{
"word": "тянуть",
"stress": 4,
"forms": [
"тянуть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏазе, бухьине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "тянуть канат",
"av": "канат (квар) цӏазе"
},
{
"ru": "тянуть бельевую верёвку через двор",
"av": "азбар къотӏун гъоркьан ретӏел бакъвазе балеб квар бухьине"
}
]
},
{
"text": "цӏазе, лъезе",
"precomment": "что (прокладывать)",
"examples": [
{
"ru": "тянуть телефонную линию",
"av": "телефоналъул квар цӏазе"
}
]
},
{
"text": "бегьизе (бачине)",
"precomment": "что (протягивать)",
"examples": [
{
"ru": "тянуть руку",
"av": "квер бегьизе (бачине)"
}
]
},
{
"text": "цӏан гьабизе, тӏеренго гьабизе",
"precomment": "что (изготовлять волочанием)",
"examples": [
{
"ru": "тянуть проволоку",
"av": "(цӏан) маххул квар гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏазе, хадуб цӏазе",
"precomment": "кого-что и без дополнения",
"examples": [
{
"ru": "пароход тянет баржу",
"av": "пароходалъ баржа хадуб цӏалеб буго"
},
{
"ru": "машина не тянет",
"av": "машинаялъ цӏалеб гьечӏо"
},
{
"ru": "тянуть кого-либо за рукав",
"av": "щивниги, гъежги (гвердил къвалги) ккун, цӏазе"
}
]
},
{
"text": "гӏезавизе, гӏадамалъе вахъинавизе",
"precomment": "кого-что (растить, поднимать)",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "хадув цӏазе, кумек гьабизе",
"precomment": "кого (помогать)",
"examples": [
{
"ru": "тянуть отстающего ученика",
"av": "(цӏалулъ) нахъе ккарав цӏалдохъанасе кумек гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалица вачине (кивениги)",
"precomment": "кого-что (заставлять идти, ехать)",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "никто его силой не тянул",
"av": "дов лъицаниги хӏалица вачинчӏо (гьаниве)"
}
]
},
{
"text": "рекӏине, цӏазе",
"precomment": "кого-что (влечь)",
"labels": [
"безличное употребление"
],
"examples": [
{
"ru": "меня тянет ко сну",
"av": "дида макьу рекӏунеб буго"
},
{
"ru": "тянет к морю",
"av": "ралъдахъе цӏалев вуго"
}
]
},
{
"text": "цӏазе, цӏан бахъизе, бахъизе",
"precomment": "кого-что (вытягивать)",
"examples": [
{
"ru": "тянуть невод",
"av": "гьин къватӏибе цӏазе (лъадалъа)"
}
]
},
{
"text": "кьабизе, цӏузе",
"precomment": "что (всасывать)",
"examples": [
{
"ru": "насос тянет воду",
"av": "насосалъ лъим цӏалеб буго"
}
]
},
{
"text": "цӏузе, гьекъезе",
"precomment": "что (пить)",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "хъалиян цӏазе, туркӏизе",
"precomment": "что (курить)",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "бахъизе, батӏа гьабизе, кьезабизе",
"precomment": "вымогать",
"examples": [
{
"ru": "тянуть деньги у отца",
"av": "инсухъа гӏарац батӏа гьабизе"
}
]
},
{
"text": "(кӏкӏуй) цӏазе",
"precomment": "иметь тягу",
"examples": [
{
"ru": "печка хорошо тянет",
"av": "печалъ (кӏкӏуй) лъикӏ цӏалеб буго"
}
]
},
{
"text": "пузе, бачӏине",
"precomment": "чем (дуть, веять)",
"labels": [
"безличное употребление"
],
"examples": [
{
"ru": "от окна тянет холодом",
"av": "гордухъан квач бачӏунеб буго"
}
]
},
{
"text": "кватӏизабизе",
"precomment": "что и без дополнения (медлить)",
"examples": [
{
"ru": "тянуть с ответом",
"av": "жаваб кватӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "халат гьабизе, халат бахъинабизе, цӏазабизе",
"precomment": "что (растягивать слова и т. п.)"
},
{
"text": "цӏазе, бахъизе",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "арбуз тянет пять килограммов",
"av": "хъарпузалда щуго килограмм бахъулеб буго"
}
]
},
{
"precomment": "фразеологизмы",
"examples": [
{
"ru": "тянуть за душу",
"av": "гӏазаб кьезе, гьакъуба кьезе"
},
{
"ru": "тянуть за язык",
"av": "бицинабизе, кӏалъазавизе"
},
{
"ru": "тянуть жилы",
"av": "захӏматаб хӏалтӏуца цӏацӏазавизе, тату хвезабизе, чурхъизе"
},
{
"ru": "тянуть канитель",
"av": "хӏинцго хӏалтӏизе, (хӏалтӏулаго) заман гӏадада инабизе; чӏамучӏаб хӏалтӏи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "тянуться",
"stress": 4,
"forms": [
"тянуться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан букӏине, бачун букӏине",
"precomment": "о проводах и томуподобное"
},
{
"text": "тӏибитӏизе; тӏибитӏун букӏине",
"precomment": "простираться",
"examples": [
{
"ru": "за городом тянулись поля",
"av": "шагьаралда нахъехун тӏиритӏун рукӏана хурзал"
}
]
},
{
"text": "цӏан бачӏине",
"precomment": "растягиваться"
},
{
"text": "цӏабуцӏцӏине",
"precomment": "потягиваться"
},
{
"text": "цӏазе",
"precomment": "протягивать руки и томуподобное",
"examples": [
{
"ru": "дети тянутся к отцу",
"av": "лъимал инсудехун цӏалел руго, лъималазул инсудехун цӏай буго"
}
]
},
{
"text": "эхеде ине",
"examples": [
{
"ru": "цветок тянется к свету",
"av": "тӏегь канлъудехун эхеде унеб буго"
}
]
},
{
"text": "ракӏ базе, гъира ккезе",
"precomment": "стремиться"
},
{
"text": "хадур гъезе, ращалъизе хӏаракат бахъизе, нахъе ккезе чӏунгутӏизе",
"precomment": "за кем-чем; стараться сравняться",
"examples": [
{
"ru": "тянуться за товарищами",
"av": "гьалмагъзабазда хадур гъезе хӏаракат бахъизе"
}
]
},
{
"text": "хадур-цере ине",
"precomment": "двигаться один за другим",
"examples": [
{
"ru": "по дороге тянутся обозы",
"av": "нухдасан хадур-цере гьаказул тӏелал (къокъаби) унел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "тянучка",
"stress": 4,
"stem": "ТЯНУЧК",
"forms": [
"тянучка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тамахаб цӏан бачӏунеб камит",
"comment": "конфета"
}
]
}