{
"word": "гӏезаби",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏезаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "гӏезабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гӏезабизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏезаб",
"forms": [
"гӏезабизе",
"гӏезабула",
"гӏезабила",
"гӏезабуна",
"гӏезабе"
],
"senses": [
{
"text": "выгадаваць, вырошчваць, узгадоўваць каго-што-небудзь; разводзіць што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "лъимер гӏезабизе",
"be": "выгадаваць дзіця"
},
{
"av": "хъарпуз гӏезабизе",
"be": "вырошчваць кавуны"
},
{
"av": "ахал гӏезаризе",
"be": "вырошчваць сады"
},
{
"av": "тайпа лъикӏал чуял гӏезаризе",
"be": "разводзіць пародзістых коней"
},
{
"av": "тӏугьдул гӏезаризе",
"be": "разводзіць кветкі"
}
]
},
{
"text": "вырасціць, вырошчваць; выхаваць, выхоўваць",
"examples": [
{
"av": "лъимал гӏезаризе",
"be": "выгадаваць дзяцей"
}
]
},
{
"comment": "ужываецца з колькасным лічэбнікам павялічыць або даводзіць, давесці што-небудзь да пэўнай колькасці",
"examples": [
{
"av": "нусго гӏезабизе",
"be": "павялічыць да ста"
},
{
"av": "гӏиял бетӏер анцӏазарго гӏезабизе",
"be": "давесці пагалоўе авечак да дзесяці тысяч"
}
]
},
{
"text": "зрабіць, каб хапіла чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "Гьаб гӏарац гӏеладай нилъее? — ГӀезабизе ккела",
"be": "Ці хопіць нам гэтых грошай? — Трэба дабіцца, каб хапіла"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "гӏезе",
"stress": 3,
"stem": "гӏ",
"forms": [
"гӏезе",
"гӏола",
"гӏела",
"гӏуна"
],
"senses": [
{
"text": "вырасці, вырастаць, вырастаць",
"examples": [
{
"av": "вас кӏудияв гӏун вуго",
"be": "сын вырас, сын вырас вялікі"
},
{
"av": "гъвет кӏудияб гӏела",
"be": "дрэва яшчэ вырасце"
},
{
"av": "дов росулъ гӏуна",
"be": "ён вырас у ауле"
},
{
"av": "дун вацгӏан гӏела",
"be": "я вырасту з брата"
},
{
"av": "лъимал гӏураб къо бихьиладай нилъеда?",
"be": "ці настане дзень, калі нашы дзеці вырастуць?"
}
]
},
{
"text": "дасягаць паўналецця, мужнець, сталець",
"examples": [
{
"av": "кӏудияв гӏезе",
"be": "вырасці, падросці"
},
{
"av": "вас гӏун вуго",
"be": "сын падрос, узмужнеў"
},
{
"av": "яс гӏун йиго",
"be": "дачка вырасла, дасягнула паўналецця"
},
{
"av": "хазинаде гӏарац те, гӏедал яс росасе кье",
"be": "трымай дома грошы ў запас, а дарослую дачку выдай замуж",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "гӏун вихьугеги мун дур эбелалда",
"be": "хай не ўбачыць цябе дарослым маці твая",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
}
]
},
{
"text": "расці, вырасці, множыцца, памнажацца; павялічвацца, павялічыцца",
"comment": "у ліку",
"examples": [
{
"av": "нусазарго гӏи гӏун буго",
"be": "пагалов'е авечак дасягнула да ста тысяч"
},
{
"av": "росулъ щунусго цӏараки гӏун буго",
"be": "у авуле колькасць гаспадарак павялічылася да пяцісот"
}
]
},
{
"text": "хапаць, хапіць чаго-небудзь каму-небудзь; станавіцца, стаць дастатковым для чаго-небудзь; быць дастатковым",
"examples": [
{
"av": "дие Аллагь гӏела",
"be": "даволі мне Алаха"
},
{
"av": "тӏорщел лъагӏалие гӏела",
"be": "хлеба хопіць на год"
},
{
"av": "гьал чакмаби гӏезегӏан мехалъе гӏуна",
"be": "гэтыя боты насіліся доўга"
},
{
"av": "гӏураб нух буго росулъа магӏарде",
"be": "ад аула да гары дарога не мала, ад аула да гары даволі вялікая адлегласць"
},
{
"av": "гӏунги тӏокӏги",
"be": "больш чым дастаткова, з лішкам"
},
{
"av": "нужее гӏолареб жо щиб бугеб?",
"be": "чаго вам не хапае?"
},
{
"av": "гӏарищ?",
"be": "ці не хапіць?"
}
]
},
{
"text": "падыходзіць, гадзіцца, быць прыдатным",
"examples": [
{
"av": "досие гьабги гӏола",
"be": "яму падыходзіць і гэта"
}
]
},
{
"text": "высякаць",
"examples": [
{
"av": "цӏа гӏезе",
"be": "высякаць агонь"
},
{
"av": "гӏураб мехалъ течӏони, хвараб мехалъ тола",
"be": "калі не спынішся своечасова, то справа закончыцца правалам",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "гӏолареб бакӏ щиб?",
"be": "у чым недахоп?"
},
{
"av": "гьа, гӏин, гӏин!",
"be": "ну хопіць жа!"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "гӏезегӏан",
"stress": 8,
"forms": [
"гӏезегӏан",
"гӏезегӏанго"
],
"senses": [
{
"text": "многа, дастаткова, у дастатковай колькасці; уволю; вельмі; даволі-такі",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гӏезегӏан захӏмат бихьана дозда",
"be": "яны спазналі шмат цяжкасцей"
},
{
"av": "гӏезегӏан жо лъалев чи вуго Чакарилав",
"be": "Чакарылаў — вельмі эрудыраваны чалавек"
},
{
"av": "гӏезегӏан чвердана лъимал лъарахъ",
"be": "дзеці даволі купаліся на рэчцы"
},
{
"av": "инсуца васасда гӏезегӏан малъана",
"be": "бацька дастаткова настаўляў сына"
},
{
"av": "гӏезегӏан мехалъ",
"be": "даволі доўга, нямалы час, прыстойна",
"labels": [
"размоўнае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "гӏезегӏан мехалъ бана цӏад",
"be": "дождж даволі доўга ішоў"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}