{
"word": "мугъ",
"forms": [
"мугъ",
"мугъалъ",
"мугъзаца",
"мугъалъул",
"мугъзал",
"мугъал"
],
"senses": [
{
"text": "sırt",
"examples": [
{
"av": "къулараб мугъ",
"tr": "kambur sırt"
},
{
"av": "мугъ къулизабизе",
"tr": "sırtını bükmek"
},
{
"av": "мугъ лъухьизе",
"tr": "sırtına masaj yapmak"
},
{
"av": "мугъ рехизе",
"tr": "sırtını dönmek, arkasını dönmek; yüz çevirmek"
},
{
"av": "мугъ рехун гӏодов чӏезе",
"tr": "sırtını birine dönük oturmak"
},
{
"av": "мугъ рехизе",
"tr": "birinden yüz çevirmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "мугъ хъасизе",
"tr": "sırtını kaşımak"
},
{
"av": "мугъ чӏвазе",
"tr": "-e yaslanmak",
"comment": "bir şeye"
},
{
"av": "мугъ чӏвазе къед бугони, зарул тирхи букӏуна",
"tr": "arkada yaslanacak sırt olunca yumruklar çevik çalışır",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "yani iyi bir destekle zafer garantidir"
},
{
"av": "мугъ чӏвазе",
"tr": "birine güvenmek; birinden destek istemek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "мугъ борхичӏого хӏалтӏизе",
"tr": "canla başla çalışmak",
"comment": "kelm. sırtını bükmeden çalışmak"
},
{
"av": "мугъалъ баччизе",
"tr": "sırtında taşımak"
},
{
"av": "мугъалъ ракьги баччун гьабуна дос хур",
"tr": "sırtında toprak taşıdı, bir tarla yarattı"
},
{
"av": "мугъзал гьод къулизе",
"tr": "bükülmek — omurga için; yaşlanmak"
},
{
"av": "мугъзалъ жо базе",
"tr": "sırtına vurmak"
},
{
"av": "мугъалда квер цвизе",
"tr": "sınır dışı etmek",
"comment": "kelm. sırtını sıvazlamak"
},
{
"av": "мугъалда квер чӏвазе",
"tr": "birine yardım etmek, destek olmak; dayanak olmak",
"comment": "birini; birine; kelimenin tam anlamıyla eliyle sırtını desteklemek"
},
{
"av": "мугъалда квер чӏвазе нахъа чи вугони, иш битӏун ккола",
"tr": "arkanda dayın varsa işler yolunda gider",
"comment": "yani iyi bir destekle işler başarılı yürür"
},
{
"av": "мугъалдеги гьурмадеги гьури бугеб мехалда",
"tr": "rüzgar bazen yüze, bazen arkaya estiğinde",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "yani işler bazen yukarı bazen aşağı gittiğinde"
},
{
"av": "мугъалдаса чехь цебесеб",
"tr": "karın sırtından daha yakın",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "önce can, sonra canan"
},
{
"av": "мугъзада бакӏаб гьир бугеб гӏадин",
"tr": "sanki sırtında ağır bir çuval var gibi",
"comment": "yani bacaklarını sürükleye sürükleye, zorlukla ilerleyerek"
},
{
"av": "мугъзада баччизе",
"tr": "sırtına yükleyerek taşımak"
},
{
"av": "мугъзада нахъа",
"tr": "geride; sırtın arkasında"
},
{
"av": "тушманасул мугъзада нахъа",
"tr": "düşmanın gerisinde"
},
{
"av": "кверал мугъзада нахъе кквезе",
"tr": "ellerini arkasına bağlamak"
},
{
"av": "таргьа мугъзада базе",
"tr": "heybeyi sırtına asmak"
},
{
"av": "чехь мугъзада рекӏун буго",
"tr": "karnı sırtına yapışmak",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "açlıktan"
},
{
"av": "мугъ берцин гьабизе",
"tr": "çekip gitmek; sırtını dönmek",
"comment": "kelm. sırtı güzel yapmak"
},
{
"av": "мугъ берцин гьабе",
"tr": "defol"
},
{
"av": "мугъзал чӏоло битӏизе",
"tr": "keyifli olmak, neşeli olmak"
},
{
"av": "мугъги чехьги гӏадин",
"tr": "yay ve kiriş gibi",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla sırt ve karın gibi"
}
]
},
{
"text": "omurga; sırt",
"comment": "hayvanlar",
"examples": [
{
"av": "хӏамил мугъ",
"tr": "eşek sırtı"
},
{
"av": "мугъзалъ тӏил базе",
"tr": "sırtına sopayla vurmak"
},
{
"av": "мугъ бекад!",
"tr": "omurgan kırılsın!",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "мугъ бекизе",
"tr": "çıkmaz bir duruma düşmek; belaya düşmek",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla sırtını kırmak"
}
]
},
{
"text": "sırt",
"comment": "örneğin giysi, sandalye için",
"forms": [
"мугъалъ",
"мугъалъул",
"мугъал"
],
"examples": [
{
"av": "бакӏил мугъалде рехе пинжак",
"tr": "ceketi sandalyenin arkalığına as"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугъаб",
"stress": 2,
"forms": [
"мугъаб"
],
"gender_forms": [
"мугъаб",
"мугъав",
"мугъай"
],
"senses": [
{
"text": "arka, arkadaki, sırt",
"examples": [
{
"av": "гӏощтӏол мугъаб рахъ",
"tr": "balta sırtı"
},
{
"av": "носол мугъаб рахъ",
"tr": "bıçağın kör tarafı"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "мугъал",
"stress": 5,
"forms": [
"мугъал"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "мугъал базе",
"tr": "sırtını dönmek; uzaklaşmak, geri dönmek"
},
{
"av": "мугъал бан тӏуризе",
"tr": "geri dönüp tabanları yağlamak"
},
{
"av": "мугъал базе",
"tr": "ölmek, hayattan ayrılmak"
},
{
"av": "росдал бегавулас мугъал баралдаса гӏадлу чучлъана гьениб",
"tr": "aul yaşlısı hayattan göçtükten sonra oradaki disiplin zayıfladı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "—"
}
{
"word": "мугъалиса",
"stress": 5,
"forms": [
"мугъалиса"
],
"senses": [
{
"text": "sırtına, sırt tarafına, sırtüstü",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "гьумер мугъалиса буссаги дур!",
"tr": "yüzün sırtına dönsün!",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "мугъало",
"stress": 5,
"stem": "мугъал",
"forms": [
"мугъало",
"мугъалоялъ",
"мугъалоялъул",
"мугъалаби"
],
"senses": [
{
"text": "hörgüç, kambur",
"examples": [
{
"av": "мугъало ккезе",
"tr": "oluşmak — hörgüç için; kamburlaşmak"
}
]
},
{
"text": "sırt sepeti",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугъбитӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"мугъбитӏ",
"мугъбитӏица",
"мугъбитӏил"
],
"senses": [
{
"text": "kadınsı erkek",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугъзагьод",
"stress": 6,
"forms": [
"мугъзагьод",
"мугъзагьодалъ",
"мугъзагьодица",
"мугъзагьодалъул",
"мугъзагьодил",
"мугъзагьодал"
],
"senses": [
{
"text": "omurga"
}
],
"pos": "isim",
"form": "—"
}
{
"word": "мугъзал",
"stress": 6,
"forms": [
"мугъзал"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "мугъ",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "omurga"
},
{
"text": "omurgayla ilgili, sırtla ilgili"
},
{
"pluralfrom": "мугъ",
"comment": "'mugh' kelimesinin çoğul hali"
}
],
"see_also": [
{
"target": "мугъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "мугълекӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"мугълекӏ",
"мугълекӏица",
"мугълекӏил",
"мугълекӏал"
],
"senses": [
{
"text": "kambur",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугъсверун",
"stress": 2,
"forms": [
"мугъсверун"
],
"senses": [
{
"text": "sırtın etrafında",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "мугъсверун чехь бугев чи",
"tr": "obur",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla karnı sırtını kuşatan adam"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "мугъурхьа",
"stress": 5,
"forms": [
"мугъурхьа",
"мугъурхьаялъ",
"мугъурхьаялъул",
"мугъурхьадул",
"мугъурхьаби"
],
"senses": [
{
"text": "kuş otu, fare kulağı",
"examples": [
{
"av": "регьел бугеб бакӏалда рукӏуна мугъурхьаби",
"tr": "nemli yerde tespih böcekleri bulunur"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьобочӏикӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугъчӏвай",
"stress": 2,
"stem": "мугъчӏва",
"forms": [
"мугъчӏвай",
"мугъчӏваялъ",
"мугъчӏваялъул"
],
"senses": [
{
"text": "destek, koruma",
"examples": [
{
"av": "мугъчӏвай гьабизе",
"tr": "dayanmak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "инсуде мугъчӏвай гьабе, дир вас",
"tr": "babana dayan oğlum"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}