{
"word": "хъал",
"forms": [
"хъал",
"хъалалъ",
"хъалалъул"
],
"senses": [
{
"text": "bark; bast; splint",
"examples": [
{
"av": "гъотӏол хъал",
"en": "tree bark; tanbark"
}
]
},
{
"text": "husk; bark; crust; rind; skin",
"examples": [
{
"av": "гӏечул хъал",
"en": "apple peel"
},
{
"av": "картошкадул хъал",
"en": "potato peelings; potato skins"
},
{
"av": "семичкадул хъал",
"en": "sunflower hull"
},
{
"av": "хъарбузалъул хъал",
"en": "watermelon rind"
},
{
"av": "хъал бахъизе",
"en": "to peel; to clean; to remove the crust; to strip off; to peel off skin"
},
{
"av": "гӏечудаса хъал бахъизе",
"en": "to peel an apple"
}
]
},
{
"text": "scales (of a fish or reptile)",
"examples": [
{
"av": "ччугӏил хъал",
"en": "fish scales"
}
]
},
{
"text": "shell, cast-off skin, slough",
"comment": "snakes",
"examples": [
{
"av": "борхьил хъал",
"en": "shed snake skin"
}
]
},
{
"text": "shell; casing; coating; envelope",
"examples": [
{
"av": "резиналъул тӏеренаб хъал",
"en": "thin rubber casing"
}
]
},
{
"text": "layer",
"examples": [
{
"av": "ракьул хъал",
"en": "layer of earth; soil layer"
},
{
"av": "хъал хутӏун буго",
"en": "lost a lot of weight; skin and bones",
"comment": "lit. [one] skin remained"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏабул",
"kind": "see",
"refwordnum": "4"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъала",
"stress": 5,
"forms": [
"хъала",
"хъалаялъ",
"хъалаялъул",
"хъаладул",
"хъулби"
],
"senses": [
{
"text": "fortress; stronghold; citadel; castle",
"examples": [
{
"av": "некӏсияб хъала",
"en": "old fortress"
},
{
"av": "хъала базе",
"en": "to build a fortress, fortification, castle"
},
{
"av": "хъала бахъизе",
"en": "to occupy a fortress; to take a fortress"
},
{
"av": "хъала бахъизе",
"en": "to do; to make",
"labels": [
"figurative"
],
"comment": "something; overwhelming, too difficult"
},
{
"av": "ГӀенекке, гӏадамал, хабар бицинин Харица къвагъараб цо хъалаялъул",
"en": "Listen, people, I'll tell a tale of a fortress blown up by gunpowder",
"labels": [
"folklore"
]
}
]
},
{
"text": "city; town",
"labels": [
"figurative"
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалахъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалахъ",
"хъалахъалъ",
"хъалахъалъул",
"хъалахъал"
],
"senses": [
{
"text": "trowel"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалахъарщал",
"stress": 5,
"stem": "хъалахъарща",
"forms": [
"хъалахъарщал",
"хъалахъарщаз",
"хъалахъарщазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"plural"
],
"pluralfor": "хъалахъарщи"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъалахъарщи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "noun",
"form": "plural"
}
{
"word": "хъалахъарщи",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалахъарщи",
"хъалахъарщиялъ",
"хъалахъорщоца",
"хъалахъарщиялъул",
"хъалахъорщол",
"хъалахъарщал"
],
"senses": [
{
"text": "slab (of wood); outer plank"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалахъорщол",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалахъорщол"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хъалахъарщи",
"comment": "genitive case"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъалахъарщи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "noun",
"form": "genitive"
}
{
"word": "хъалачин",
"stress": 7,
"forms": [
"хъалачин",
"хъалачиналъ",
"хъалачиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "crust of snow; snow crust",
"examples": [
{
"av": "гӏазул хъалачин",
"en": "crust on the snow"
}
]
},
{
"text": "thin layer of ice on water"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалбицатаб",
"stress": 3,
"forms": [
"хъалбицатаб"
],
"gender_forms": [
"хъалбицатаб",
"хъалбицатав",
"хъалбицатай"
],
"senses": [
{
"text": "thick-skinned; with a thick rind"
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "хъаликъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаликъ",
"хъаликъго"
],
"senses": [
{
"text": "thin-layered; wafer-thin",
"labels": [
"adverb"
]
},
{
"text": "poorly; somewhat poor",
"labels": [
"figurative"
],
"examples": [
{
"av": "дозул гӏумру хъаликъго буго",
"en": "they live poorly"
}
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хъаликъаб",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаликъаб"
],
"gender_forms": [
"хъаликъаб",
"хъаликъав",
"хъаликъай"
],
"senses": [
{
"text": "thin-skinned; thin-layered"
},
{
"text": "poor; destitute; powerless",
"labels": [
"figurative"
],
"examples": [
{
"av": "хъаликъаб агьлу",
"en": "the poor; poor, destitute, needy people"
}
]
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "хъаликълъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаликълъи",
"хъаликълъиялъ",
"хъаликълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "thinness of skin; thinness of layers"
},
{
"text": "poverty; insignificance; weakness",
"labels": [
"figurative"
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалималъул",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалималъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хъалин",
"comment": "genitive case"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъалин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "noun",
"form": "genitive"
}
{
"word": "хъалин",
"stress": 5,
"stem": "хъали",
"forms": [
"хъалин",
"хъалималъ",
"хъалималъул"
],
"senses": [
{
"text": "bride price; kalym",
"labels": [
"archaic"
],
"comment": "bride price",
"examples": [
{
"av": "хъалин бачӏине",
"en": "to bring the bride price"
},
{
"av": "хъалин кьезе",
"en": "to pay the bride price"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъаличӏаб",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаличӏаб"
],
"gender_forms": [
"хъаличӏаб",
"хъаличӏав",
"хъаличӏай"
],
"senses": [
{
"text": "thin; subtle; fine"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏеренаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "хъалиян",
"stress": 5,
"stem": "хъалия",
"forms": [
"хъалиян",
"хъалияналъ",
"хъалияца",
"хъалияналъул",
"хъалиядул",
"хъалияби"
],
"senses": [
{
"text": "hand-rolled cigarette; self-rolled cigarette",
"examples": [
{
"av": "бицатаб хъалиян",
"en": "thick hand-rolled cigarette"
},
{
"av": "тӏеренаб хъалиян",
"en": "thin hand-rolled cigarette"
},
{
"av": "халатаб хъалиян",
"en": "long hand-rolled cigarette"
},
{
"av": "хъалиян гьабизе (кьуризе)",
"en": "to make a cigarette; to roll a cigarette"
}
]
},
{
"text": "cigarette; paper cigarette",
"examples": [
{
"av": "хъалиян бухӏизе (цӏазе)",
"en": "to smoke a cigarette"
}
]
},
{
"text": "hookah; chubuk, pipe, lull",
"examples": [
{
"av": "ансадерил хъалиян",
"en": "Untsukul pipe",
"comment": "masters from the Avar village of Untsukul are famous for skillful wood products, including pipes"
},
{
"av": "хъалиян цӏазе чи хутӏичӏеб къайи",
"en": "an empty, ruined hearth",
"comment": "lit. a house in which no smoking man remains"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "—"
}
{
"word": "хъалиянчерек",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалиянчерек",
"хъалиянчерекалъ",
"хъалиянчерекалъул"
],
"senses": [
{
"text": "what is consumed from morning until the first cigarette"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалиянчи",
"stress": 5,
"stem": "хъалиянч",
"forms": [
"хъалиянчи",
"хъалиянчияс",
"хъалиянчиясул",
"хъалиянчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "smoker",
"labels": [
"colloquial"
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалтӏеренаб",
"stress": 3,
"forms": [
"хъалтӏеренаб"
],
"gender_forms": [
"хъалтӏеренаб",
"хъалтӏеренав",
"хъалтӏеренай"
],
"senses": [
{
"text": "thin-skinned; with thin skin"
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "хъалхъан",
"stress": 7,
"forms": [
"хъалхъан",
"хъалхъаналъ",
"хъалхъаналъул",
"хъалхъанал"
],
"senses": [
{
"text": "shield",
"labels": [
"archaic"
],
"comment": "warrior",
"examples": [
{
"av": "чанахъанасул хъалхъан",
"en": "hunter's shield",
"comment": "behind which he hides when hunting for ptarmigan, etc."
}
]
},
{
"text": "defense; protection",
"labels": [
"figurative"
],
"examples": [
{
"av": "хъалхъанлъун чӏезе",
"en": "to protect; to become a shield for something"
},
{
"av": "жужахӏалъул цӏадуе хъалхъанлъун чӏолебила садакъа",
"en": "alms become a protection against torment in hell",
"labels": [
"saying"
],
"comment": "lit. from the fire of hell"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хъалхӏерен",
"stress": 3,
"forms": [
"хъалхӏерен",
"хъалхӏереналъ",
"хъалхӏереналъул"
],
"senses": [
{
"text": "with a tender skin",
"comment": "grape variety; literally"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}