{
"word": "къурайшиял",
"stress": 5,
"stem": "къурайшия",
"forms": [
"къурайшиял",
"къурайшияз",
"къурайшиязул"
],
"senses": [
{
"text": "курэйшыты",
"labels": [
"множны лік",
"кніжнае"
],
"comment": "прадстаўнікі знатнага меканскага племені, у якім нарадзіўся прарок Мухамед"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "къурбан",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбан",
"къурбаналъ",
"къурбаналъул",
"къурбаница",
"къурбанил"
],
"senses": [
{
"text": "ахвяра",
"examples": [
{
"av": "къурбан гьабизе",
"be": "прынесці ў ахвяру",
"comment": "літ. рабіць ахвяру"
},
{
"av": "къурбан хъвей",
"be": "ахвярапрынашэнне"
}
]
},
{
"text": "ахвярная жывёла",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "къурбаналъул бутӏа",
"be": "доля ахвярнай жывёлы",
"comment": "напр. буйную рагатую жывёлу можна дзяліць на 7 чалавек"
},
{
"av": "къурбаналъул гьан",
"be": "мяса ахвярнай жывёлы"
}
]
},
{
"text": "Курбан",
"precomment": "вялікая літара 'Q'",
"forms": [
"къурбаница",
"къурбанил"
],
"comment": "імя ўласнае мужчынскае"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къурбанкъо",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбанкъо",
"къурбанкъоялъ",
"къурбанкъоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "дзень ахвяравання",
"comment": "дзесяты дзень месяца зу-ль-хідджа, у які паломнікі ў Мецы прыносяць ахвяры каля гары Арафат"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къурбанлъи",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбанлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "къурбанлъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къурбанлъизе",
"stress": 6,
"stem": "къурбанлъ",
"forms": [
"къурбанлъизе",
"къурбанлъула",
"къурбанлъила",
"къурбанлъана",
"къурбанлъе"
],
"senses": [
{
"text": "стаць ахвярай; стаць ахвярай; ахвяраваць",
"examples": [
{
"av": "дидаса къурбанлъизе хӏадурав гьудул",
"be": "сябар, гатовы ахвяраваць сабой дзеля мяне"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "къурбанмоцӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"къурбанмоцӏ",
"къурбанмоцӏалъ",
"къурбанмоцӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "месяц ахвярапрынашэння",
"comment": "месяц зуль-хіджа па месяцавым календары"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къуркъби",
"stress": 8,
"stem": "къуркъб",
"forms": [
"къуркъби",
"къуркъбуз",
"къуркъбузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "къверкъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къверкъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "къуркъуди",
"stress": 3,
"forms": [
"къуркъуди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "къуркъудизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къуркъудизе",
"stress": 3,
"stem": "къуркъуд",
"forms": [
"къуркъудизе",
"къуркъудула",
"къуркъудила",
"къуркъудана",
"къуркъуде"
],
"senses": [
{
"text": "пабурчаць, паворчаць",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "гӏиси-бикъинаб жо сабаблъунги кидаго къуркъудулев вукӏуна мун",
"be": "і з-за ўсякіх дробязяў пастаянна бурчыш ты"
},
{
"av": "тӏокӏай къуркъудуге мун дие",
"be": "больш не бурчы на мяне"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "къуркъур",
"stress": 7,
"forms": [
"къуркъур",
"къуркъуралъ",
"къуркъуралъул"
],
"senses": [
{
"text": "дробная спрэчка; бурчанне, бурканне"
},
{
"text": "грыжа",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къуркьи",
"stress": 3,
"forms": [
"къуркьи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "къуркьизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къуркьизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"къуркьизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "къуркьизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къуркьизабизе",
"stress": 3,
"stem": "къуркьизаб",
"forms": [
"къуркьизабизе",
"къуркьизабула",
"къуркьизабила",
"къуркьизабуна",
"къуркьизабе"
],
"senses": [
{
"text": "зрушыць з месца; прымусіць зрушыцца з месца",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "цагъур цебехун къуркьизабизе",
"be": "высунуць лар наперад"
}
]
},
{
"text": "прымусіць каго-небудзь уздрыгнуць; пахіснуць каго-небудзь; адолець каго-небудзь",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "дуда къуркьизабизе кӏолеб кьуру гуро дов",
"be": "ён падобны да той скалы, якую не зрушыш з месца, і ты яго не адолееш"
},
{
"av": "къуркьизавизе кӏоларев",
"be": "непахісны"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "къуркьизе",
"stress": 3,
"stem": "къуркь",
"forms": [
"къуркьизе",
"къуркьула",
"къуркьила",
"къуркьана"
],
"senses": [
{
"text": "зрушвацца, зрушыцца з месца"
},
{
"text": "здрыгнуць, (па)калыхнуцца, захістацца; здавацца",
"examples": [
{
"av": "мун къуркьуге!",
"be": "ты не здавайся!"
},
{
"av": "тушманасе ниж къуркьизе гьечӏо",
"be": "мы не здрыгнем перад ворагамі"
}
]
},
{
"text": "вывіхнуць",
"examples": [
{
"av": "досул хӏетӏе къуркьун буго",
"be": "ён вывіхнуў сабе нагу"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "къурр",
"forms": [
"къурр"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзіцячая лексіка"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "къукӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "къурущ",
"stress": 5,
"forms": [
"къурущ",
"къурщица",
"къурщил",
"къурщал"
],
"senses": [
{
"text": "квачка; кудкудака"
},
{
"examples": [
{
"av": "тӏанчӏазда кӏусараб къурущ гӏадин",
"be": "як квачка, якая сцеражэ куранят",
"comment": "пра клапатлівага гаспадара"
},
{
"av": "рокъов къурущ, къватӏив гӏанкӏу",
"be": "дома як наседка, на вуліцы як курыца",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра хатніка"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "къурущин",
"stress": 5,
"forms": [
"къурущин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "къурущине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "къурущине",
"stress": 5,
"stem": "къурущ",
"forms": [
"къурущине",
"къурущуна",
"къурущина",
"къурущана",
"къуруще"
],
"senses": [
{
"text": "стаць квачкай"
},
{
"examples": [
{
"av": "къурущараб гӏанкӏу гӏадав",
"be": "клушападобны"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "къурщал",
"stress": 3,
"stem": "къурща",
"forms": [
"къурщал",
"къурщаз",
"къурщазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "къурущ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къурущ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "къурщил",
"stress": 6,
"forms": [
"къурщил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "къурущ",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "къурущ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "Къуръан",
"stress": 6,
"forms": [
"Къуръан",
"Къуръаналъ",
"Къуръаналъул",
"Къуръанал"
],
"senses": [
{
"text": "Каран",
"examples": [
{
"av": "Къуръан малъизе",
"be": "навучыць чытаць Каран"
},
{
"av": "Къуръан рекӏехъе лъазабизе",
"be": "вывучыць Каран на памяць"
},
{
"av": "Къуръан цӏализе",
"be": "прачытаць Каран"
},
{
"av": "Къуръан цӏализе",
"be": "прачытаць Каран па памерлым"
},
{
"av": "Къуръан бакьулъа рагӏи",
"be": "праўдзівае слова, праўда, ісціна",
"comment": "літ. слова з самай сярэдзіны Карана"
},
{
"av": "Къуръаналхӏа!",
"be": "клянуся Каранам!"
},
{
"av": "Къуръаналъул аятал",
"be": "вершы Карана"
},
{
"av": "Къуръаналъул суратал",
"be": "суры Карана"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}