{
"word": "къулагӏи",
"stress": 3,
"stem": "къулагӏ",
"forms": [
"къулагӏи",
"къулагӏиялъ",
"къулагӏиялъул",
"къулагӏидул",
"къулагӏаби"
],
"senses": [
{
"text": "туша",
"comment": "зарэзанага барана, козы і таму падобнага",
"examples": [
{
"av": "куйдул къулагӏи",
"be": "баранячая туша"
},
{
"av": "магӏида бан букӏана чахъдал къулагӏи",
"be": "на цвіку вісела туша авечкі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къулагӏузу",
"stress": 5,
"stem": "къулагӏуз",
"forms": [
"къулагӏузу",
"къулагӏузуялъ",
"къулагӏузуялъул",
"къулагӏузаби"
],
"senses": [
{
"text": "агульная назва дзвюх сур Карана; — \"Людзі\" і \"Світанак\"",
"labels": [
"рэлігія"
],
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб къулагӏузу",
"be": "сура «Людзі»"
},
{
"av": "кӏудияб къулагӏузу",
"be": "сура \"Світанак\""
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къулараб",
"stress": 3,
"stem": "къулара",
"forms": [
"къулараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік"
],
"participlefrom": "къулизе"
},
{
"text": "сутулы, гарбаты",
"examples": [
{
"av": "къулараб мугъ",
"be": "сутулая спіна"
},
{
"av": "гьодилъа къуларав чи",
"be": "гарбаты чалавек"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къулизе",
"kind": "from"
},
{
"target": "къукӏараб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "къула-ворхи",
"stress": 3,
"forms": [
"къула-ворхи",
"къула-ворхиялъ",
"къула-ворхиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "къула-ворхизе"
},
{
"text": "добрыя манеры",
"comment": "літ. пакланенне і выпраўленне",
"examples": [
{
"av": "досул къула-ворхи рекӏее гӏуна дие",
"be": "яго добрыя манеры спадабаліся мне"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къула-ворхизе",
"stress": 3,
"stem": "къула-(в)орх",
"forms": [
"къула-ворхизе",
"къула-ворхула",
"къула-ворхила",
"къула-ворхана",
"къула-ворхе"
],
"senses": [
{
"text": "прытрымлівацца добрых манер",
"comment": "літ. кланяцца і выпраўляцца",
"examples": [
{
"av": "къула-ворхизе лъаларев",
"be": "не прывучаны да добрых манераў; які не ўмее ні кланяцца, ні выпраўляцца"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "къулгьу",
"stress": 7,
"stem": "къулгь",
"forms": [
"къулгьу",
"къулгьуялъ",
"къулгьуялъул",
"къулгьудул",
"къулгьаби"
],
"senses": [
{
"text": "памінальны абрад; мусульманскія памінкі",
"examples": [
{
"av": "хварасул къулгьу гьабизе",
"be": "здзейсніць памінальны абрад па памерлым"
},
{
"av": "къулгьудулъе ахӏизе",
"be": "запрашаць на памінкі"
},
{
"av": "къулгьулъе ине",
"be": "пайсці на паміны"
}
]
},
{
"text": "назва суры Карана — \"Ачышчэнне веры\"",
"labels": [
"рэлігія"
],
"examples": [
{
"av": "къулгьу цӏализе",
"be": "(пра)чытаць суру \"Ачышчэнне веры\""
},
{
"av": "къулгьу цӏалилелде",
"be": "хутка, імгненна, у міг вока"
}
]
},
{
"text": "паскудзь, брыдота",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"лаянкавае слова"
],
"examples": [
{
"av": "гӏай, къулгьу!",
"be": "ах, паскудства!"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къулгьудехъуд",
"stress": 7,
"forms": [
"къулгьудехъуд",
"къулгьудехъудица",
"къулгьудехъудил",
"къулгьудехъудал"
],
"senses": [
{
"text": "той, якому жадаюць здохнуць",
"comment": "пра жывёл",
"examples": [
{
"av": "къаси гӏака рокъобе бачӏинчӏо, къулгьудехъуд!",
"be": "уначы карова не вярнулася дадому, каб яна здохла!"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "къулгьу-алхӏам",
"stress": 7,
"forms": [
"къулгьу-алхӏам",
"къулгьу-алхӏамалъ",
"къулгьу-алхӏамалъул"
],
"senses": [
{
"text": "назва сур Карана \"Ачышчэнне веры\" і \"Адкрываючая\"",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "къулгьу-алхӏам цӏализе",
"be": "прачытаць суры Карана"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къулгӏа",
"forms": [
"къулгӏа",
"къулгӏаялъ",
"къулгӏаялъул",
"къулгӏадул",
"къулгӏаби"
],
"senses": [
{
"text": "басейн (адкуль бяруць ваду); крыніца",
"examples": [
{
"av": "росдал бегавулас жиндирго гӏарцухъ къулгӏа бана",
"be": "старшыня аула за свае грошы пабудаваў басейн"
},
{
"av": "Рокъобго къулгӏа буго, Къечон холев дун вуго",
"be": "Ва двары крыніца журчыць, А я ад смагі паміраю",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къулгӏадухъ",
"stress": 7,
"forms": [
"къулгӏадухъ",
"къулгӏадухъе",
"къулгӏадухъа",
"къулгӏадухъан"
],
"senses": [
{
"text": "каля басейна; каля крыніцы",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "къулгӏадухъ чӏезе",
"be": "стаяць ля крыніцы",
"comment": "паглядзець на дзяўчат, якія ідуць па ваду"
},
{
"av": "къулгӏадухъе лъел цӏезе ине",
"be": "хадзіць да басейна па ваду"
},
{
"av": "къулгӏадухъа ячӏунаго данде ккана дида дой",
"be": "я яе сустрэў, калі яна ішла ад басейна"
},
{
"av": "къулгӏадухъ харбал",
"be": "пустыя размовы, плёткі",
"comment": "літ. размовы ля крыніцы"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "къули",
"stress": 3,
"forms": [
"къули",
"къулиялъ",
"къулиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "къулизе"
},
{
"text": "паклон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къукӏи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къулиберцин",
"stress": 3,
"forms": [
"къулиберцин",
"къулиберциница",
"къулиберцинил"
],
"senses": [
{
"text": "тая, у якой паклоны прыгожыя",
"labels": [
"размоўнае слова",
"вобразнае"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къулизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"къулизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "къулизабизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къукӏизаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къулизабизе",
"stress": 3,
"stem": "къулизаб",
"forms": [
"къулизабизе",
"къулизабула",
"къулизабила",
"къулизабуна",
"къулизабе"
],
"senses": [
{
"text": "згінаць, сагнуць; нагінаць, нагнуць, нахіляць, схіляць, схіліць",
"comment": "напрыклад спіну; напрыклад галаву",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "васасул рухӏалица къулизаюн йиго дой",
"be": "яе сагнула гібель сына"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къукӏизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "къулизе",
"stress": 3,
"stem": "къул",
"forms": [
"къулизе",
"къулула",
"къулила",
"къулана",
"къуле"
],
"senses": [
{
"text": "згінацца, сагнуцца; нахіляцца, нахіліцца; кланяцца, пакланіцца",
"examples": [
{
"av": "лъимада тӏаде къулизе",
"be": "схіліцца над дзіцем"
},
{
"av": "къулун валагьизе",
"be": "глядзець нахіляючыся"
},
{
"av": "бетӏер къулизе",
"be": "нахіліць галаву"
}
]
},
{
"text": "згарбіцца; згінацца, сагнуцца",
"examples": [
{
"av": "мугъ къулизе",
"be": "згарбіцца"
},
{
"av": "херлъун къулизе",
"be": "гарбіцца ад старасці"
},
{
"av": "къулизеги гьавун ине",
"be": "ісці скурчыўшыся, сагнуўшыся"
},
{
"av": "досул гьод къулун буго",
"be": "спіна яго сагнулася"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къукӏизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "къулчӏи",
"stress": 3,
"forms": [
"къулчӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "къулчӏизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къулчӏизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"къулчӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "къулчӏизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къулчӏизабизе",
"stress": 3,
"stem": "къулчӏизаб",
"forms": [
"къулчӏизабизе",
"къулчӏизабула",
"къулчӏизабила",
"къулчӏизабуна",
"къулчӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "прымушаць, прымусіць каго-небудзь праглынуць што-небудзь; даць праглынуць што-небудзь каму-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "дару къулчӏизабизе",
"be": "даць праглынуць мікстуру"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "къулчӏизе",
"stress": 3,
"stem": "къулчӏ",
"forms": [
"къулчӏизе",
"къулчӏула",
"къулчӏила",
"къулчӏана",
"къулчӏе"
],
"senses": [
{
"text": "глытаць, праглынуць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "лъим къулчӏизе",
"be": "праглынуць глыток вады"
},
{
"av": "квен къулчӏизе",
"be": "праглынуць ежу"
},
{
"av": "магӏу къулчӏизе",
"be": "глытаць слёзы; стрымліваць рыданні"
},
{
"av": "хӏацӏу къулчӏизе",
"be": "глытаць сліну"
},
{
"av": "квен бихьарабго гьес хӏацӏу къулчӏана",
"be": "пабачыўшы ежу, ён слінку праглынуў"
},
{
"av": "къулчӏун эхебе унеб гьечӏо",
"be": "у горла не лезе"
},
{
"av": "къулчӏун эхебеги унареб, аххун къватӏибеги бачӏунареб",
"be": "ні праглынуць, ні выплюнуць",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра безутрымліўную злосць"
},
{
"av": "мацӏ къулчӏизе",
"be": "праглынуць язык",
"comment": "пры раптоўнай смерці"
},
{
"av": "рокъоб гамачӏ къулчӏизе кканиги, къватӏиб лъазе тоге",
"be": "хоць дома прыйдзецца камень праглынуць, на вуліцы [сярод людзей] віду не падавай",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "не вынось смецця з хаты"
}
]
},
{
"text": "паглынаць, паглынуць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "ралъад къулчӏизе",
"be": "паглынаць мора"
},
{
"av": "къулчӏизе лъугьунге",
"be": "не спрабуй паглынаць мора",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
},
{
"text": "пакаштаваць; спазнаць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "гӏазаб къулчӏизе",
"be": "ведаць гора, спазнаць пакуты"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}