öne

{
  "word": "öne çekmek; öne eğmek",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "надвинуть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаде цӏазе",
      "precomment": "bir şey birine/bir şeye",
      "examples": [
        {
          "tr": "şapkayı kulaklarına kadar indirmek",
          "av": "тӏагъур гӏундузда тӏаде цӏазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "öne çıkmak",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "выделиться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "батӏа тӏезе, батӏа тӏун чӏезе",
      "precomment": "ayrılmak",
      "examples": [
        {
          "tr": "büyük oğul aileden ayrıldı",
          "av": "кӏудияв вас хъизаналдаса батӏа тӏуна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "базе, къватӏибе бачӏине",
      "labels": [
        "kimya",
        "fizyoloji"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "ter boşandı",
          "av": "гӏетӏ бана"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "выделяться",
      "kind": "see",
      "refwordnum": "2"
    }
  ]
}

{
  "word": "öne çıkmak; göze çarpmak",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "выделяться"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "батӏалъизе, тӏокӏ борчӏизе",
      "precomment": "neyle, ile",
      "comment": "отличаться",
      "examples": [
        {
          "tr": "cesaretiyle öne çıkmak",
          "av": "жиндирго бахӏарчилъиялъ тӏокӏ ворчӏизе"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "выделиться",
      "kind": "see",
      "refwordnum": "1"
    }
  ]
}

{
  "word": "önekli",
  "stress": 6,
  "stem": "ПРИСТАВОЧН",
  "forms": [
    "приставочный",
    "приставочная",
    "приставочное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "приставкаялъул, приставка бугеб",
      "labels": [
        "dil bilgisi"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "önek almış fiiller",
          "av": "приставкаби ругел глаголал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önem",
  "stress": 2,
  "stem": "ВАЖНОС",
  "forms": [
    "важность"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏвар букӏин",
      "precomment": "önem; büyüklük",
      "examples": [
        {
          "tr": "devlet öneminde iş",
          "av": "пачалихъияб кӏваралъул (кӏвар бугеб) иш"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏухӏи; пахрулъи; гӏамал кӏодолъи",
      "precomment": "kibir, gurur",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemli bir havayla konuşmak",
          "av": "пахруго кӏалъазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli",
  "stress": 2,
  "stem": "ВАЖН",
  "forms": [
    "важный",
    "важная",
    "важное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏвар бугеб",
      "precomment": "önemli; hatırı sayılır",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemli soru",
          "av": "кӏвар бугеб суал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏудияб, тӏадегӏанаб хъулухъалъул",
      "precomment": "üst düzey; yüksek makamlı",
      "comment": "чи",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ]
    },
    {
      "text": "пахруяв, чӏухӏарав, гӏамал кӏудияв",
      "precomment": "kibirli",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemli bir havayla",
          "av": "пахруяб рагъа-рашаригун"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli",
  "stress": 7,
  "stem": "ЗНАМЕНАТЕЛЬН",
  "forms": [
    "знаменательный",
    "знаменательная",
    "знаменательное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "машгьураб, цӏар рагӏараб",
      "comment": "араб",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemli olay",
          "av": "машгьураб лъугьа-бахъин"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "жибго жиндаго чӏараб",
      "labels": [
        "dil bilgisi"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "anlamlı sözcük türleri",
          "av": "жалго жидедаго чӏарал каламалъул бутӏаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "существенный",
    "существенная",
    "существенное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ кӏвар бугеб, бищун кӏвар бугеб"
    },
    {
      "text": "хӏакъикъияб"
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli bir şekilde; kibirli",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "важно"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏухӏун, пахруго, гӏамал кӏодого",
      "precomment": "önemli bir havayla"
    },
    {
      "text": "щиб гьабизе кколебали лъикӏ лъазе ккола",
      "precomment": "ne yapmak gerektiğini bilmek önemlidir",
      "labels": [
        "yüklem anlamında"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli değil; farksız",
  "stress": 4,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "неважно"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏвар гьечӏого, къадарго, хашго",
      "examples": [
        {
          "tr": "kendini iyi hissetmemek",
          "av": "сахлъи лъикӏ гьечӏого, вукӏине; чорхол санагӏалъи гьечӏого, вукӏине"
        },
        {
          "tr": "iş kötü yapılmış",
          "av": "хӏалтӏи къадарго гьабун буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏвар гьечӏо",
      "labels": [
        "yüklem anlamında"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "önemli değil!",
          "av": "гьелъул кӏвар гьечӏо!"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli ölçüde; oldukça",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "значительно"
  ],
  "labels": [
    "zarf"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏезегӏан; лъикӏаланго",
      "examples": [
        {
          "tr": "hasta bugün çok daha iyi",
          "av": "унтаралъе жакъа гӏезегӏан лъикӏ буго (унтарай лъикӏ йиго)"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli, azımsanmayacak",
  "stress": 8,
  "stem": "НЕМАЛОВАЖН",
  "forms": [
    "немаловажный",
    "немаловажная",
    "немаловажное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏвар кӏудияб, гӏезегӏан кӏвар бугеб, кӏвар цӏикӏкӏараб",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemli neden",
          "av": "гӏезегӏан кӏудияб гӏилла"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemli; hatırı sayılır",
  "stress": 5,
  "stem": "ЗНАЧИТЕЛЬН",
  "forms": [
    "значительный",
    "значительная",
    "значительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏезегӏанасеб; гӏураб къадаралъул; кӏудияб",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemli başarılar",
          "av": "кӏудиял бергьенлъаби"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏвар бугеб",
      "precomment": "önemli",
      "examples": [
        {
          "tr": "anlamlı sözler",
          "av": "кӏвар бугел рагӏаби"
        },
        {
          "tr": "önemli bir rol oynamak",
          "av": "кӏвар бугеб роль хӏазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "ерундовый",
    "ерундовая",
    "ерундовое"
  ],
  "labels": [
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьадингояб, пайда гьечӏеб, хӏажат гьечӏеб, жого гуреб, чӏалгӏадесеб",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemsiz soru",
          "av": "хӏажат гьечӏеб суал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz",
  "stress": 7,
  "stem": "НЕЗНАЧИТЕЛЬН",
  "forms": [
    "незначительный",
    "незначительная",
    "незначительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дагьаб; дагьамакъаб; гьитӏинаб",
      "precomment": "küçük",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemsiz miktar para",
          "av": "дагьа-макъаб гӏарац"
        },
        {
          "tr": "hafif şiddette patlama",
          "av": "гьитӏинаб гучалъул кьвагьи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьитӏинаб; дагьаб кӏваралъул; магӏнаялъул",
      "precomment": "önemsiz",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemsiz rica",
          "av": "гьитӏинабго (жого гуреб) гьари"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz",
  "stress": 6,
  "stem": "НЕСУЩЕСТВЕНН",
  "forms": [
    "несущественный",
    "несущественная",
    "несущественное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏвар гьечӏеб, кӏиабилеб кӏваралъул, гӏемер кӏудияб кӏвар гьечӏеб",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemsiz fark",
          "av": "бицинегӏанасеб гуреб, гӏемер кӏудияб кӏвар гьечӏеб, батӏалъи гьечӏеб"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "пустяковый",
    "пустяковая",
    "пустяковое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жого гуреб, гьадингояб"
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz",
  "stress": 6,
  "stem": "ЧЕПУХОВ",
  "forms": [
    "чепуховый",
    "чепуховая",
    "чепуховое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чӏандаяб, магӏна гьечӏеб, гӏахьучӏаб"
    },
    {
      "text": "гьадингояб, бигьаяб",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemsiz iş",
          "av": "а) гьадингояб хӏалтӏи б) бигьаяб хӏалтӏи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz şey",
  "stress": 2,
  "stem": "МЕЛОЧ",
  "forms": [
    "мелочь"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏиси-бикъинаб къайи, пайда гьечӏеб тӏагӏел-гӏучӏ",
      "precomment": "uf tefek eşyalar",
      "labels": [
        "topluluk ismi"
      ]
    },
    {
      "text": "гӏисинаб гӏарац",
      "precomment": "bozuk para",
      "labels": [
        "topluluk ismi"
      ]
    },
    {
      "text": "щибго гуреб жо",
      "precomment": "önemsiz şey",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "ufak tefek şeylere takılmak",
          "av": "гьадингояб, щибго гуреб жоялда викӏаризе, щибго гуреб жо сабаблъун багьнал гьаризе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz şey",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "пустяк"
  ],
  "labels": [
    "eril",
    "çoğul"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьадингояб жо; щибго гуреб жо; кӏвар кьезе кколареб жо; жо гуреб жо"
    },
    {
      "text": "биценегӏанасеб жо гуро",
      "labels": [
        "yüklem anlamında"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz şey; uyduruk şey",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "безделица"
  ],
  "labels": [
    "dişil"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пайда гьечӏеб жо, гьадингояб жо, гӏисибикъинаб жо"
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz; anlamsız",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "незначащий",
    "незначащая",
    "незначащее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьадингояб; кӏудияб кӏвар, магӏна гьечӏеб",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemsiz konuşma",
          "av": "кӏвар гьечӏеб, гьадингояб хабар"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önemsiz; zayıf",
  "stress": 4,
  "stem": "НЕВАЖН",
  "forms": [
    "неважный",
    "неважная",
    "неважное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб кӏвар гьечӏеб; хасаб кӏвар кьезе кколареб",
      "precomment": "önemsiz",
      "examples": [
        {
          "tr": "önemsiz mesele",
          "av": "хасаб кӏвар кьезе кколареб суал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьоркьохъеб",
      "precomment": "orta",
      "examples": [
        {
          "tr": "zayıf sağlık",
          "av": "гьоркьохъеб сахлъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "öneri; cümle",
  "stress": 8,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "предложение"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏадурав вукӏин, бокьун букӏин лъазаби",
      "precomment": "önermek fiiline göre",
      "examples": [
        {
          "tr": "yardım teklifi",
          "av": "кумекалъе хӏадурав"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хал гьабизе, гьоркьоб лъезе лъикӏаблъун бихьизаби",
      "precomment": "tartışma, inceleme için"
    },
    {
      "text": "бихьинчияс чӏужугӏаданалда жиндиргун ригьин гьабеян (ригьнаде лъугьаян) гьари",
      "precomment": "evlilik hakkında"
    },
    {
      "precomment": "talep arzdan fazla",
      "text": "бичулеб къайидулалдаса босизе къваригӏаралъул къадар цӏикӏкӏунеб буго",
      "labels": [
        "ekonomi"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "öneri; cümle",
  "stress": 8,
  "stem": "ПРЕДЛОЖЕНИ",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "предложение"
  ],
  "labels": [
    "nötr"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "предложение",
      "labels": [
        "dil bilgisi"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "cümle öğeleri",
          "av": "предложениялъул членал"
        },
        {
          "tr": "cümle tahlili",
          "av": "предложениялъул разбор",
          "comment": "бутӏабазде биххи"
        },
        {
          "tr": "kişisiz cümle",
          "av": "подлежащее гьечӏеб предложение"
        },
        {
          "tr": "giriş cümlesi",
          "av": "гьоркьоб ккараб предложение"
        },
        {
          "tr": "cümlenin yardımcı ögeleri",
          "av": "предложениялъул бетӏерал гурел членал"
        },
        {
          "tr": "ana cümle",
          "av": "бетӏераб предложение"
        },
        {
          "tr": "isim cümleciği; ad cümlesi",
          "av": "цӏарлъовул предложение"
        },
        {
          "tr": "bildirim cümlesi",
          "av": "хабарияб предложение"
        },
        {
          "tr": "yan cümle",
          "av": "тӏаджубараб предложение"
        },
        {
          "tr": "basit cümle",
          "av": "гӏадатаб предложение"
        },
        {
          "tr": "bağlı cümle",
          "av": "жубараб нахъбилълъараб предложение"
        },
        {
          "tr": "bağlı cümle",
          "av": "жубараб сокӏкӏараб предложение"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önermek, emretmek",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "предписать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "приказ (буюрухъ) кьезе",
      "precomment": "kime ne ve məsder ile, resmi"
    },
    {
      "text": "чӏезабизе, бихьизабизе",
      "precomment": "atamak",
      "examples": [
        {
          "tr": "diyet önermek",
          "av": "(унтарасе) диета чӏезабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "önermek; teklif etmek",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "предлагать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "предложить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "önermek; teklif etmek",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "предложить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кьезе, пайда босизе рес кьезе",
      "precomment": "kimi-neyi ve mastarla (sağlamak)",
      "examples": [
        {
          "tr": "yardımını teklif etmek",
          "av": "жиндир кумекалдаса пайда босизе рес кьезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хал гьабизе, тӏаса бищизе рес кьезе",
      "precomment": "kimi/neyi ve mastarla (incelemeye, seçime)",
      "examples": [
        {
          "tr": "yeni bir proje önermek",
          "av": "цӏияб проект хал гьабизе, тӏаса бищизе рес кьезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кьезе, цебе лъезе",
      "precomment": "ne ve mastar ile (vermek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "zor bir görev önermek",
          "av": "захӏматаб масъала цебе лъезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏалаб гьабизе",
      "precomment": "mastar ile (-i istemek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "işi bir hafta içinde bitirmeyi teklif etmek",
          "av": "анкьил болжалалда хӏалтӏи лъугӏизабеян тӏалаб гьабизе"
        },
        {
          "tr": "kadeh kaldırmak",
          "av": "щивниги кӏодо гьавун тост борхизе"
        }
      ]
    }
  ]
}