{
"word": "гӏумра",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏумра",
"гӏумраялъ",
"гӏумраялъул"
],
"senses": [
{
"text": "малы хадж",
"comment": "пілігрымства ў г. Мекку ў любы час года, акрамя 8, 9 і 10 чысла месяца зульхіджа",
"examples": [
{
"av": "гӏумра борхизе",
"be": "выканаць малы хадж"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гӏумру",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумру",
"гӏумруялъ",
"гӏумруялъул",
"гӏумрудул",
"гӏумруял"
],
"senses": [
{
"text": "жыццё, жыццёвы шлях",
"examples": [
{
"av": "халатаб гӏумру",
"be": "доўгае жыццё"
},
{
"av": "гӏумру бичизе",
"be": "прысвячаць, прысвяціць усё жыццё каму-небудзь"
},
{
"av": "гӏумру гьабизе",
"be": "жыць"
},
{
"av": "росулъ гӏумру гьабизе",
"be": "жыць у ауле"
},
{
"av": "гӏумру гӏадада инабизе",
"be": "жыццё без мэты пражыць"
},
{
"av": "гӏумру гӏадада ана",
"be": "жыццё пражыта дарэмна"
},
{
"av": "гӏумру къокълъизабизе",
"be": "скарачаць, скараціць жыццё"
},
{
"av": "гӏумру къокълъизе",
"be": "скароціцца — пра жыццё"
},
{
"av": "гӏумру къокъав чи вукӏун вуго дов",
"be": "у яго жыццё аказалася кароткім"
},
{
"av": "гӏумру къокълъаги дур",
"be": "хай скароціцца жыццё тваё",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "дуе гӏумру къокълъаяв",
"be": "каб тваё жыццё скарацілася",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "гӏумру тӏамизе",
"be": "пражыць як-небудзь",
"comment": "дзе-небудзь"
},
{
"av": "гӏумру халалъизе",
"be": "працягнуць жыццё"
},
{
"av": "гӏумру халалъаги",
"be": "хай прадоўжыцца жыццё [тваё]"
},
{
"av": "дур гӏумру халалъаяв",
"be": "каб тваё жыццё працягнулася"
},
{
"av": "гӏумру цадахъ тӏамизе (ине)",
"be": "праводзіць, правесці жыццё разам, пражыць свой век разам"
}
]
},
{
"text": "жыццё",
"examples": [
{
"av": "аваданаб гӏумру",
"be": "веселае жыццё"
},
{
"av": "бечедаб гӏумру",
"be": "багатае жыццё"
},
{
"av": "гӏумру ана",
"be": "жыццё прайшло"
},
{
"av": "дуе гӏумру батаяв",
"be": "каб ты доўга жыў"
},
{
"av": "гӏумру кьезе",
"be": "аддаць жыццё, усё жыццё прысвяціць каму-чаму-небудзь, паміраць за",
"comment": "каго-небудзь, што-небудзь"
},
{
"av": "гӏумру кьезе",
"be": "працягнуць жыццё"
},
{
"av": "гӏумру кьеги",
"be": "хай працягнецца тваё жыццё"
},
{
"av": "гӏумру кьун вохаги",
"be": "каб ты радаваўся доўгаму жыццю"
},
{
"av": "гӏумру кьун вохаяв",
"be": "каб ты ўзрадаваўся доўгаму жыццю"
},
{
"av": "дуе гӏумру кьеяв",
"be": "хай пражывеш ты доўга"
},
{
"av": "гӏумру хвасар гьабизе",
"be": "выратаваць жыццё",
"comment": "каму-небудзь"
},
{
"av": "гӏумру хвезабуна дос гъолъул",
"be": "ён ёй сапсаваў жыццё"
},
{
"av": "гӏумру хвана дир васасул",
"be": "сапсавалася жыццё сына майго"
},
{
"av": "гӏумру хвезегӏан",
"be": "да канца жыцця, усё жыццё"
},
{
"av": "гӏумруялъул гьудул",
"be": "сябар жыцця, муж; сяброўка жыцця, жонка"
},
{
"av": "гӏумруялъул кьогӏлъи",
"be": "горыч жыцця"
},
{
"av": "гӏумруялда барахщарав вас вуго Самад",
"be": "Самад занадта добры хлопчык, наўрад ці доўга пражыве"
},
{
"av": "гӏумруялда барахщинчӏого хӏалтӏизе",
"be": "працаваць, не шкадуючы сіл",
"comment": "літ. жыцця"
},
{
"av": "гӏумруялдаса ватӏалъизе",
"be": "развітацца з жыццём, пазбавіцца жыцця, пайсці з жыцця"
},
{
"av": "гӏумруялдаса разияв",
"be": "жыццярадасны"
},
{
"av": "гӏумруялъухъ гӏашикълъи",
"be": "страсць да жыцця"
},
{
"av": "гӏумруялъулъ",
"be": "у жыцці"
}
]
},
{
"text": "жыццё",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялде бахъинабизе",
"be": "рэалізаваць, ажыццявіць, увасобіць, ператвараць, ператварыць у жыццё"
},
{
"av": "гӏумруялде бахъине",
"be": "рэалізавацца, увасабляцца; праводзіцца ў жыццё; ажыццяўляцца, выконвацца"
}
]
},
{
"text": "узрост",
"examples": [
{
"av": "гьоркьохъеб гӏумруялъул чи",
"be": "чалавек сярэдняга ўзросту"
},
{
"av": "гӏумруялъ гьитӏинасул тӏалаб гьабе, гӏумруялъ цӏикӏкӏарасул адаб гьабе",
"be": "малодшага па ўзросце апекай, а старэйшага — паважай",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "гӏумрудул",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумрудул"
],
"see_also": [
{
"target": "гӏумруялъул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "гӏумруялъго",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумруялъго"
],
"senses": [
{
"text": "на ўсё жыццё, усё жыццё, на працягу ўсього жыцця",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъго хъалиян бухӏичӏо дос",
"be": "ён усё жыццё не курыў"
}
]
},
{
"text": "ніколі",
"comment": "з адмоўнымі дзеясловамі",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъго цоцазул ракӏхвезабичӏо нижеца",
"be": "мы ніколі не пакрыўдзілі адзін аднаго"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏумруялъул",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумруялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏумру",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "жыццёвы",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъул нух",
"be": "жыццёвы шлях"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏумру",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "гӏумру-яшав",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏумру-яшав",
"гӏумру-яшавалъ",
"гӏумру-яшавалъул"
],
"senses": [
{
"text": "жыццё-быццё",
"examples": [
{
"av": "кинха дур гӏумру-яшав бугеб?",
"be": "як тваё жыццё-быццё?"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}