуро"
},
{
"uk": "це справа не його рук",
"av": "гьеб иш гьесул (гьес гьабураб) гуро"
},
{
"uk": "як рукою зняло",
"av": "кибе арабали лъачӏого тӏагӏана"
},
{
"uk": "на швидку руку",
"av": "гӏедегӏун, хехго"
},
{
"uk": "нечистий на руку",
"av": "квер бацӏцӏадаб гьечӏо"
},
{
"uk": "у мене опустилися руки",
"av": "дир хӏал гӏолеб гьечӏо, гъира гьечӏо"
},
{
"uk": "рука не підіймається",
"av": "щибниги гьабизе бокьулеб гьечӏо; ракӏ билълъунаро"
},
{
"uk": "не покладаючи рук",
"av": "цо лахӏзаталъги чӏечӏого, кверал тӏатӏала лъечӏого"
},
{
"uk": "чужими руками жар загрібати",
"av": "хӏалихъатаб куцалъ чияца гьабуралдаса жиндиего пайда боси"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукав",
"stress": 4,
"forms": [
"рукав"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къвал",
"precomment": "одягу"
},
{
"text": "гӏаркьел",
"precomment": "ріки",
"examples": [
{
"uk": "рукав Волги",
"av": "Волгаялъул гӏаркьел"
}
]
},
{
"text": "труба, мащу",
"precomment": "насос",
"examples": [
{
"uk": "працювати абияк",
"av": "тӏаса-масаго хӏалтӏизе, кӏвар гьечӏого хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукавиці",
"stress": 6,
"stem": "РУКАВИЦ",
"forms": [
"рукавицы",
"рукавица"
],
"labels": [
"жіночий рід",
"однина"
],
"senses": [
{
"text": "квердаххелал",
"precomment": "од. рукавиця ж",
"examples": [
{
"uk": "тримати в єжових рукавицях",
"av": "цӏакъго кьварун чӏезаризе (кьвари бихьизабизе), чӏинкъан рахъине риччачӏого чӏезаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукавички",
"stress": 5,
"stem": "ПЕРЧАТК",
"forms": [
"перчатки"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "квердаххелал, гвадачал",
"precomment": "од. рукавиця ж.",
"examples": [
{
"uk": "надіти рукавички",
"av": "гвадачал ххезе"
},
{
"uk": "кинути рукавичку кому-н.",
"av": "лъида бугониги кьал лъазабизе, кьалде ахӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукоділля",
"stress": 6,
"forms": [
"рукоделие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "кверзул махшел, кверзул местӏерлъи",
"comment": "руччабазул"
},
{
"text": "хьухьун, букъун гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
{
"word": "рукодільниця",
"stress": 6,
"forms": [
"рукодельница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кверда махщел бугей гӏадан, кверзул местӏер, букъизе, угьине, хьухьине махщел бугей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "рукодільничати",
"stress": 6,
"forms": [
"рукодельничать"
],
"labels": [
"недоконаний вид",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "кверзул махщел хӏалтӏизабизе",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "рукопашний",
"stress": 6,
"stem": "РУКОПАШН",
"forms": [
"рукопашный",
"рукопашная",
"рукопашное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "рукопашний бій",
"av": "гъорлъ журан, ярагъ гьечӏого гьабулеб рагъ"
}
]
},
{
"text": "рагъ, кьабгӏей",
"precomment": "бійка",
"labels": [
"у значенні іменника"
],
"examples": [
{
"uk": "рукопашний бій",
"av": "рагъ, кьабгӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукопис",
"stress": 2,
"forms": [
"рукопись"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "рукопись, квералъ хъвараб жо"
},
{
"text": "басмаялда бахъичӏеб квералъ хъвараб асар"
}
]
}
{
"word": "рукописний",
"stress": 6,
"stem": "РУКОПИСН",
"forms": [
"рукописный",
"рукописная",
"рукописное"
],
"senses": [
{
"text": "квералъ хъвараб",
"precomment": "написаний від руки",
"examples": [
{
"uk": "рукописний відділ музею",
"av": "музеялъул квералъ хъварал жал ругеб отдел"
},
{
"uk": "рукописний текст",
"av": "квералъ хъвараб текст"
},
{
"uk": "старовинні рукописні книги",
"av": "цересел (некӏсиял) квералъ хъварал тӏахьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукоплескання",
"stress": 10,
"forms": [
"рукоплескание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъатчӏвай",
"comment": "сундасаниги разилъи бихьизабун"
}
]
}
{
"word": "рукоплескати",
"stress": 10,
"forms": [
"рукоплескать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъат чӏвазе",
"comment": "сундасаниги разилъи бихьизабизелъун"
}
]
}
{
"word": "рукоприкладство",
"stress": 10,
"forms": [
"рукоприкладство"
],
"labels": [
"середній рід",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гъолбасалъ сундуениги нугӏлъи гьаби"
},
{
"text": "кьаби, тунки (квераз), лъидениги квер борхи",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "рукостискання",
"stress": 8,
"forms": [
"рукопожатие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "квер бачин, хъваш-баш гьаби",
"examples": [
{
"uk": "обмінятися рукостисканнями",
"av": "цоцазул кверал росизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукоятка",
"stress": 5,
"forms": [
"рукоятка",
"рукоять"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏоркь",
"examples": [
{
"uk": "руків'я плуга",
"av": "кутнал даккан, кутнагӏоркь"
}
]
},
{
"text": "кверкъел"
},
{
"text": "гӏанкӏва",
"comment": "туманкӏул"
},
{
"text": "тӏагъи"
}
]
}