{
"word": "дарагун",
"stress": 4,
"forms": [
"дарагун"
],
"senses": [
{
"text": "Dragoner-",
"labels": [
"veraltet"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "даража",
"stress": 4,
"forms": [
"даража",
"даражаялъ",
"даражаялъул",
"даражаби"
],
"senses": [
{
"text": "Grad, Niveau, Stufe",
"examples": [
{
"av": "хӏурматалъул бищунго тӏадегӏанаб даража",
"de": "höchster Grad der Ehre"
},
{
"av": "лъим тӏадегӏанаб даражаялде бахана",
"de": "der Wasserstand ist gestiegen"
},
{
"av": "даража тӏадегӏанав",
"de": "fromm, gottesfürchtig"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарай",
"stress": 4,
"stem": "дара",
"forms": [
"дарай",
"дараялъ",
"дараялъул",
"дарайдул",
"дараял"
],
"senses": [
{
"text": "Seidenstoff, Seide, Taft"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарайдул",
"stress": 4,
"forms": [
"дарайдул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "дарай",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "seiden; seidig",
"examples": [
{
"av": "дарайдул гурде",
"de": "seidenes Hemd; seidenes Kleid"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарай",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "дарай-гӏатӏлас",
"stress": 4,
"forms": [
"дарай-гӏатӏлас",
"дарай-гӏатӏласалъ",
"дарай-гӏатӏласалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Seide und Atlas",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарай-зарбаб",
"stress": 4,
"forms": [
"дарай-зарбаб",
"дарай-зарбабалъ",
"дарай-зарбабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Seidenstoffe",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "дарай-зарбаб бессизе гӏадамал ругьунлъана",
"de": "die Menschen haben gelernt, Seidenstoffe zu weben"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарай-катан",
"stress": 4,
"forms": [
"дарай-катан",
"дарай-катаналъ",
"дарай-катаналъул"
],
"senses": [
{
"text": "gute, edle Stoffe",
"labels": [
"veraltet",
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"pos": "Redewendung",
"form": "—"
}
{
"word": "даран",
"stress": 4,
"forms": [
"даран",
"дараналъ",
"дармица",
"дараналъул",
"дармил",
"дармал"
],
"senses": [
{
"text": "Handel, Gewerbe",
"examples": [
{
"av": "беццаб даран",
"de": "Katze im Sack kaufen; Blindkauf"
},
{
"av": "даран бегьичӏо",
"de": "der Handel kam nicht zustande"
},
{
"av": "даран бигъана",
"de": "das Handelsgeschäft kam nicht zustande"
},
{
"av": "даран битӏаги!",
"de": "viel Glück im Handel!; möge der Handel erfolgreich sein!"
},
{
"av": "даран биххизе",
"de": "ein Handelsgeschäft auflösen"
},
{
"av": "даран — даран буго, хъатир — хъатир буго",
"de": "Handel ist Handel, Respekt ist Respekt",
"labels": [
"Sprichwort"
],
"comment": "d.h. gekauft — bezahle, selbst wenn du ein leiblicher Bruder bist"
},
{
"av": "даран гьабизе",
"de": "feilschen"
},
{
"av": "даран ккезе (лъугьине)",
"de": "verkaufen oder kaufen"
},
{
"av": "гӏакдал даран ккарабищ?",
"de": "hast du die Kuh verkauft?"
},
{
"av": "дармица бергьине",
"de": "Gewinn im Handel erzielen"
},
{
"av": "дармица къезе",
"de": "einen Verlust beim Handelsgeschäft erleiden"
},
{
"av": "дармида лъезе",
"de": "Auktionen organisieren"
},
{
"av": "дармиде вазе (язе)",
"de": "Handel treiben, Handel betreiben"
},
{
"av": "дозие дармилъ битӏ ккола",
"de": "sie haben Glück im Handel"
},
{
"av": "кӏудияб даран",
"de": "Eheschließung; Ehe"
},
{
"av": "даран дармидаса вохаги",
"de": "mögest du dich über die Ehe freuen",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "даранчи",
"stress": 4,
"stem": "даранч",
"forms": [
"даранчи",
"даранчияс",
"даранчиясул",
"даранчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Aufkäufer; Händler, Kaufmann; Spekulant; Krämer",
"labels": [
"umgangssprachlich"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дармихъан",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "даранчӏужу",
"stress": 4,
"forms": [
"даранчӏужу",
"даранчӏужуялъ",
"даранчӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Zwischenhändlerin; Händlerin; Geschäftsfrau; Spekulantin; Krämerin",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "даранчӏужуялъ ччугӏа цадахъго босун ана",
"de": "die Händlerin kaufte Fisch im Großhandel"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "даран-базар",
"stress": 4,
"forms": [
"даран-базар",
"даран-базаралъ",
"даран-базаралъул"
],
"senses": [
{
"text": "Handel, Kauf und Verkauf, Kommerz",
"comment": "wörtl. Handel und Markt",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарбадагъ",
"stress": 5,
"forms": [
"дарбадагъ"
],
"senses": [
{
"text": "völlig, in Grund und Boden",
"labels": [
"Dialektismus",
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "дарбадагъ гьабизе",
"de": "in Grund und Boden zerschlagen; bis auf die Grundmauern zerstören"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "минатахъ",
"kind": "see"
},
{
"target": "пин-пана",
"kind": "see"
},
{
"target": "щущахъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "дарбиш",
"stress": 5,
"forms": [
"дарбиш",
"дарбишас",
"дарбишасул",
"дарбишал",
"дарбишица",
"дарбишил"
],
"senses": [
{
"text": "Derwisch; wandernder muslimischer Mönch",
"forms": [
"дарбишас",
"дарбишасул",
"дарбишал"
],
"examples": [
{
"av": "дарбишасул гӏурччинаб чалма",
"de": "grüner Turban des Derwischs"
}
]
},
{
"text": "Darbisch",
"precomment": "Großbuchstabe 'D'",
"comment": "männlicher Eigenname",
"forms": [
"дарбишица",
"дарбишил"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарги",
"stress": 5,
"forms": [
"дарги"
],
"senses": [
{
"text": "dargisch",
"examples": [
{
"av": "дарги мацӏ",
"de": "Darginische Sprache"
},
{
"av": "дарги халкъ",
"de": "darginisches Volk, Darginer"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "даргиязул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "даргияв",
"stress": 5,
"stem": "даргия",
"forms": [
"даргияв",
"даргияс",
"даргиясул"
],
"senses": [
{
"text": "Darginer"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "даргиязул",
"stress": 5,
"forms": [
"даргиязул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "даргиял",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "dargisch",
"examples": [
{
"av": "даргиязул шагӏир",
"de": "darginischer Dichter"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "даргиял",
"kind": "from"
},
{
"target": "дарги",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "даргияй",
"stress": 5,
"stem": "даргия",
"forms": [
"даргияй",
"даргиялъ",
"даргиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Darginerin"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "даргиял",
"stress": 5,
"stem": "даргия",
"forms": [
"даргиял",
"даргияз",
"даргиязул"
],
"senses": [
{
"text": "Darginer"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "даргиялъ",
"stress": 5,
"forms": [
"даргиялъ"
],
"senses": [
{
"text": "bei den Darginern",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "даргиялъ Мухтарица лъабго сон бана",
"de": "bei den Darginern verbrachte Mukhtar drei Jahre"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "дард",
"forms": [
"дард",
"дардалъ",
"дардалъул",
"дардал"
],
"senses": [
{
"text": "Kummer, Traurigkeit, Sorge",
"examples": [
{
"av": "рекӏел дард",
"de": "Schmerz im Herzen, Herzschmerz"
},
{
"av": "рокьул дардал дица дуде рикьила",
"de": "ich werde meinen Liebeskummer mit dir teilen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарзияв",
"stress": 5,
"stem": "дарзия",
"forms": [
"дарзияв",
"дарзияс",
"дарзиясул",
"дарзиял"
],
"senses": [
{
"text": "Schneider",
"labels": [
"veraltet"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ратӏлил",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дармал",
"stress": 2,
"stem": "дарма",
"forms": [
"дармал",
"дармаз",
"дармазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "даран"
}
],
"see_also": [
{
"target": "даран",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "дарман",
"stress": 5,
"forms": [
"дарман",
"дарманалъ",
"дарманалъул",
"дарманал"
],
"senses": [
{
"text": "Medizin; Heilmittel",
"examples": [
{
"av": "ботӏрол дарман",
"de": "Kopfschmerzmittel"
},
{
"av": "дарман гьабизе",
"de": "heilen"
},
{
"av": "дарман тӏагӏараб бакӏалде ккана",
"de": "in eine aussichtslose Lage geraten"
},
{
"av": "дарман тӏагӏун хутӏаги",
"de": "du wirst doch in eine aussichtslose Lage geraten",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "гьабизе дарман тӏагӏана, батилеб сабаб лъугӏана",
"de": "in eine ausweglose Lage geraten und des Auswegs beraubt sein",
"labels": [
"Redensart"
]
}
]
},
{
"text": "Seele",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "дир дарман!",
"de": "meine Seele!, mein Liebling!",
"comment": "in der Anrede an eine sehr nahestehende, geliebte Person, besonders an Kinder"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дару",
"kind": "see"
},
{
"target": "дару-дарман",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарманаб",
"stress": 5,
"forms": [
"дарманаб"
],
"see_also": [
{
"target": "даруяб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "дарманлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"дарманлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "дарманлъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарулъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "дарманлъизе",
"stress": 5,
"stem": "дарманлъ",
"forms": [
"дарманлъизе",
"дарманлъула",
"дарманлъила",
"дарманлъана",
"дарманлъе"
],
"see_also": [
{
"target": "дарулъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "дармантӏагӏин",
"stress": 5,
"forms": [
"дармантӏагӏин",
"дармантӏагӏиналъ",
"дармантӏагӏиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "ausweglose Lage",
"examples": [
{
"av": "дармантӏагӏиналъул тӏарамагъалъи",
"de": "Ausweglosigkeit; Endstadium der Hoffnungslosigkeit"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарман",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дармил",
"stress": 5,
"forms": [
"дармил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "даран",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "даран",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "дарран",
"stress": 2,
"forms": [
"дарран"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "дарран сородизе",
"de": "stark zittern, beben",
"comment": "vor Kälte, Angst"
},
{
"av": "дарран сородулев вуго дов",
"de": "ihm klappern die Zähne"
},
{
"av": "хӏинкъиялъ дарран сородулеб букӏараб таращ Мурадица каранде къана",
"de": "den vor Angst zitternden Welpen drückte Murad an die Brust"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "—"
}
{
"word": "дарс",
"forms": [
"дарс",
"дарсалъ",
"дарсица",
"дарсалъул",
"дарсил",
"дарсал"
],
"senses": [
{
"text": "Unterricht, Lektion",
"examples": [
{
"av": "хӏисабалъул дарс",
"de": "Arithmetikstunde"
},
{
"av": "дарс лъазабизе (хӏадуризе)",
"de": "eine Lektion lernen"
},
{
"av": "дарс кьезе",
"de": "eine Unterrichtsstunde halten"
},
{
"av": "дарс такрар гьабизе",
"de": "die Lektion wiederholen"
},
{
"av": "досда дарс бичӏчӏана",
"de": "er hat die Lektion verstanden"
},
{
"av": "жакъа нижер анлъго дарс буго",
"de": "heute haben wir sechs Unterrichtsstunden"
},
{
"av": "дарсил авал",
"de": "Beginn der Unterrichtsstunde"
},
{
"av": "дарсил ахир",
"de": "Ende der Unterrichtsstunde"
},
{
"av": "дарсил мурад",
"de": "Ziel der Unterrichtsstunde"
},
{
"av": "дарсида гаргадизе",
"de": "im Unterricht sprechen"
},
{
"av": "дарсиде ине",
"de": "zum Unterricht gehen"
},
{
"av": "дарсиде кватӏизе",
"de": "sich verspäten, zu spät zum Unterricht kommen"
},
{
"av": "дарсиде хьвадизе",
"de": "zum Unterricht gehen"
},
{
"av": "дарсиде хӏадурлъизе",
"de": "sich auf die Unterrichtsstunde vorbereiten"
},
{
"av": "дарсидаса рахъине",
"de": "den Unterricht verlassen"
},
{
"av": "гьеб нижее дарслъун букӏина",
"de": "das wird uns eine Lehre sein"
},
{
"av": "дарсал кьезе",
"de": "Unterricht geben"
},
{
"av": "дица дарсал ричана",
"de": "ich habe die Unterrichtsstunden verpasst"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарсил",
"stress": 5,
"forms": [
"дарсил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "дарс",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "stundenweise; nach Stunden",
"examples": [
{
"av": "дарсил заман",
"de": "festgesetzte Zeit, terminierte Zeit"
},
{
"av": "дарсил план",
"de": "Stundenplan"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарс",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "дару",
"stress": 4,
"stem": "дар",
"forms": [
"дару",
"даруялъ",
"даруялъул",
"дарудул",
"дараби"
],
"senses": [
{
"text": "Heilmittel; Medizin; Arznei; Arzneizubereitung",
"labels": [
"veraltet"
],
"examples": [
{
"av": "беразул дару",
"de": "Augenmedizin"
},
{
"av": "рекӏел дару",
"de": "Herzmedikament"
},
{
"av": "хурдузул дару",
"de": "Pflanzenarznei"
},
{
"av": "цӏияб дару",
"de": "neues Medikament"
},
{
"av": "дару балагьизе",
"de": "nach Medizin suchen"
},
{
"av": "дару батизе",
"de": "finden, ein Heilmittel finden"
},
{
"av": "дару гьабизе",
"de": "heilen; behandeln",
"comment": "mit Medikamenten"
},
{
"av": "дару гьекъезе",
"de": "einnehmen, Arznei einnehmen"
},
{
"av": "дару кьезе",
"de": "Medizin ausgeben, Medikament abgeben"
},
{
"av": "дару сабаблъана",
"de": "das Medikament hat geholfen"
},
{
"av": "ругънада дару бахине",
"de": "eine Wunde salben",
"comment": "wörtl. mit einem Medikament"
},
{
"av": "рагӏуца гӏадан лъала, дарялъ тохтур лъала",
"de": "den Menschen erkennt man an seinem Wort, den Arzt an seiner Medizin",
"labels": [
"Sprichwort"
],
"comment": "von ihm ausgestestellten"
},
{
"av": "даразде черх ккогеги, чияр цӏобалде рукъ ккогеги",
"de": "möge der Körper keine Medikamente und das Haus keine fremde Barmherzigkeit brauchen",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "дару гьечӏеб унти",
"de": "unheilbare Krankheit"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарман",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарулъи",
"stress": 4,
"forms": [
"дарулъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "дарулъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарманлъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "дарулъизе",
"stress": 4,
"stem": "дарулъ",
"forms": [
"дарулъизе",
"дарулъула",
"дарулъила",
"дарулъана",
"дарулъе",
"дарулъа"
],
"senses": [
{
"text": "zu einem Heilmittel werden; heilsam werden",
"examples": [
{
"av": "накӏкӏирохьил гьава дарулъана досул гьуърузе",
"de": "die Luft des Kiefernwaldes wurde heilsam für seine Lungen"
},
{
"av": "дарулъаги сабаблъаги!",
"de": "möge das Medikament helfen!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарманлъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "дарун",
"stress": 2,
"forms": [
"дарун"
],
"senses": [
{
"text": "umsonst, vergeblich, nutzlos; umsonst, sinnlos",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "дарун ккана",
"de": "verloren; verschwunden"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "даруяб",
"stress": 4,
"stem": "даруя",
"forms": [
"даруяб"
],
"gender_forms": [
"даруяб",
"даруяв",
"даруяй"
],
"senses": [
{
"text": "medizinisch, heilsam",
"examples": [
{
"av": "даруяб лъим",
"de": "Heilwasser, Mineralwasser"
},
{
"av": "даруял хурдул",
"de": "Heilkräuter"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарманаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "дару-дарман",
"stress": 4,
"forms": [
"дару-дарман",
"дару-дарманалъ",
"дару-дарманалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Balsam für meine Seele",
"comment": "liebevolle Anrede der Eltern an das Kind",
"examples": [
{
"av": "дару-дарманалъе бугеб дир цохӏого рижи!",
"de": "mein einziges Kind, Balsam für meine Seele!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарман",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дару-хер",
"stress": 4,
"forms": [
"дару-хер",
"дару-хералъ",
"дару-хералъул"
],
"senses": [
{
"text": "Medikamente",
"comment": "wörtl. Medikamente und Kräuter",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "дарчин",
"stress": 5,
"forms": [
"дарчин",
"дарчиналъ",
"дарчиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "Zimt"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}