{
"word": "гьел",
"stem": "гье",
"forms": [
"гьел",
"гьез",
"гьезул"
],
"senses": [
{
"text": "яны",
"labels": [
"займеннік"
],
"comment": "мн. пра тых, хто блізка да суразмоўцы, таксама мае значэньне за вочы",
"examples": [
{
"av": "гьел рачӏинчӏо",
"be": "яны не прыйшлі"
},
{
"av": "гьез пайда гьабуларо",
"be": "ад іх няма ніякага толку"
},
{
"av": "гьезул иш лъикӏ гьечӏо",
"be": "іх справы дрэнныя"
}
]
},
{
"text": "тыя, гэтыя",
"comment": "выступае азначэннем мн. л. і не скланяецца, таксама мае значэнне завочнасці",
"examples": [
{
"av": "гьел хъвадарухъабазул харбал дица цӏаличӏо",
"be": "я не прачытаў апавяданні гэтых пісьменнікаў"
},
{
"av": "гьел тӏахьал дихъе росе",
"be": "прынясі тыя кнігі"
},
{
"av": "гьел ясазда кьурдизе лъала",
"be": "гэтыя дзяўчаткі ўмеюць танцаваць"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьеб",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьев",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьей",
"kind": "see"
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьелго",
"stress": 3,
"stem": "гье",
"forms": [
"гьелго",
"гьезго",
"гьезулго"
],
"senses": [
{
"text": "яны ж",
"labels": [
"займеннік"
],
"comment": "мн. пра тых, хто блізка да суразмоўцы, таксама мае значэньне за вочы",
"examples": [
{
"av": "гьезго бицана Вали вачӏаниланги",
"be": "яны ж расказалі, што Валі прыехаў"
},
{
"av": "гьезулго яс ячана Чаландарица",
"be": "Чаландар ажаніўся з іх жа дачкой"
},
{
"av": "гьездаго бихьун буго нижер гӏалаги",
"be": "яны ж убачылі і нашу кабылу"
}
]
},
{
"text": "тыя ж",
"comment": "выступае азначэннем мн. л. і не скланяецца, таксама мае значэнне завочнасці",
"examples": [
{
"av": "гьелго къалмал",
"be": "тыя ж алоўкі"
},
{
"av": "гьелго речӏчӏарухъаби",
"be": "тыя ж даяркі"
},
{
"av": "гьелго цӏцӏаназ хвезабун батана нижер хурги",
"be": "тыя ж козы пашкодзілі і наша поле"
},
{
"av": "гьелго шагӏирал нижехъеги рачӏун рукӏана",
"be": "гэтыя ж паэты прыязджалі і да нас"
}
]
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьелгьел",
"stress": 7,
"forms": [
"гьелгьел",
"гьелгьелица",
"гьелгьелал"
],
"senses": [
{
"text": "валацуга",
"labels": [
"рэдка"
],
"examples": [
{
"av": "къватӏул гьелгьел",
"be": "гуляка",
"comment": "літ. вулічны бадзяга"
}
]
},
{
"text": "брадзячы",
"examples": [
{
"av": "гьелгьел гьури",
"be": "вандроўны вецер, вецер-валацуга"
},
{
"av": "гӏурумухъдасан бачӏун, къватӏахъ женжедана цӏорораб гьелгьел гьури",
"be": "падышоўшы з рачной даліны, закружыўся па вуліцах халодны вецер-валацуга"
},
{
"av": "гьелгьел рилълъин",
"be": "хада рыссю"
},
{
"av": "гьелгьел рокьи",
"be": "платанічнае каханне"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "гьелгӏезаби",
"stress": 7,
"forms": [
"гьелгӏезаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "гьелгӏезабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелгӏезабизе",
"stress": 7,
"stem": "гьелгӏезаб",
"forms": [
"гьелгӏезабизе",
"гьелгӏезабула",
"гьелгӏезабила",
"гьелгӏезабуна",
"гьелгӏезабе"
],
"senses": [
{
"text": "выклікаць млоснасць",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "квешаб махӏалъ гьелгӏезавуна",
"be": "дрэнны пах выклікаў млоснасць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "гьелгӏезе",
"stress": 7,
"stem": "гьелгӏ",
"forms": [
"гьелгӏезе",
"гьелгӏола",
"гьелгӏела",
"гьелгӏана",
"гьелгӏе"
],
"senses": [
{
"text": "ташноціць, муціць, ванітаваць",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "дов гьелгӏолев вуго",
"be": "яго муціць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "гьелгӏей",
"stress": 7,
"stem": "гьелгӏе",
"forms": [
"гьелгӏей",
"гьелгӏеялъ",
"гьелгӏеялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "гьелгӏезе"
},
{
"text": "млоснасць; ваніты"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелда",
"stress": 3,
"forms": [
"гьелда"
],
"senses": [
{
"labels": [
"займеннік",
"мясцовы склон"
],
"locativefrom": "гьеб",
"examples": [
{
"av": "гьелда бан",
"be": "у сувязі з гэтым, з-за гэтага, таму, таму што",
"comment": "злучальнае слова"
},
{
"av": "магӏарухъ цӏадаз нухал хвезарун руго, гьелда бан ниж кватӏана",
"be": "у гарах дажджы сапсавалі дарогі, у сувязі з гэтым (таму) мы спазніліся"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьеб",
"kind": "from"
},
{
"target": "гьей",
"kind": "from"
},
{
"target": "гьединлъидал",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьелдалъун",
"kind": "see"
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гьелдалъун",
"stress": 3,
"forms": [
"гьелдалъун"
],
"senses": [
{
"text": "таму; таму што; з-за гэтага",
"labels": [
"злучнік"
],
"examples": [
{
"av": "Анисат унтун йиго, гьелдалъун хӏалтӏуде ине кӏвечӏо",
"be": "Анісат хворая, таму не змагла пайсці на працу"
}
]
}
],
"pos": "злучнік",
"form": "—"
}
{
"word": "гьеле",
"stress": 5,
"forms": [
"гьеле"
],
"senses": [
{
"text": "вось",
"comment": "часціца ўказальная (займеннік), звычайна ўжываецца ў дачыненні да таго, што (ці хто) знаходзіцца паблізу суразмоўцы",
"examples": [
{
"av": "гьеле гьеб балагьулевин дун вугев!",
"be": "вось гэта я і шукаю!"
},
{
"av": "гьеле нилъер росдал администрациялъул бетӏер",
"be": "вось кіраўнік адміністрацыі нашага сяла"
},
{
"av": "гьеле дой гӏадан",
"be": "вось тая жанчына"
},
{
"av": "гьеле гьалбал рачӏунел",
"be": "вось госці пад'язджаюць"
},
{
"av": "гьеле гьедин",
"be": "вось так"
},
{
"av": "гьелеха дур гъалатӏ",
"be": "вось гэта і ёсць твая памылка"
}
]
}
],
"pos": "часціца",
"form": "—"
}
{
"word": "гьелегьин",
"stress": 5,
"forms": [
"гьелегьин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "гьелегьине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелегьинаби",
"stress": 5,
"forms": [
"гьелегьинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "гьелегьинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелегьинабизе",
"stress": 5,
"stem": "гьелегьинаб",
"forms": [
"гьелегьинабизе",
"гьелегьинабула",
"гьелегьинабила",
"гьелегьинабуна",
"гьелегьинабе"
],
"senses": [
{
"text": "даваць, даць моцна загарацца",
"comment": "пра вогнішча, агонь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "цӏа гьелегьинабизе",
"be": "даць вогнішчу моцна разгарэцца"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "гьелегьине",
"stress": 5,
"stem": "гьелегь",
"forms": [
"гьелегьине",
"гьелегьуна",
"гьелегьина",
"гьелегьана"
],
"senses": [
{
"text": "моцна загарацца",
"examples": [
{
"av": "цӏа гьелегьана",
"be": "агонь моцна разгарэўся"
}
]
},
{
"text": "усталёўвацца — пра моцную спёку, пра невыносную гарачыню",
"examples": [
{
"av": "жакъа цӏакъ гьелегьун буго",
"be": "сёння вельмі горача"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "гьели",
"stress": 3,
"forms": [
"гьели",
"гьелиялъ",
"гьелиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "гьелизе"
},
{
"text": "рысь, рысца; бег"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"гьелизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "гьелизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелизабизе",
"stress": 3,
"stem": "гьелизаб",
"forms": [
"гьелизабизе",
"гьелизабула",
"гьелизабила",
"гьелизабуна",
"гьелизабе"
],
"senses": [
{
"text": "пускаць, пусціць каго-небудзь рыссю, рысцю; прымушаць, прымусіць каго-небудзь бегчы",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "чу гьелизабе",
"be": "пусці каня рыссю"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "гьелизе",
"stress": 3,
"stem": "гьел",
"forms": [
"гьелизе",
"гьелула",
"гьелила",
"гьелана",
"гьеле"
],
"senses": [
{
"text": "бегаць рыссю; бегчы трушком",
"comment": "рыссю",
"examples": [
{
"av": "чу гьелулеб буго",
"be": "конь бяжыць рыссю"
},
{
"av": "Чупан гьелун вачӏана",
"be": "Чупан падбег трушком"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "гьелкезаби",
"stress": 6,
"forms": [
"гьелкезаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "гьелкезабизе",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьелчезаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелкезабизе",
"stress": 6,
"stem": "гьелкезаб",
"forms": [
"гьелкезабизе",
"гьелкезабула",
"гьелкезабила",
"гьелкезабуна",
"гьелкезабе"
],
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"see_also": [
{
"target": "гьелчезабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "гьелкезе",
"stress": 6,
"stem": "гьелк",
"forms": [
"гьелкезе",
"гьелкола",
"гьелкела",
"гьелкана",
"гьелке"
],
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"see_also": [
{
"target": "гьелчезе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "гьелкей",
"stress": 6,
"forms": [
"гьелкей"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "гьелкезе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьелчей",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелчезаби",
"stress": 6,
"forms": [
"гьелчезаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "гьелчезабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелчезабизе",
"stress": 6,
"stem": "гьелчезаб",
"forms": [
"гьелчезабизе",
"гьелчезабула",
"гьелчезабила",
"гьелчезабуна",
"гьелчезабе"
],
"senses": [
{
"text": "калыхаць, хваляваць што-небудзь",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "гьороца гъотӏол кар гьелчезабулеб буго",
"be": "вецер калыша верхавіну дрэва"
}
]
},
{
"text": "рухаць што-небудзь туды-сюды; качаць, раскачваць"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "гьелчезе",
"stress": 6,
"stem": "гьелч",
"forms": [
"гьелчезе",
"гьелчола",
"гьелчела",
"гьелчана",
"гьелче"
],
"senses": [
{
"text": "калыхацца, хвалявацца",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "ралъад гьелчолеб буго",
"be": "мора хвалюецца"
}
]
},
{
"text": "рухацца туды-сюды; хістацца, разгойдвацца",
"examples": [
{
"av": "лъимал гьулакалда гьелчана",
"be": "дзеці каталіся на арэлях"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "гьелчей",
"stress": 6,
"forms": [
"гьелчей"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "гьелчезе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гьелчеро",
"stress": 6,
"stem": "гьелчер",
"forms": [
"гьелчеро",
"гьелчероялъ",
"гьелчероялъул",
"гьелчераби"
],
"senses": [
{
"text": "арэлі",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьулак",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}