{
"word": "ölü",
"stress": 6,
"forms": [
"мертвец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хварав чи, жаназа"
}
]
}
{
"word": "ölü",
"stem": "МЁРТВ",
"forms": [
"мёртвый",
"мёртвая",
"мёртвое"
],
"senses": [
{
"text": "хвараб",
"examples": [
{
"tr": "ölü insan",
"av": "хварав чи"
}
]
},
{
"text": "хварав чи гӏадав, чӏаголъи гьечӏев",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "ölü sokaklar",
"av": "чӏорогоял, гӏадамал гьечӏел, сас гьечӏел къватӏал"
}
]
},
{
"text": "хварав (м), хварай (ж)",
"labels": [
"isim anlamında"
]
},
{
"labels": [
"deyim"
],
"examples": [
{
"tr": "atıl sermaye; ölü sermaye",
"av": "пайда-хайир кьолареб хазина, бечелъи"
},
{
"tr": "ölü dil",
"av": "жиндалъун гӏадамал кӏалъалареб, хъвай-хъвагӏаялъул памятниказдасан жиб лъалеб некӏсияб мацӏ"
},
{
"tr": "ölü gibi uyumak",
"av": "цӏакъ гъваридго, ворчӏичӏого кьижизе",
"comment": "хварав чи гӏадин, кьижизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölü",
"stress": 7,
"forms": [
"омертвелый",
"омертвелая",
"омертвелое"
],
"senses": [
{
"text": "жан-рухӏ лъугӏараб, рухӏ гьечӏеб, чӏаголъи гьечӏеб, хвараб, гӏунараб"
},
{
"text": "щивго чи гьечӏеб, чӏобоголъараб, сихӏ къотӏараб"
},
{
"text": "багъарулареб"
}
]
}
{
"word": "ölü",
"stress": 4,
"forms": [
"покойник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хварав чи"
}
]
}
{
"word": "ölü aşı; mevlit",
"stress": 4,
"forms": [
"поминки"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "къулгьу, мегъел"
}
]
}
{
"word": "ölü doğmuş",
"forms": [
"мертворождённый",
"мертворождённая",
"мертворождённое"
],
"senses": [
{
"text": "хварабго гьабураб, гьабулаго хвараб",
"examples": [
{
"tr": "ölü doğmuş çocuk",
"av": "хварабго гьабураб, гьабулаго хвараб лъимер"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölü gibi",
"stress": 2,
"stem": "МЕРТВЕНН",
"forms": [
"мертвенный",
"мертвенная",
"мертвенное"
],
"senses": [
{
"text": "хвараб гӏадаб, чӏаголъи гьечӏеб"
},
{
"text": "хварасул гӏадаб",
"examples": [
{
"tr": "ölümcül yüz solgunluğu",
"av": "хварав чиясул гӏадаб гьурмал кьертӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölü gibi; derinden",
"stress": 6,
"forms": [
"мертвецки"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "ölü gibi sarhoş",
"av": "гӏакълуялдаса, лъавудаса ун, мехтун вуго; сунтӏ лъугьун, мехтун вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölü, cansız",
"stress": 2,
"forms": [
"дохлый",
"дохлая",
"дохлое"
],
"senses": [
{
"text": "капурго хвараб",
"precomment": "hayvanlar hakkında"
},
{
"text": "загӏипав, рухӏдакъав, хваразул рухӏ гӏадав",
"precomment": "çelimsiz — insan için",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "ölüm",
"stress": 6,
"forms": [
"отмирание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хвей, тӏагӏин, бакъвай"
}
]
}
{
"word": "ölüm",
"stem": "СМЕРТ",
"forms": [
"смерть"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хвей, хвел, гӏажал",
"examples": [
{
"tr": "eceliyle ölmek",
"av": "гӏажал щун хвезе, жиндирго хвелалъ хвезе, унтун хвезе"
},
{
"tr": "ani ölüm",
"av": "тохаб хвел"
},
{
"tr": "kahramanca ölmek",
"av": "бахӏарчилъиялда хвезе, бахӏарчияб хвел босизе"
}
]
},
{
"text": "хвалил кьер чӏван буго; цӏакъ кутакалда кьер тӏун буго",
"precomment": "ölüm gibi soluk"
},
{
"text": "цӏакъ захӏматаб, гӏумруялъе хӏинкъи бугеб хӏалалда",
"precomment": "ölüm döşeğinde"
},
{
"text": "цӏакъ кутакалда",
"precomment": "ölümcül",
"examples": [
{
"tr": "ölümüne korkutmak",
"av": "цӏакъ кутакалда хӏинкъизавизе"
}
]
},
{
"text": "хвалиде вачӏинчӏого",
"precomment": "ölümüne"
}
]
}
{
"word": "ölüm",
"stress": 5,
"forms": [
"умирание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хвей"
}
]
}
ölüm döşeğindeki; can çekişen
сообщить о неточности{
"word": "ölüm döşeğindeki; can çekişen",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДСМЕРТН",
"forms": [
"предсмертный",
"предсмертная",
"предсмертное"
],
"senses": [
{
"text": "хвалда цебесеб",
"examples": [
{
"tr": "son nefes",
"av": "хвалда цебесеб угьун биччай (хӏухьел)"
},
{
"tr": "ölüm döşeğindeki vasiyet",
"av": "хвалда цебесеб васигат"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölüm gibi; ölü gibi",
"stress": 2,
"forms": [
"замертво"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "лъавудаса ун, рухӏ босун ун, хварав кинигин",
"examples": [
{
"tr": "olduğu yere yığılıp kaldı",
"av": "хварав кинигин, гӏодов речӏчӏана, рухӏ босун ун, гӏодов ккана"
}
]
}
]
}
ölüm oranı; mortalite
сообщить о неточности{
"word": "ölüm oranı; mortalite",
"stress": 3,
"forms": [
"смертность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хвел, хвей, хварал гӏадамазул къадар",
"examples": [
{
"tr": "çocuk ölüm oranı",
"av": "лъималазул хвел"
},
{
"tr": "ölüm oranı düştü",
"av": "хварал гӏадамазул къадар дагьлъана, хвел дагьлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölüm, mezar",
"stress": 7,
"forms": [
"гробовой",
"гробовая",
"гробовое"
],
"senses": [
{
"text": "хабалаб, лахӏдуялъул(аб), табуталъул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "ölüm sessizliği",
"av": "кутакаб сасин, хабалъ гӏадинаб сихӏкъотӏи"
},
{
"tr": "ölümüne kadar",
"av": "хвезегӏан"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölüm; mahvolma",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"гибель"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хвей, хвел, чӏунти, гъури, тӏагӏин",
"examples": [
{
"tr": "uçak kazası",
"av": "самолет, гӏодобе бортун, хвей"
},
{
"tr": "kesin bir ölüme gitmek",
"av": "лъалаго хвалде ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölüm; mahvolma",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"гибель"
],
"labels": [
"dişil",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гӏемераб жо, сундулниги цӏакъ цӏикӏкӏараб, рикӏкӏун хӏал кӏолареб, хӏаталдаса араб",
"precomment": "çokluk",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "ölümcül",
"stress": 6,
"forms": [
"смертельно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "хвеледухъ",
"examples": [
{
"tr": "ölümcül hasta",
"av": "хвеледухъ унтун вуго"
}
]
},
{
"text": "гӏурхъулъа ун кутакалда, цӏакъ квеш",
"comment": "çok güçlü",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "ölümcül şekilde korkmak",
"av": "цӏакъ квеш хӏинкъизе"
},
{
"tr": "ölümcül derecede sıkıcı",
"av": "кутакалда ракӏ гъолеб гьечӏо, кутакалда чӏалгӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümcül",
"stress": 6,
"stem": "СМЕРТЕЛЬН",
"forms": [
"смертельный",
"смертельная",
"смертельное"
],
"senses": [
{
"text": "хвалилаб, хвел тӏаде цӏалеб, хвеледухъ бугеб, хвезабулеб, хвел сабаблъун кколеб",
"examples": [
{
"tr": "ölümcül zehir",
"av": "хвезабулеб загьру"
}
]
},
{
"text": "хвел тӏаде босун гьабулеб",
"examples": [
{
"tr": "ölüm kalım savaşı",
"av": "хвел тӏаде босун гьабулеб къеркьей"
}
]
},
{
"text": "гӏорхъолъа ун кутакаб, хӏаталдаса ун гучаб",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "ölümcül yorgunluk",
"av": "кутакаб свакай"
},
{
"tr": "ölümcül nefret",
"av": "кутакаб рокьукълъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümcül",
"stress": 4,
"forms": [
"фатальный",
"фатальная",
"фатальное"
],
"senses": [
{
"text": "къисматалъул(аб)"
},
{
"text": "бихьизе (хъвараб) малъараб, чара гьечӏеб"
}
]
}
{
"word": "ölümcül; ölümüne",
"stress": 2,
"forms": [
"насмерть"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "хвеледухъ, хвелеб хӏалалъ",
"comment": "до смерти",
"examples": [
{
"tr": "kurşunla anında vurulmuş",
"av": "хвеледухъ лъукъун вуго гуллица"
}
]
},
{
"text": "хвел тӏаде босун, гӏумруялда барахщичӏого",
"comment": "не щадя жизни",
"examples": [
{
"tr": "ölümüne direnmek",
"av": "хвел тӏаде босун, цӏунизе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ кутакалда",
"comment": "çok güçlü",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "ölümüne korkmak",
"av": "хвеледухъ, кутакалда хӏинкъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümden sonraki",
"stress": 5,
"stem": "ПОСМЕРТН",
"forms": [
"посмертный",
"посмертная",
"посмертное"
],
"senses": [
{
"text": "хун хадуб гьабураб, хун хадусеб",
"examples": [
{
"tr": "ölümünden sonra yayımlanan eser",
"av": "хун хадуб бахъараб басма",
"comment": "тӏехь"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümlü",
"stress": 3,
"stem": "СМЕРТН",
"forms": [
"смертный",
"смертная",
"смертное"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадан, гӏадамил лъимер",
"labels": [
"isim anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "sıradan ölümlü",
"av": "киналго гӏадав инсан"
}
]
},
{
"text": "хвалие вижарав"
},
{
"text": "холеб",
"comment": "заман",
"examples": [
{
"tr": "ölüm saatinde",
"av": "холеб сагӏаталда"
}
]
},
{
"text": "хвалида бухьараб"
},
{
"text": "хвезе, хвалие цӏараб",
"comment": "гьабураб",
"examples": [
{
"tr": "idam cezası",
"av": "(чӏвазе къотӏараб) хвалие къотӏараб хӏукму"
}
]
},
{
"text": "хвалде бачунеб"
},
{
"text": "рухӏ бахъулеб, кутакаб",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "ölümcül susuzluk",
"av": "кутакаб къечей",
"comment": "къеч"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümsüz",
"stress": 6,
"stem": "БЕССМЕРТН",
"forms": [
"бессмертный",
"бессмертная",
"бессмертное"
],
"senses": [
{
"text": "хвел гьечӏеб, даимаб, кидагоялъе (абадиялъе) нахъе хутӏулеб"
},
{
"text": "кӏочонареб, даимго гӏадамазул рекӏелъ хутӏулеб",
"examples": [
{
"tr": "ölümsüz isim",
"av": "хвел гьечӏеб цӏар"
},
{
"tr": "ölümsüz şan",
"av": "даимаб рецц"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümsüzleştirme",
"stress": 7,
"forms": [
"увековечение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "абадияблъун гьаби, абадиялъ кӏочонареблъун гьаби, даимаблъун гьаби, даимго кӏочонареблъун гьаби",
"precomment": "ölümsüzleştirmek fiiline göre"
},
{
"text": "даимлъи, хиси гьечӏолъи, кьури гьечӏолъи",
"precomment": "ebediyet, sarsılmazlık"
}
]
}
{
"word": "ölümsüzleştirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"обессмертить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хвел гьечӏеблъун, кӏочонареблъун гьабизе, наслабазе даимаблъун, абадияблъун лъугьинабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "adını ölümsüzleştirmek",
"av": "жиндирго цӏар хвел гьечӏеблъун гьабизе (цӏар нахъе тезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümsüzleştirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"увековечить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "абадияблъун гьабизе, даимаблъун гьабизе, даимго кӏочонареблъун гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "düşen kahramanların anısını ölümsüzleştirmek",
"av": "чӏварал (хварал) бахӏарзал ракӏалде щвезари даимаблъун гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ölümsüzlük",
"stress": 6,
"forms": [
"бессмертие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хвел гьечӏолъи, хунгутӏи",
"comment": "хун хадуб хутӏулеб рецц, цӏар, машгьурлъи"
},
{
"text": "хун хадуб доб дунялалда даимаб гӏумру",
"comment": "мистикияб, динияб бичӏчӏи"
}
]
}
{
"word": "ölümünden sonra",
"stress": 5,
"forms": [
"посмертно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "хун хадуб"
}
]
}