{
"word": "гьад",
"forms": [
"гьад",
"гьадица",
"гьадил"
],
"senses": [
{
"text": "ліпа",
"examples": [
{
"av": "гьадил чагъана",
"be": "скрыпка з ліпавага дрэва"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьадаб",
"stress": 3,
"stem": "гьада",
"forms": [
"гьадаб",
"гьадалъ",
"гьадалъул"
],
"senses": [
{
"text": "ён, яна, яно",
"forms": [
"гьадалъ",
"гьадалъул"
],
"comment": "аб прадмеце або жывёле, якія знаходзяцца на адной гарызанталі з гаворачым, а таксама можа мець значэнне за вочы",
"examples": [
{
"av": "Доб гъветӏ бихьулищ дуда? Дир инсуца чӏана гьадаб",
"be": "Бачыш тое дрэва? Яго пасадзіў мой бацька"
},
{
"av": "гьадалда тӏад гӏемераб пихъ бижун буго",
"be": "на ім шмат пладоў"
}
]
},
{
"text": "той, та, то",
"labels": [
"граматычны клас III"
],
"comment": "выступае вызначэннем Ⅲ граматычнага класа і не скланяецца",
"examples": [
{
"av": "гьадаб гохӏ",
"be": "той ўзгорак"
},
{
"av": "гьадаб гъабу",
"be": "тая лаза"
},
{
"av": "гьадаб бусен милъиршоялъ исана ихдал гьабуна",
"be": "гэтае гняздо ластаўка звіла гэтай вясной"
},
{
"av": "гьадаб сордоялъ тӏоцее йихьана дида Загьра",
"be": "у ту ноч я ўпершыню ўбачыў Захру"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьадав",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадай",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьадаба",
"stress": 3,
"stem": "гьада(б)",
"forms": [
"гьадаба",
"гьадабе",
"гьадабаса",
"гьадабасан"
],
"gender_forms": [
"гьадаба",
"гьадава",
"гьадайа"
],
"senses": [
{
"text": "там, вось там, вун там; туды, вось туды",
"comment": "у адносінах да ўсяго, што знаходзіцца на адной гарызанталі з тым, хто гаворыць, а таксама можа мець значэнне за вочы",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гьадаба батана дида оц",
"be": "вось там знайшоў я быка"
},
{
"av": "гьадаба лъе тӏехь",
"be": "кнігу пакладзі вось туды"
},
{
"av": "гьадабе баче гьоко",
"be": "падводу падкаці он туды"
},
{
"av": "гьадабаса тӏаде чӏедераб сухъмахъ буго",
"be": "вун адтуль уверх ідзе вузкая сцежка"
},
{
"av": "гьадабасан щиб дуда рагӏулеб бугеб?",
"be": "што ты чуеш адтуль?"
},
{
"av": "гӏачивехь гьадава вуго",
"be": "пастух знаходзіцца вось там"
},
{
"av": "гьадая дандчӏвана дида яц",
"be": "вось там сустрэў я сястру"
},
{
"av": "мун гьадае кин ккарай?",
"be": "як ты туды трапіла?"
},
{
"av": "лъимал гьадара расандулел руго",
"be": "дзеці гуляюць вось там"
},
{
"av": "гьадаре рагӏдукье щай унарел?",
"be": "чаму не ідзеце туды ў цень?"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадабеле",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадабеле"
],
"gender_forms": [
"гьадабеле",
"гьадавеле",
"гьадайеле"
],
"senses": [
{
"text": "вунь там",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гьадабеле нижер мина",
"be": "вунь там наш дом"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадав",
"stress": 3,
"stem": "гьада",
"forms": [
"гьадав",
"гьадас",
"гьадасул"
],
"senses": [
{
"text": "ён",
"forms": [
"гьадас",
"гьадасул"
],
"comment": "пра мужчыну, які знаходзіцца на адной гарызанталі з таварышам па размове, а таксама можа мець значэнне за вочы",
"examples": [
{
"av": "гьадав вуго машгьурав шагӏир",
"be": "ён — выдатны паэт"
},
{
"av": "гьадас гӏемерал тӏахьал рахъана",
"be": "ён выдаў шмат кніг"
},
{
"av": "гьадасул кучӏдул киназго цӏалула",
"be": "яго вершы чытаюць усе"
}
]
},
{
"text": "той, гэты",
"labels": [
"граматычны клас I"
],
"comment": "выступае вызначэннем I граматычнага класа",
"examples": [
{
"av": "гьадав къебед",
"be": "той каваль"
},
{
"av": "меседил кверал руго гьадав устарасул",
"be": "у гэтага майстра залатыя рукі"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьадаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадай",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадай",
"stress": 3,
"stem": "гьада",
"forms": [
"гьадай",
"гьадалъ",
"гьадалъул"
],
"senses": [
{
"text": "яна",
"forms": [
"гьадалъ",
"гьадалъул"
],
"comment": "пра жанчыну, якая знаходзіцца на адной гарызанталі з таварышам па размове, а таксама можа мець значэнне завочнасці",
"examples": [
{
"av": "гьадай йиго нижер мугӏалим",
"be": "яна наша настаўніца"
},
{
"av": "гьадалъ нижее тарихалъул дарсал кьола",
"be": "яна вядзе ў нас урокі па гісторыі"
},
{
"av": "гьадаул яцги мугӏалим йиго",
"be": "і сястра яе настаўніца"
},
{
"av": "гьадаалда цадахъ ун рукӏана ниж шагьаралде",
"be": "мы з ёй ездзілі ў горад"
}
]
},
{
"text": "тая, гэтая",
"labels": [
"граматычны клас II"
],
"comment": "выступае азначэннем II граматычнага класа і не скланяецца",
"examples": [
{
"av": "гьадай Асма",
"be": "та Асма"
},
{
"av": "гьадай ечӏчӏарухъан",
"be": "тая даярка"
},
{
"av": "гьадай ясалъул берал берцинал руго",
"be": "у гэтай дзяўчыны прыгожыя вочы"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьадав",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьадал",
"stress": 3,
"stem": "гьада",
"forms": [
"гьадал",
"гьадаз",
"гьадазул"
],
"senses": [
{
"text": "яны",
"forms": [
"гьадаз",
"гьадазул"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"comment": "пра тых, хто знаходзіцца на адной гарызанталі з тым, хто гаворыць, а таксама можа мець значэнне завочнасці",
"examples": [
{
"av": "гьадал руго дир вацгӏалзаби",
"be": "яны мае стрыечныя браты"
},
{
"av": "гьадаз дие кумек гьабула",
"be": "яны мне дапамагаюць"
},
{
"av": "гьадазул эмен рагъдаса вуссинчӏо",
"be": "іх бацька не вярнуўся з вайны"
},
{
"av": "гьадазе кьуна дица дирго тӏахьал",
"be": "ім падарыў я свае кнігі"
}
]
},
{
"text": "тыя, гэтыя",
"comment": "выступае азначэннем у мн. л. і не скланяецца",
"examples": [
{
"av": "гьадал палугьаби",
"be": "тыя канатаходцы"
},
{
"av": "гьадал рессарухъаби",
"be": "тыя ткачыхі"
},
{
"av": "гьадал туртал",
"be": "тыя палосы"
},
{
"av": "гьадал цӏунцӏрабазда тӏад чӏоге",
"be": "не наступайце на гэтых мурашоў"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьадав",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадай",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьадаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "гьадале",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадале"
],
"senses": [
{
"text": "вунь там",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гьадале рохь",
"be": "вунь там лес"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадигъветӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадигъветӏ",
"гьадигъветӏалъ",
"гьадигъотӏоца",
"гьадигъветӏалъул",
"гьадигъотӏол",
"гьадигъутӏби"
],
"senses": [
{
"text": "ліпа",
"comment": "дрэва",
"examples": [
{
"av": "гьадигъотӏол рагӏдукь",
"be": "у цені ліпавага дрэва"
},
{
"av": "гьадигъотӏокь",
"be": "пад ліпай"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьадигъотӏол",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадигъотӏол"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гьадигъветӏ",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьадигъветӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "гьадигъутӏби",
"stress": 3,
"stem": "гьадигъутӏб",
"forms": [
"гьадигъутӏби",
"гьадигъутӏбуз",
"гьадигъутӏбзул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "гьадигъветӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьадигъветӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "гьадигӏан",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадигӏан"
],
"senses": [
{
"text": "столькі, гэтулькі; настолькі; так",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гьадигӏан гӏедегӏун кире нуж?",
"be": "куды вы так спяшаецеся?"
},
{
"av": "гьадигӏан гӏемерал тӏахьал дур рукӏин лъачӏо дида",
"be": "я не ведаў, што ў цябе столькі кніг"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадил",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гьад",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "ліпавы; фальшывы",
"examples": [
{
"av": "гьадил макъар",
"be": "ліпавая кара"
},
{
"av": "гьадил макърал гьарулаан некӏо цӏалкӏал",
"be": "у даўніну сіты выраблялі з ліпавай кары"
},
{
"av": "гьадил хъарщи",
"be": "ліпавая дошка"
},
{
"av": "гьадил цӏул",
"be": "ліпавае дрэва"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьад",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "гьадин",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадин"
],
"senses": [
{
"text": "так, у такім стане, у такім выглядзе",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гьадин гьабе",
"be": "рабі так"
},
{
"av": "гьадин хъвай",
"be": "пішы так"
},
{
"av": "гьадин лъикӏ гьечӏо",
"be": "так не добра"
},
{
"av": "ниж гьадин тоге",
"be": "не пакідай(це) нас у такім стане"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадинаб",
"stress": 3,
"stem": "гьадина",
"forms": [
"гьадинаб"
],
"senses": [
{
"text": "такі, такая, такое, такія",
"labels": [
"займеннік"
],
"examples": [
{
"av": "гьадинаб букӏинчӏо нижер",
"be": "у нас не было такога"
},
{
"av": "гьадиналъухъ кигӏан кьелеб дуца?",
"be": "колькі ты дасі за такое?"
}
]
},
{
"text": "такі, такая, такое",
"labels": [
"граматычны клас III"
],
"comment": "выступае вызначэннем Ⅲ граматычнага класа і не скланяецца",
"examples": [
{
"av": "гьадинаб тӏегь",
"be": "такая кветка"
},
{
"av": "гьадинаб хӏинчӏ",
"be": "такая птушка"
},
{
"av": "гьадинаб ралъад",
"be": "такое мора"
},
{
"av": "гьадинаб къварилъи бихьугеги лъиданиги",
"be": "не дай бог, каб хто-небудзь адчуў такое гора"
},
{
"av": "гьадинаб роцӏараб къоялъ",
"be": "у такі ясны дзень"
},
{
"av": "Гьадинабдай, эбел, рокьи букӏунеб",
"be": "Ці такая ж, мама, бывае любоў",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "гьадинав бахӏарчиясул лъадиги лъикӏай йикӏине ккела",
"be": "у такога храбраца і жонка павінна быць добрай"
},
{
"av": "гьадинай берцинай яс росулъ цоги гьечӏо",
"be": "у авуле няма іншай такой прыгажуні"
},
{
"av": "Гьадинай йикӏинчӏо, лъикӏай йикӏана",
"be": "Не такая была, прыгожай я была",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "гьадинал гӏадамал",
"be": "такія людзі"
},
{
"av": "гьадиинал гӏачи",
"be": "такія каровы"
},
{
"av": "гьадинал речӏчӏарухъаби",
"be": "такія даяркі"
},
{
"av": "гьадинал хьонал",
"be": "такое насенне"
}
]
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьадинабго",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадинабго"
],
"gender_forms": [
"гьадинабго",
"гьадинавго",
"гьадинайго"
],
"senses": [
{
"text": "такі ж, такая ж, такое ж",
"labels": [
"займеннік"
],
"examples": [
{
"av": "гьадинабго кьо",
"be": "такі ж мост"
},
{
"av": "гьадинабго кьуру",
"be": "такая ж скала"
},
{
"av": "гьадинабго рахӏму",
"be": "такая ж міласэрнасць"
},
{
"av": "гьадинабго хӏелеко",
"be": "такі ж певень"
},
{
"av": "гьадинабго цӏцӏе",
"be": "такая ж каза"
},
{
"av": "гьадинавго багьадур",
"be": "такі ж герой"
},
{
"av": "гьадинайго гьадинабго гӏадан",
"be": "такая ж жанчына"
},
{
"av": "гьадиналго гъутӏби нижер ахикьги руго",
"be": "такія ж дрэвы растуць і ў нашым садзе"
}
]
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьадинаб-додинаб",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадинаб-додинаб"
],
"gender_forms": [
"гьадинаб-додинаб",
"гьадинав-додинав",
"гьадинай-додинай"
],
"senses": [
{
"text": "усякі-рожны; такі-сякі"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадинги-додинги",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадинги-додинги"
],
"senses": [
{
"text": "так і гэтак",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадинго",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадинго"
],
"senses": [
{
"text": "проста так; без мэты",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гьадинго щвана нужехъе",
"be": "прыйшоў да вас проста так"
}
]
},
{
"text": "дарма",
"examples": [
{
"av": "гьадинго кьезе",
"be": "даваць дарма"
}
]
},
{
"text": "ненаўмысна"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадингояб",
"stress": 3,
"stem": "гьадингоя",
"forms": [
"гьадингояб"
],
"gender_forms": [
"гьадингояб",
"гьадингояв",
"гьадингояй"
],
"senses": [
{
"text": "пусты, нікчэмны; ерундавы, чапуховы, пусьцяковісты; няважны",
"examples": [
{
"av": "гьадингояб жо",
"be": "дробязь, лухта, ерась"
},
{
"av": "гьадингояб рагӏи",
"be": "нікчэмная размова; пустая размова, глупства"
},
{
"av": "гьадингояв чи",
"be": "пусты чалавек"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "гьадирохь",
"stress": 3,
"forms": [
"гьадирохь",
"гьадирохьалъ",
"гьадирохьица",
"гьадирохьалъул",
"гьадирохьил",
"гьадирохьал"
],
"senses": [
{
"text": "ліпавы гай",
"examples": [
{
"av": "нухлулал хӏухьбахъизе гьадирохьор лъалхъана",
"be": "путнікі зрабілі прывал у ліпавым гаі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}