←

sources.avar.me / av-be

къаз

5 статей

→
Оглавление страницы (5)

къазаби

сообщить о неточности
{
  "word": "къазаби",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "къазаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "къазабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

къазабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "къазабизе",
  "stress": 3,
  "stem": "къазаб",
  "forms": [
    "къазабизе",
    "къазабула",
    "къазабила",
    "къазабуна",
    "къазабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "прымушаць, прымусіць або (па)прасіць зачыняць што-небудзь",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "forceto": "къазе",
      "examples": [
        {
          "av": "нуцӏа къазабе досда",
          "be": "папрасі яго зачыняць дзверы"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "прымушаць, прымусіць або (па)прасіць завязваць што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "жул къазабизе",
          "be": "папрасіць звязаць мяцёлку"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "затыкаць, заткнуць, закупорваць, закупарыць што-небудзь чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "картӏиниб гамачӏ къазабе",
          "be": "заткні адтуліну каменем"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "утыкаць, утыкнуць што-небудзь у што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "ханжар къазабизе",
          "be": "усадзіць кінжал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "укалоць каго-небудзь, што-небудзь чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "рукӏкӏен къазабизе",
          "be": "калоць іголкай"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "засоўваць, засунуць што-небудзь куды-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "къандалъоялда гъоркь къазабизе",
          "be": "засунуць пад падушку"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "заціснуць; сціснуць",
      "examples": [
        {
          "av": "кӏал къазабизе",
          "be": "заціснуць рот, прымусіць замаўчаць"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "къазе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

къазе

сообщить о неточности
{
  "word": "къазе",
  "stress": 3,
  "stem": "къа",
  "forms": [
    "къазе",
    "къала",
    "къана",
    "къай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зачыняцца, зачыніцца",
      "examples": [
        {
          "av": "данделъи къана",
          "be": "пасяджэнне закрылася"
        },
        {
          "av": "нух къан буго",
          "be": "дарога закрыта"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "застраваць, захраснуць дзе-небудзь у чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "ракьа щокъроб къана",
          "be": "косць захрасла ў горле"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "вязнуть, завязнуть у чым-небудзь; захраснуць",
      "examples": [
        {
          "av": "салулъ къазе",
          "be": "захраснуць ў пяску"
        },
        {
          "av": "хӏатӏал хӏарщулъ къана",
          "be": "ногі завязлі ў гразі"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "утыкацца, утыкнуцца ў што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "килщида рукӏкӏен къана",
          "be": "іголка ўваткнулася ў палец"
        },
        {
          "av": "рехараб чӏор къадалъ къана",
          "be": "страла ўтыкнулася ў сцяну"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пакрывацца, пакрыцца чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "кӏутӏбузда макъар къана",
          "be": "губы пакрыліся скарынкай"
        },
        {
          "av": "лъаратӏа цӏер къана",
          "be": "рэчка пакрылася лёдам"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "зацвярдзеваць, зацвярдзець; ушчыльняцца, ушчыльніцца",
      "examples": [
        {
          "av": "досул хабатӏа ракь къана",
          "be": "на яго магіле зямля ўшчыльнілася"
        },
        {
          "av": "харида гӏучӏ къалеб буго",
          "be": "трава драўнее",
          "comment": "пасля цвіцення"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "зачыняць, зачыніць, прыкрываць, прыкрыць што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "гордо къазе",
          "be": "зачыняць акно"
        },
        {
          "av": "кавычкаби къазе",
          "be": "зачыніць двукоссе"
        },
        {
          "av": "скобкаби къазе",
          "be": "закрыць дужкі"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "(с)ціснуць, паціснуць; прыціскаць, прыціснуць каго-небудзь, што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "данде къазе",
          "be": "прыціскаць [да сябе], абдымаць; зачыніць, зажмурыць"
        },
        {
          "av": "берал данде къазе",
          "be": "зажмурыць вочы"
        },
        {
          "av": "каранде къазе",
          "be": "прыціснуць да грудзей"
        },
        {
          "av": "квер къазе",
          "be": "паціснуць руку"
        },
        {
          "av": "къараб зар гӏадин",
          "be": "згуртавана, як адзін",
          "comment": "літ. як сціснуты кулак"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сціскаць, сціснуць",
      "examples": [
        {
          "av": "хъатикь къана",
          "be": "сціснуў у руцэ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "абносіць, абнесці што-небудзь чым-небудзь; агарадзіць",
      "examples": [
        {
          "av": "ах сверун къазе",
          "be": "абнесці сад парканам"
        },
        {
          "av": "лол къазе",
          "be": "агарадзіць загон"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "прычапіць што-небудзь (да паяса), насіць што-небудзь",
      "comment": "на пасе",
      "examples": [
        {
          "av": "рачел къазе",
          "be": "падпярэзацца рамяном"
        },
        {
          "av": "ханжар къазе",
          "be": "прычапіць кінжал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "складваць, скласці што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "ракул мачӏу къазе",
          "be": "скласці кізяк у штабелі"
        },
        {
          "av": "харил гӏари къазе",
          "be": "скласці сена ў стог"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "абуздаць",
      "examples": [
        {
          "av": "барти къазе",
          "be": "абуздаць жарабца"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "звязваць, звязаць, павязваць, павязать што-небудзь чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "ботӏрода кӏаз къазе",
          "be": "павязаць галаву хусткай"
        },
        {
          "av": "гул къазе",
          "be": "вязаць снопы"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "накладаць, накласці забарону на што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏарим къазе",
          "be": "класці забарону на грамадскі сенакос"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "навючыць што-небудзь на каго-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏамитӏа гьир къазе",
          "be": "навьючыць паклажу на асла"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ціснуць, ціскаць, здушваць",
      "examples": [
        {
          "av": "хьитал къан руго",
          "be": "абутак цісне"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ліквідаваць, скасоўваць, скасаваць",
      "examples": [
        {
          "av": "завод къазе",
          "be": "скасаваць завод"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "зацягваць, зацягнуць што-небудзь; завінчваць, завінціць тужэй што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "гайка къазе",
          "be": "завярнуць гайку"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "абмяжоўваць сябе ў грашовых выдатках; скупіцца",
      "examples": [
        {
          "av": "квер къарав",
          "be": "скупы"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "падцягваць, падцягнуць што-небудзь; нацягваць, нацягнуць тужэй што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "къвал къазе",
          "be": "падцягнуць падпругу"
        },
        {
          "av": "къвал къазе",
          "be": "набрацца",
          "labels": [
            "у пераносным значэнні"
          ],
          "comment": "цярплівасці"
        },
        {
          "av": "рачел къазе",
          "be": "зацягнуць рамень мацней"
        },
        {
          "av": "рачел къазе",
          "be": "укласці сілы, быць у чым-небудзь",
          "labels": [
            "у пераносным значэнні"
          ],
          "comment": "актыўным"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пабоювацца",
      "examples": [
        {
          "av": "инсукьа къазе",
          "be": "пабойвацца бацькі"
        },
        {
          "av": "аскӏове къазе",
          "be": "набліжацца"
        },
        {
          "av": "аскӏове къазе тоге",
          "be": "блізка не падпускай"
        },
        {
          "av": "гӏи къазе",
          "be": "ўладкаваць прывал для атары"
        },
        {
          "av": "кӏалтӏу къазе",
          "be": "закаркоўваць"
        },
        {
          "av": "шишадул кӏалтӏу къазе",
          "be": "закаркавіць бутэльку"
        },
        {
          "av": "нахъе къазе",
          "be": "адступіць, рушыць назад"
        },
        {
          "av": "сангар къазе",
          "be": "ўчыніць завал"
        },
        {
          "av": "тӏаде къазе",
          "be": "набліжацца, наступаць"
        },
        {
          "av": "хинкӏ къазе",
          "be": "гатаваць хінкал"
        },
        {
          "av": "цеве къазе",
          "be": "выступіць наперад, рушыць наперад"
        },
        {
          "av": "къараб квер рагьуларев",
          "be": "скупы"
        },
        {
          "av": "къан кквезе",
          "be": "трымаць моцна; утрымаць"
        },
        {
          "av": "къан хутӏизе",
          "be": "застрыгчы ў чым-небудзь",
          "comment": "дзе-небудзь"
        },
        {
          "av": "къан бетӏерги ккун чӏезе",
          "be": "хапацца за галаву, перажываць"
        },
        {
          "av": "къан чехьги ккун велъанхъизе",
          "be": "смяяцца, трымаючыся за жывот; хапацца за жывоцік пры смеху"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

къазилкъвачӏа

сообщить о неточности
{
  "word": "къазилкъвачӏа",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "къазилкъвачӏа",
    "къазилкъвачӏаялъ",
    "къазилкъвачӏаялъул",
    "къазилкъвачӏаял"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "шаўковы кокан"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

къазилхӏутӏ

сообщить о неточности
{
  "word": "къазилхӏутӏ",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "къазилхӏутӏ",
    "къазилхӏутӏалъ",
    "къазилхӏутӏалъул",
    "къазилхӏутӏал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "шоўкапрад"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}