{
"word": "гӏемер",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏемер",
"гӏемерго"
],
"senses": [
{
"text": "шмат, шматразова, шмат разоў; багата, часта",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гӏемер гаргадулев чи",
"be": "пустаслоў, балбатун"
},
{
"av": "гӏемер гьабизе",
"be": "шмат (з)рабіць",
"comment": "што-небудзь"
},
{
"av": "гӏемер хьвадизе",
"be": "шмат хадзіць"
},
{
"av": "гӏемер хӏалтӏизе",
"be": "многа працаваць"
},
{
"av": "гӏемер гӏакъуба чӏамурав",
"be": "які перанесёце шмат пакут"
},
{
"av": "гӏемер кӏалъай гӏарацӏ батани, гӏинтӏамун чӏей месед буго",
"be": "многа гаварыць — серабро, паслухаць таго, хто гаворыць — золата",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "слова — серабро, маўчанне — золата"
},
{
"av": "гӏемер лъадахъани гӏеретӏ бекула",
"be": "навучыўся гарлач па ваду хадзіць, там яму і галаве прыйсці",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "гӏемер мех барасда гуребила лъалеб, гӏемер бихьарасдайила",
"be": "не той ведае, хто доўга жыў, а той, хто шмат перажыў",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "цӏадал гӏемер рана",
"be": "часта ішлі дажджы"
}
]
},
{
"text": "значна, значна колькі, прыкметна, нямала, даволі, даволі-такі; вельмі; вельмі моцна",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "гӏемерго берцинаб",
"be": "вельмі прыгожы"
},
{
"av": "гӏемерго гъваридаб",
"be": "вельмі глыбокі"
},
{
"av": "гӏемерго кӏудияб",
"be": "даволі вялікі"
},
{
"av": "гӏемерго лъикӏав чи вуго дир мадугьал",
"be": "мой сусед вельмі добры чалавек"
},
{
"av": "дой дидаса гӏемерго гьитӏинай йиго",
"be": "яна значна маладзейшая за мяне"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏемераб",
"stress": 5,
"stem": "гӏемера",
"forms": [
"гӏемераб"
],
"senses": [
{
"text": "шматлікі; шматразовы, доўгі; прыстойны, значны, немалы, значны",
"examples": [
{
"av": "гӏемераб мех",
"be": "значны час"
},
{
"av": "гӏемераб нух",
"be": "доўгі шлях"
}
]
},
{
"text": "многа, шмат, процьма; шматліка; шматкроць",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "цӏакъго гӏемераб",
"be": "занадта шмат"
},
{
"av": "гӏемераб гаргар",
"be": "многа размоў"
},
{
"av": "гӏемераб гӏарац",
"be": "мора грошай"
},
{
"av": "гӏемераб пихъ",
"be": "многа садавіны"
},
{
"av": "гӏемераб рагӏи",
"be": "шматслоўнасць, балбатня"
},
{
"av": "гӏемераб рагӏудаса рагӏ цӏун чӏагӏа лъикӏ",
"be": "пасудзіна, поўная брагі, нашмат лепшая за балбатню",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "гӏемераб заман ана долдаса нахъе",
"be": "з таго часу прайшоў прыстойны час"
},
{
"av": "гӏемераб лъим эхебе ана",
"be": "шмат вады сплыло",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "гӏемераб — рокъоб лъикӏ, рекъараб — чохьониб лъикӏ",
"be": "дома хай будзе шмат, а ў жываце — у меру",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "гӏемераб мехалъ",
"be": "доўга, даволі доўга, працяглы час, прыродна",
"labels": [
"размоўнае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "гӏемераб мехалъ чӏана ниж духъ балагьун",
"be": "доўга чакалі мы цябе"
},
{
"av": "гӏемераб гьарана",
"be": "шматкроць прасіў"
},
{
"av": "гӏемерал сонал",
"be": "многія гады"
},
{
"av": "гӏемерал гӏадамал рукӏуна гьанир кидаго",
"be": "тут заўсёды бывае шмат людзей"
}
]
},
{
"text": "многае",
"examples": [
{
"av": "гӏемераб жо кӏочон тана досда",
"be": "ён многае забыўся"
},
{
"av": "гӏемераб з веццулев вуго Юнус",
"be": "многія хваляць Юнуса"
},
{
"av": "гӏемераб гӏатӏ ххина ГӀалил гьабица",
"be": "шмат вады сплыве",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "літ. шмат мукі змелецца на млыне Алі"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏемерисеб",
"stress": 5,
"stem": "гӏемерисе",
"forms": [
"гӏемерисеб"
],
"gender_forms": [
"гӏемерисеб",
"гӏемерисев",
"гӏемерисей"
],
"senses": [
{
"text": "вялікая, значная частка чаго-небудзь, большасць, многае",
"comment": "з агульнай колькасці",
"examples": [
{
"av": "гӏемерисеб вацасе тана",
"be": "большую частку саступіў брату"
},
{
"av": "гӏемерисеб мехалда (мехалъ)",
"be": "большую частку часу, часта; звычайна"
},
{
"av": "Саратица бицараб жоялъул гӏемерисеб битӏараб батана",
"be": "з таго, што расказала Сарат, большая частка аказалася праўдай"
},
{
"av": "гӏемерисев чи",
"be": "многія людзі"
},
{
"av": "гӏемерисел гӏадамал",
"be": "многія людзі"
},
{
"av": "гӏемерисел руччаби",
"be": "многія жанчыны"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏемерисел",
"stress": 5,
"stem": "гӏемерисе",
"forms": [
"гӏемерисел",
"гӏемерисез",
"гӏемерисезул"
],
"senses": [
{
"text": "многія",
"labels": [
"множны лік"
],
"comment": "з агульнай колькасці",
"examples": [
{
"av": "гӏемерисел кватӏун рачӏана",
"be": "многія з'явіліся з спазненнем"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "гӏемериселъ",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏемериселъ"
],
"senses": [
{
"text": "часта",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏемерисеб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏемерлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏемерлъи",
"гӏемерлъиялъ",
"гӏемерлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "гӏемерлъизе"
},
{
"text": "рост, павелічэнне; памнажэнне, размнажэнне",
"comment": "у ліку, колькасці",
"examples": [
{
"av": "гӏи-боцӏи гӏемерлъи",
"be": "рост пагалоўя жывёлы"
}
]
},
{
"text": "шматлікасць; шматразовасць",
"examples": [
{
"av": "гӏадамазул гӏемерлъиялъ гӏодор чӏезе бакӏ щолеб букӏинчӏо",
"be": "з-за шматлюднасці не знаходзілі, дзе сесці"
}
]
},
{
"text": "мноства, вялікая колькасць; багацце, лішак",
"examples": [
{
"av": "квана-гьекъолеб жоялъул гӏемерлъи",
"be": "багацце прадуктаў харчавання"
}
]
},
{
"text": "як шмат!, якае багацце!",
"examples": [
{
"av": "тӏугьдузул гӏемерлъи!",
"be": "як шмат кветак!"
},
{
"av": "исана пихъил гӏемерлъи!",
"be": "якое цяпер багацце садавіны!"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гӏемерлъизаби",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏемерлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "гӏемерлъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "гӏемерлъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "гӏемерлъизаб",
"forms": [
"гӏемерлъизабизе",
"гӏемерлъизабула",
"гӏемерлъизабила",
"гӏемерлъизабуна",
"гӏемерлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "павялічваць, павялічыць; памножыць што-небудзь, размнажаць, размножыць каго-што-небудзь; зрабіць што-небудзь шматлікім",
"comment": "у ліку, колькасці",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "бергьенлъаби гӏемерлъизаризе",
"be": "мнажыць поспехі"
},
{
"av": "кванил сурсат гӏемерлъизабизе",
"be": "павялічваць правіянт"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "гӏемерлъизе",
"stress": 5,
"stem": "гӏемерлъ",
"forms": [
"гӏемерлъизе",
"гӏемерлъула",
"гӏемерлъила",
"гӏемерлъана",
"гӏемерлъе"
],
"senses": [
{
"text": "вырасці, павялічвацца, павялічыцца; памножыцца, памнажацца; размнажацца, размножыцца; станавіцца, стаць шматлікім",
"comment": "у ліку, колькасці",
"examples": [
{
"av": "досул гӏарац гӏемерлъун буго",
"be": "у яго грошай стала шмат"
},
{
"av": "мадугьаласул найил тӏулби гӏемерлъулел руго",
"be": "у суседа пчаліных вулляў становіцца больш"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "гӏемерцӏул",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏемерцӏул"
],
"senses": [
{
"text": "часта, многа разоў",
"labels": [
"размоўнае слова",
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏеме-гӏемер",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏеме-гӏемер"
],
"senses": [
{
"text": "памногу, у вялікай колькасці",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏеме-гӏемераб",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏеме-гӏемераб"
],
"gender_forms": [
"гӏеме-гӏемераб",
"гӏеме-гӏемерав",
"гӏеме-гӏемерай"
],
"senses": [
{
"text": "шмат"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏемераб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}