{
"word": "тон",
"forms": [
"тон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь",
"labels": [
"музыка"
],
"examples": [
{
"ru": "низкий тон",
"av": "гъварараб гьаракь"
},
{
"ru": "высокий тон",
"av": "тӏеренаб гьаракь"
}
]
},
{
"text": "кьаби, кӏутӏи",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "тоны сердца чистые",
"av": "рекӏел кӏутӏи дурусаб, бацӏцӏадаб буго"
}
]
},
{
"text": "каламалъул бакъан, интонация, хасият",
"precomment": "оттенок речи",
"examples": [
{
"ru": "повелительный тон",
"av": "гьаракь борхун кӏалъай; буюрухъ кьун кӏалъай"
},
{
"ru": "говорить спокойным тоном",
"av": "сабурго, гӏодове виччан, кӏалъазе"
}
]
},
{
"text": "релълъадул кьер, гугьар",
"precomment": "оттенок красок",
"examples": [
{
"ru": "светлый тон",
"av": "канчӏаб кьер"
}
]
},
{
"text": "гӏамал-хасият",
"precomment": "характер поведения",
"examples": [
{
"ru": "хороший тон",
"av": "адаб буголъи, лъикӏаб гӏамал-хасият"
},
{
"ru": "дурной тон",
"av": "квешаб гӏамал-хасият"
},
{
"ru": "в тон",
"av": "гьаракь-бакъан данде ккун"
},
{
"ru": "не в тон",
"av": "гьаракь-бакъан данде ккечӏого"
},
{
"ru": "повысить тон",
"av": "гьаракь борхизабизе, ахӏдезе, ццин бахъун кӏалъазе"
},
{
"ru": "попасть в тон",
"av": "тӏад рекъезабизе, уйилан рази гьавизе"
},
{
"ru": "сбавить тон",
"av": "гьаракь гӏодоцинабизе, гӏодове виччан кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "тональность",
"stress": 4,
"forms": [
"тональность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьил тӏеренлъи-бицалъи",
"labels": [
"музыка"
]
}
]
}
{
"word": "тональный",
"stress": 4,
"forms": [
"тональный",
"тональная",
"тональное"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьил тӏеренлъи-бицалъиялда хурхараб"
}
]
}
{
"word": "тонизация",
"stress": 6,
"forms": [
"тонизация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏаголъи бачӏинаби, тулаклъизаби",
"labels": [
"физиология"
]
}
]
}
{
"word": "тонизировать",
"stress": 6,
"forms": [
"тонизировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏаголъи бачӏинабизе, тулаклъизабизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"физиология"
]
}
]
}
{
"word": "тонический",
"stress": 4,
"stem": "ТОНИЧЕСК",
"homonym": 1,
"forms": [
"тонический",
"тоническая",
"тоническое"
],
"senses": [
{
"text": "тоналда рекъараб",
"comment": "ударение тӏад бугебги гьечӏебги слогазул ирга-тартиб рекъараб",
"labels": [
"литература, литературоведение"
],
"examples": [
{
"ru": "тоническая система стихосложения",
"av": "тоналда рекъон кечӏ гьабиялъул къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонический",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"тонический",
"тоническая",
"тоническое"
],
"senses": [
{
"text": "тонусалъул",
"labels": [
"физиология"
],
"examples": [
{
"ru": "тонический рефлекс",
"av": "тонусалъул рефлекс"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонкий",
"stress": 2,
"stem": "ТОНК",
"forms": [
"тонкий",
"тонкая",
"тонкое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренаб",
"examples": [
{
"ru": "тонкая тетрадь",
"av": "тӏеренаб тетрадь"
},
{
"ru": "тонкое сукно",
"av": "тӏеренаб исхъали"
},
{
"ru": "тонкие пальцы",
"av": "тӏеренал килщал"
},
{
"ru": "тонкая нитка",
"av": "тӏеренаб кун"
}
]
},
{
"text": "цӏирараб",
"precomment": "о звуках"
},
{
"text": "чӏурканаб, узданаб",
"precomment": "о частях тела",
"examples": [
{
"ru": "тонкие черты лица",
"av": "гьурмал чӏурканлъи (узданаб гьумер)"
}
]
},
{
"text": "чӏурканаб, берцинаб, назукаб",
"precomment": "изысканный",
"examples": [
{
"ru": "тонкий вкус",
"av": "лъикӏаб тӏаса бищизе лъай"
},
{
"ru": "тонкий запах",
"av": "берцинаб махӏ"
}
]
},
{
"text": "махщалида, тӏеренго гьабураб",
"precomment": "искусный",
"examples": [
{
"ru": "тонкая работа",
"av": "махщалида, тӏеренго гьабураб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "хӏеренав, недегьав, адаб бугев",
"precomment": "деликатный"
},
{
"text": "гъваридаб, гъорлъе ккараб",
"precomment": "проницательный",
"examples": [
{
"ru": "тонкий ум",
"av": "гъваридаб гӏакълу"
},
{
"ru": "тонкий критик",
"av": "гъорлъе ккарав критик"
}
]
},
{
"text": "цӏодораб",
"precomment": "чувствительный",
"examples": [
{
"ru": "тонкий слух",
"av": "цӏодораб гӏин"
},
{
"ru": "тонкая кишка",
"av": "тӏеренаб бакь, тӏеренбакь"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонко",
"stress": 2,
"forms": [
"тонко"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренго",
"examples": [
{
"ru": "тонко нарезать сыр",
"av": "хӏан тӏеренго къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "чӏурканго, назикго, лъикӏго",
"precomment": "утонченно",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "тонко разбираться",
"av": "щибниги жо лъикӏго бичӏчӏизе, лъазе"
}
]
},
{
"labels": [
"выражение"
],
"examples": [
{
"ru": "где тонко, там и рвётся",
"av": "тӏеренаб бакӏалдасайила хъабарча бихъулеб"
},
{
"ru": "кишка тонка",
"av": "гьунар гӏеларо, бажариларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонкокожий",
"stress": 7,
"forms": [
"тонкокожий",
"тонкокожая",
"тонкокожее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏом тӏеренаб, хъал тӏеренаб",
"precomment": "с тонкой кожей",
"examples": [
{
"ru": "тонкокожий апельсин",
"av": "хъал тӏеренаб апельсин"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонкорунный",
"stress": 7,
"stem": "ТОНКОРУНН",
"forms": [
"тонкорунный",
"тонкорунная",
"тонкорунное"
],
"senses": [
{
"text": "квас тӏеренаб",
"examples": [
{
"ru": "тонкорунные овцы",
"av": "квас тӏеренаб гӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонкость",
"stress": 2,
"stem": "ТОНКОСТ",
"forms": [
"тонкость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренлъи",
"examples": [
{
"ru": "тонкость сукна",
"av": "исхъалидул тӏеренлъи"
},
{
"ru": "тонкость линий",
"av": "мухъазул (хӏуччазул) тӏеренлъи"
}
]
},
{
"text": "чӏурканлъи",
"precomment": "искусность",
"examples": [
{
"ru": "тонкость резьбы",
"av": "накъишалъул чӏурканлъи"
}
]
},
{
"text": "хӏеренлъи, недегьлъи, адаб буголъи",
"precomment": "деликатность",
"examples": [
{
"ru": "тонкость обращения",
"av": "кӏалъаялъул адаб буголъи"
}
]
},
{
"text": "рагӏа-ракьан",
"precomment": "подробности",
"labels": [
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "он знает своё дело до тонкостей",
"av": "жиндирго иш досда рагӏа-ракьанде щун лъала"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонкошерстный",
"stress": 7,
"stem": "ТОНКОШЕРСТН",
"forms": [
"тонкошерстный",
"тонкошерстная",
"тонкошерстное"
],
"senses": [
{
"text": "квас тӏеранаб, тӏеренаб квасул",
"comment": "гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "тонкошерстные овцы",
"av": "квас хӏеренаб гӏи"
},
{
"ru": "тонкошерстное сукно",
"av": "хӏеренаб квасул исхъали"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонна",
"stress": 2,
"forms": [
"тонна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тонна"
}
]
}
{
"word": "тоннаж",
"stress": 5,
"forms": [
"тоннаж"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гамил жанисеб гьодорлъиялъул объём",
"labels": [
"морской термин"
]
},
{
"text": "транспорталъ баччулеб, гьелда лъолеб тоннабазул къадар",
"comment": "тоннаж"
}
]
}
{
"word": "тонус",
"stress": 2,
"forms": [
"тонус"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тонус",
"comment": "(тӏолабго чорхол яги хасал тканазул хӏалтӏул даража)",
"labels": [
"физиология"
],
"examples": [
{
"ru": "мышечный тонус",
"av": "ччорбазул тонус"
}
]
},
{
"text": "чӏаголъи, ракӏбай, хӏаракат",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "жизненный тонус",
"av": "гӏумруялъулаб хӏаракат, чӏинкьа-кӏитӏи, рухӏ бачӏун лъугьин"
}
]
}
]
}
{
"word": "тонуть",
"stress": 4,
"forms": [
"тонуть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏинде ине, тӏерхьине",
"comment": "лъадалъ, хьуцӏилъ",
"examples": [
{
"ru": "дерево не тонет в воде",
"av": "цӏул лъадалъ тӏерхьунаро, тӏерхьун чӏоларо"
}
]
},
{
"text": "гъанкъизе",
"precomment": "гибнуть - о человеке",
"comment": "лъадалъ"
},
{
"text": "къазе, къан хутӏизе",
"precomment": "вязнуть",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "тонуть в снегу",
"av": "гӏазулъ къан хутӏизе"
},
{
"ru": "тонуть в делах",
"av": "хӏалтӏи гӏемерлъизе, хӏалтӏулъ къан вукӏине"
}
]
},
{
"text": "бахчун букӏине",
"precomment": "становиться незаметным",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "дома тонут в зелени",
"av": "рукъзал (минаби) гӏурччинлъиялъулъ рахчун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "тоньше",
"stress": 2,
"forms": [
"тоньше"
],
"see_also": [
{
"target": "тонкий",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
},
{
"target": "тонко",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "тоня",
"stress": 2,
"forms": [
"тоня"
],
"labels": [
"женский род",
"рыболовный термин"
],
"senses": [
{
"text": "ччугӏа кколеб (кквезе бихьизабураб) бакӏ",
"precomment": "место ловли рыбы"
},
{
"text": "ччугӏа кквезе гьин рехи",
"precomment": "закидка сетей",
"comment": "цо нухалъ"
},
{
"text": "ккураб ччугӏагун цадахъаб гьин",
"precomment": "невод с уловом"
}
]
}