←

sources.avar.me / av-be

гӏаж

18 статей

→
Оглавление страницы (18)

гӏажаибаб

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажаибаб",
  "stress": 5,
  "stem": "гӏажаиба",
  "forms": [
    "гӏажаибаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "гӏажаибаб",
    "гӏажаибав",
    "гӏажаибай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "незвычайны, дзіўны, цудоўны, чароўны; захапляльны, ашаламляльны",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажаибаб берцинлъи",
          "be": "дзіўная прыгажосць"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб гьаракь",
          "be": "чароўны голас"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб гьунар",
          "be": "незвычайны талент"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб жо",
          "be": "цуд; дзіва"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб накъиш",
          "be": "цудоўны ўзор"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб тӏегь",
          "be": "дзіўная кветка"
        },
        {
          "av": "гӏажаибав чи",
          "be": "дзіўны чалавек"
        },
        {
          "av": "гӏажаибай гӏадан",
          "be": "дзіўная жанчына"
        },
        {
          "av": "гӏажаибал гӏадамал",
          "be": "дзіўныя людзі"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "забаўляльны, цікавы, цікавостны, дзіўны, незвычайны; мудрагелісты, дзівосны",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажаибаб махӏ",
          "be": "дзіўны пах"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб рухӏчӏаголъи",
          "be": "дзіўная жывёла"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб хабар",
          "be": "цікавая размова"
        },
        {
          "av": "гӏажаибаб гӏамал буго долъул",
          "be": "у яе дзіўны характар"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

гӏажаибго

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажаибго",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажаибго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "незвычайна, дзіўна, дзівосна, цудоўна; захапляльна, ашаламляльна",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажаибго берцинай яс",
          "be": "дзяўчына дзіўнай прыгажосці"
        },
        {
          "av": "гӏажаибго къуватаб улка",
          "be": "незвычайна моцная краіна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "захаплена"
    },
    {
      "text": "надзвычай, выключна, вельмі моцна",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажаибго берцинаб мина",
          "be": "выключна прыгожы будынак"
        },
        {
          "av": "гӏажаибго хӏинкъана ХӀасан, хӏориниве вац вортидал",
          "be": "Гасан моцна спалохаўся, калі брат упаў у возера"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

гӏажаиблъи

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажаиблъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажаиблъи"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "гӏажаиблъизе"
    },
    {
      "text": "здзіўленне, ашалаўленне",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажаиблъи гьабун хутӏизе",
          "be": "заставацца ў здзіўленні"
        },
        {
          "av": "гӏажаиблъи гьечӏищ!",
          "be": "ці не дзіўна!"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "захапленне",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажаиблъи гьабизе",
          "be": "здзіўляцца, здзівіцца; дзівіцца, дзіву давацца",
          "comment": "чаму-небудзь"
        },
        {
          "av": "дица гӏажаиблъи гьабула",
          "be": "я дзівуюся"
        },
        {
          "av": "гӏажаиблъи гьабизе",
          "be": "захапляцца кім-чым-н.; прыйсці ў захапленне"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цуд"
    },
    {
      "text": "незвычайнасць, дзіўнасць"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

гӏажаиблъизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажаиблъизаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажаиблъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "гӏажаиблъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

гӏажаиблъизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажаиблъизабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "гӏажаиблъизаб",
  "forms": [
    "гӏажаиблъизабизе",
    "гӏажаиблъизабула",
    "гӏажаиблъизабила",
    "гӏажаиблъизабуна",
    "гӏажаиблъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "здзіўляць, здзівіць; уражваць, уразіць каго-небудзь; прыводзіць, прывесці каго-небудзь у здзіўленне; выклікаць у каго-небудзь здзіўленне",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "тӏоцебе бихьулеб ралъдаца гӏажаиблъизаруна лъимал",
          "be": "мора, якое яны бачылі ўпершыню, здзівіла дзяцей"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "прыводзіць, прывесці каго-небудзь у захапленне; выклікаць, выклікаць у каго-небудзь захапленне; зачараваць, захапляць каго-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "Кавказалъул тӏабигӏаталъ гӏажаиблъизабулаан гӏурус хъвадарухъаби",
          "be": "прырода Каўказа зачаравала рускіх пісьменнікаў"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "азадачваць, прыводзіць у замяшанне",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏанкӏгицин чӏвазе щвечӏого рачӏарал чанахъабаз гӏажаиблъизабуна ниж",
          "be": "нас азадачылі паляўнічыя, якія вярнуліся, не забіўшы нават зайца"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

гӏажаиблъизе

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажаиблъизе",
  "stress": 5,
  "stem": "гӏажаиблъ",
  "forms": [
    "гӏажаиблъизе",
    "гӏажаиблъула",
    "гӏажаиблъила",
    "гӏажаиблъана",
    "гӏажаиблъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "здзіўляцца, здзівіцца; дзівіцца, здзівіцца; ашаламляцца, ашаламацца; дзіву давацца",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажаиблъизе ккараб жо щибго гьечӏо гьениб",
          "be": "тут няма нічога дзіўнага"
        },
        {
          "av": "гӏажаиблъун хаган хутӏизе",
          "be": "аслупянець ад здзіўлення"
        },
        {
          "av": "пил бихьидал, дол гӏажаиблъана",
          "be": "убачыўшы слана, яны здзівіліся"
        },
        {
          "av": "гӏадамал гӏажаиблъун хутӏула",
          "be": "людзі дзівяцца"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "захапляцца кім-чым-небудзь; прыходзіць, прыйсці ў захапленне ад чаго-небудзь"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

гӏажаиблъи-хӏикмалъи

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажаиблъи-хӏикмалъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажаиблъи-хӏикмалъи",
    "гӏажаиблъи-хӏикмалъиялъ",
    "гӏажаиблъи-хӏикмалъиялъул"
  ],
  "labels": [
    "зборны назоўнік"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "гӏажаиблъи",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

гӏажал

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажал",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажал",
    "гӏажалалъ",
    "гӏажалалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "смерць, смяротны час; фатальны час",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажал босизе",
          "be": "пакончыць з сабой; накласці руку на сябе"
        },
        {
          "av": "гӏажал хадуб чӏун буго досда",
          "be": "яго пераследуе смерць; смерць шукае яго"
        },
        {
          "av": "гӏажал щун хвана",
          "be": "памёр сваёй смерцю, памёр у пасцелі"
        },
        {
          "av": "гӏажалалъул унти чӏван буго гьасда",
          "be": "ён пры смерці",
          "comment": "літ. яго напаткала хвароба, у выніку якой смерць немінучая"
        },
        {
          "av": "гӏажалалъул хеч",
          "be": "каса смерці",
          "labels": [
            "вобразнае",
            "выраз"
          ],
          "comment": "літ. штык смерці"
        },
        {
          "av": "гӏажалалде гъун вуго дов",
          "be": "ён накліквае смерць; відаць, набліжаецца яго смяротны час"
        },
        {
          "av": "гӏажалалде гъураб болъон гохӏтӏе бахуна",
          "be": "кабан, які наклікае на сябе смерць, падымаецца на горку",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "пра чалавека, які страціў асцярожнасць і ідзе да непазбежнай гібелі"
        },
        {
          "av": "гӏажал гъаяв",
          "be": "хай настане час яго смерці",
          "labels": [
            "лаянкавае слова",
            "выраз"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

гӏажалгъад

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажалгъад",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "гӏажалгъад",
    "гӏажалгъадица",
    "гӏажалгъадил",
    "гӏажалгъадал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "той, каму жадаюць, каб настаў яго смяротны час"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

гӏажам

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажам",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажам",
    "гӏажамалъ",
    "гӏажамалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "аджам",
      "comment": "пісьменнасць, прыстасаваная дагестанскімі вучонымі сярэдніх вякоў для моў народаў Дагестана на аснове арабскага алфавіта, і літаратура, створаная на ёй",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажам тӏехь",
          "be": "кніга на аджаме"
        },
        {
          "av": "гӏажам хъвай-хъвагӏай",
          "be": "пісьменнасць на аджаме"
        },
        {
          "av": "гӏажам хӏарпал",
          "be": "літары аджама"
        },
        {
          "av": "гӏажам цӏализе лъала досда",
          "be": "ён умее чытаць на аджаме"
        },
        {
          "av": "гӏажамалъ хъвазе лъала дир вацасда",
          "be": "мой брат умее пісаць па-аджамску"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

гӏажамияв

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажамияв",
  "stress": 5,
  "stem": "гӏажамия",
  "forms": [
    "гӏажамияв",
    "гӏажамияс",
    "гӏажамиясул",
    "гӏажамиял"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "неараб"
    },
    {
      "text": "дагестанскі вучоны-тэолаг, які не валодае арабскай мовай"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

гӏажиз

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажиз",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажиз",
    "гӏажизго"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "слаба, нямогла; бяссільна; жаласна; у жаласным выглядзе",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажиз гьавизе",
          "be": "аслабіць"
        },
        {
          "av": "унтуца гӏажиз гьавуна дов",
          "be": "хвароба абязмогла яго"
        },
        {
          "av": "кӏодо гъодин гӏажизго тоге нужеца",
          "be": "не пакідайце бабулю ў такім жаласным выглядзе"
        },
        {
          "av": "эмен гӏажизго вуго",
          "be": "бацька слабы"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

гӏажизаб

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажизаб",
  "stress": 5,
  "stem": "гӏажиза",
  "forms": [
    "гӏажизаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "гӏажизаб",
    "гӏажизав",
    "гӏажизай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "слабы, нямоглы; жаласны; бездапаможны, бяссільны",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажизаб къаркъала",
          "be": "нямоглае цела"
        },
        {
          "av": "унтарав гӏажизаб хӏалалда вукӏана",
          "be": "хворы выглядаў бездапаможным"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "калечны; скалечаны",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажизав чи",
          "be": "калека, інвалід"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

гӏажизлъи

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажизлъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажизлъи",
    "гӏажизлъиялъ",
    "гӏажизлъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "гӏажизлъизе"
    },
    {
      "text": "слабасць, нямогласць; жаласны стан"
    },
    {
      "text": "калецтва, страта працаздольнасці"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

гӏажизлъизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажизлъизаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "гӏажизлъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "гӏажизлъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

гӏажизлъизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажизлъизабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "гӏажизлъизаб",
  "forms": [
    "гӏажизлъизабизе",
    "гӏажизлъизабула",
    "гӏажизлъизабила",
    "гӏажизлъизабуна",
    "гӏажизлъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "аслабляць, аслабіць каго-небудзь; абяссільваць, абяссіліць каго-небудзь; рабіць каго-небудзь непрацаздольным",
      "examples": [
        {
          "av": "унтабаз гӏажизлъизаюна эбел",
          "be": "хваробы аслабілі маці"
        }
      ],
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ]
    },
    {
      "text": "калечыць, скалечыць каго-небудзь; увечыць каго-небудзь; рабіць каго-небудзь калекам"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў",
  "see_also": [
    {
      "target": "гӏажизлъизе",
      "kind": "from"
    }
  ]
}

гӏажизлъизе

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажизлъизе",
  "stress": 5,
  "stem": "гӏажизлъ",
  "forms": [
    "гӏажизлъизе",
    "гӏажизлъула",
    "гӏажизлъила",
    "гӏажизлъана",
    "гӏажизлъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "аслабваць, аслабець; страціць працаздольнасць; стаць слабым; страціць сілу",
      "examples": [
        {
          "av": "гъов херлъана, гӏажизлъана",
          "be": "ён пастарэў, аслабеў"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "скалечыцца; пакалечыцца; ператварыцца ў калеку"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

гӏажуж-мажуж

сообщить о неточности
{
  "word": "гӏажуж-мажуж",
  "forms": [
    "гӏажуж-мажуж",
    "гӏажуж-мажужалъ",
    "гӏажуж-мажужалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "Гог і Магог"
    },
    {
      "text": "мноства людзей; цемра людзей",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гӏажуж-мажуж бакӏарун букӏана мажгиталда цебе",
          "be": "каля мячеці сабралося шмат людзей"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}