{
"word": "мугь",
"forms": [
"мугь",
"мугьалъ",
"могьоца",
"мугьалъул",
"могьол",
"мугьал"
],
"senses": [
{
"text": "tahıl, tanecik; taneler",
"examples": [
{
"av": "бакъвараб мугь",
"tr": "kuru tahıl"
},
{
"av": "нихдал мугь",
"tr": "yulaf tanesi"
},
{
"av": "цӏоросоролъул мугь",
"tr": "mısır tanesi"
},
{
"av": "цӏубараб мугь",
"tr": "dolgun taneli tahıl"
},
{
"av": "мугь гъенолеб буго",
"tr": "tane dökülüyor"
},
{
"av": "хӏанчӏаца мугь бищула, лъималаз рагӏи бищула",
"tr": "kuşlar taneleri yer, çocuklar sözleri toplar",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "мугь цӏубараб тӏор тӏаса гъоркье къулула",
"tr": "dolu taneli başak eğilir",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "хӏалухъада мугь лъолеб буго",
"tr": "tahıllarda taneler oluşuyor"
},
{
"av": "могьол хъал",
"tr": "tahıl kabuğu"
},
{
"av": "могьое цӏоросоролъ",
"tr": "taneli mısır"
},
{
"av": "могьое бетӏер къуле, тӏорое накаби чӏвай",
"tr": "tahılın önünde başını eğ, başağın önünde diz çök",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
},
{
"text": "haşlanmış taneli gıda (yiyecek olarak)",
"examples": [
{
"av": "ролъул мугь",
"tr": "haşlanmış buğday tanesi"
},
{
"av": "тӏогьол мугь",
"tr": "ağaçların çiçeklenme mevsiminde haşlanmış tahıl",
"comment": "dağlılar her evden bir ölçek tahıl toplar ve ağaçların çiçeklenme döneminde dev kazanlarda kaynatırlardı, tomurcukları doğal afetlerden kurtarmak için; ardından bunu köy sakinleri arasında dağıtırlardı"
},
{
"av": "мугь базе",
"tr": "tahıl pişirmek",
"comment": "yemek için"
},
{
"av": "могьол гӏадин цӏун буго",
"tr": "tamamen dolu",
"comment": "kelm. kör. yemek için tahıl pişirilirken kazan gibi dolmuş"
},
{
"av": "могьода тӏад гьологи лъезе",
"tr": "haşlanmış tanenin üzerine fasulye de koymak",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "yani pireyi deve yapmak; abartmak"
},
{
"av": "могьолъе ракьа рехизе",
"tr": "tahıl pişerken kemik [kazana] atmak",
"comment": "dağlılar, yemek için tahıl pişirirken kışın kurutulmuş etin eski kemiklerini özel bir tat için tencereye atarlar"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьи",
"kind": "see"
},
{
"target": "гьоло",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугьажир",
"stress": 5,
"forms": [
"мугьажир",
"мугьажирас",
"мугьажирасул",
"мугьажирал"
],
"senses": [
{
"text": "göçmen",
"examples": [
{
"av": "Турциялда ругел Дагъистааналъул мугьажиразул вакил вачӏун вукӏана Махӏачхъалаялде",
"tr": "Mahaçkala'ya Türkiye'deki Dağıstanlı göçmenlerin bir temsilcisi geldi"
}
]
},
{
"text": "muhacir",
"labels": [
"tarih terimi"
],
"comment": "Hz. Muhammed ile birlikte Mekke'den Medine'ye göç eden"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугьазе",
"stress": 5,
"stem": "мугьа",
"forms": [
"мугьазе",
"мугьала",
"мугьана"
],
"senses": [
{
"text": "açmak, tomurcuklanmak — ağaçlardaki tomurcuklar için",
"examples": [
{
"av": "гъветӏ мугьаана",
"tr": "ağaç yapraklandı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "мугьай",
"stress": 5,
"forms": [
"мугьай"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "мугьазе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "мугьахараб",
"stress": 2,
"forms": [
"мугьахараб"
],
"gender_forms": [
"мугьахараб",
"мугьахарав",
"мугьахарай"
],
"senses": [
{
"text": "taneli"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "мугькъунцӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"мугькъунцӏ",
"мугькъунцӏица",
"мугькъунцӏил",
"мугькъунцӏал"
],
"senses": [
{
"text": "cimri; nekes, pinti",
"labels": [
"halk ağzı"
],
"comment": "kelm. taneyi yarıdan kesen"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугьлат",
"stress": 6,
"forms": [
"мугьлат",
"мугьлаталъ",
"мугьлаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "erteleme, durdurma [infaz]; soluklanma",
"examples": [
{
"av": "мугьлат кьезе",
"tr": "süre tanımak; mühlet vermek"
}
]
},
{
"text": "nefes alma; mola"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугьмалаб",
"stress": 6,
"stem": "мугьмала",
"forms": [
"мугьмалаб"
],
"gender_forms": [
"мугьмалаб",
"мугьмалав",
"мугьмалай"
],
"senses": [
{
"text": "kaygısız, dikkatsiz",
"examples": [
{
"av": "мугьмалав чи",
"tr": "kaygısız insan"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "мугьмалго",
"stress": 6,
"forms": [
"мугьмалго"
],
"senses": [
{
"text": "kaygısızca, dikkatsizce; gözetimsiz",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "мугьмалгого тараб иш",
"tr": "ihmal edilmiş mesele"
},
{
"av": "мугьмалгого тараб хӏайван",
"tr": "sahipsiz bırakılan hayvan"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "мугьру",
"stress": 2,
"forms": [
"мугьру",
"мугьруялъ",
"мугьруялъул"
],
"senses": [
{
"text": "mühür; baskı",
"examples": [
{
"av": "мугьру чӏвазе",
"tr": "mühür vurmak; mühür basmak"
},
{
"av": "мугьру чӏвазе",
"tr": "mühürlemek, damgalamak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "bir şeyin"
},
{
"av": "рокьул мугьру чӏвараб",
"tr": "sevgiyle mühürlenmiş"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "мугь-мугьккун",
"stress": 2,
"forms": [
"мугь-мугьккун"
],
"senses": [
{
"text": "tane tane, tanelerle",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "мугь-мугьккун-мугь-мугьккунккун бищизе",
"tr": "tane tane toplamak; tane tane seçmek"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "мугь-мучӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"мугь-мучӏ",
"мугь-мучӏалъ",
"мугь-мучӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "tanecikler",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"comment": "çeşitli",
"examples": [
{
"av": "гьоцӏиб бугеб мугь-мучӏ бищизе лъугьана къудкул",
"tr": "serçeler harmanda taneleri gagalamaya başladı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}