{
"word": "трогательный",
"stress": 3,
"forms": [
"трогательный",
"трогательная",
"трогательное"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏее асар гьабулеб, ракӏ хӏайран гьабулеб, ракӏ тамах гьабулеб, ракӏ гурхӏизабулеб",
"examples": [
{
"ru": "трогательный рассказ",
"av": "рекӏее асар гьабулеб хабар"
}
]
}
]
}
{
"word": "трогать",
"stress": 3,
"stem": "ТРОГА",
"forms": [
"трогать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъвазе",
"precomment": "кого-что (дотрагиваться)",
"examples": [
{
"ru": "трогать кого-либо за плечо",
"av": "лъилниги гъажалда (квер) хъвазе"
}
]
},
{
"text": "квер хъвазе, босизе",
"precomment": "кого-то, чаще с отрицанием (брать)",
"examples": [
{
"ru": "не трогай эти книги",
"av": "гьел тӏахьазда квер хъваге"
}
]
},
{
"text": "хъатӏизе",
"precomment": "кого-что (задевать)"
},
{
"text": "тӏад речӏчӏизе, хӏанчӏизе, бортизе",
"precomment": "на кого (нападать)",
"examples": [
{
"ru": "не бойтесь, собака не трогает",
"av": "хӏинкъуге, гьой тӏад речӏчӏуларо"
}
]
},
{
"text": "рагъаризаризе",
"precomment": "что (вызвать легкое движение чего-либо)",
"examples": [
{
"ru": "усмешка слегка трогала её губы",
"av": "хьимиялъ долъул кӏутӏби дагьалго рагъаризаруна"
}
]
},
{
"text": "рахӏат хвезабизе, хъатӏизе",
"precomment": "кого-что (волновать, умилять)",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "почему тебя это трогает",
"av": "гьелъ дур рахӏат хвезе щай гьабураб"
}
]
},
{
"text": "нухда рахъине, рагъаризе, къокъине",
"precomment": "отправляться в путь",
"examples": [
{
"ru": "лошади трогают",
"av": "чуял нухда рахъунел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "трогаться",
"stress": 3,
"forms": [
"трогаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рагъаризе, къватӏире рахъине, къватӏире лъугьине",
"examples": [
{
"ru": "трогаться в путь",
"av": "нухда рахъине"
}
]
},
{
"text": "ракӏ гурхӏизе",
"precomment": "испытывать сочувствие"
}
]
}
{
"word": "трое",
"stress": 3,
"forms": [
"трое"
],
"senses": [
{
"text": "лъабгояв",
"labels": [
"имя числительное"
],
"examples": [
{
"ru": "их было трое",
"av": "дозул лъабгояв вукӏана"
},
{
"ru": "трое суток",
"av": "лъабго сордо-къо"
}
]
}
]
}
{
"word": "троеборье",
"stress": 6,
"forms": [
"троеборье"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъабго тайпа гъорлъе унел къецал",
"labels": [
"спортивный термин"
]
}
]
}
{
"word": "троекратно",
"stress": 7,
"forms": [
"троекратно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "лъабцӏул, лъабцӏул цӏикӏкӏун, лъабцӏул тӏатӏала, лъабго нухалъ"
}
]
}
{
"word": "троекратный",
"stress": 7,
"forms": [
"троекратный",
"троекратная",
"троекратное"
],
"senses": [
{
"text": "лъабцӏулго, лъабго нухалъ цӏикӏкӏараб",
"examples": [
{
"ru": "троекратный чемпион",
"av": "лъабцӏулго чемпион"
}
]
}
]
}
{
"word": "троица",
"stress": 3,
"forms": [
"троица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "троица",
"comment": "христианазул диналда аллагь-лъун рикӏкӏунеб лъабго жо: аллагь-эмен, аллагь-вас ва аллагь-рухӏ",
"labels": [
"религия"
]
},
{
"text": "лъабго лъикӏав гьудул",
"precomment": "трое",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "неразлучная троица",
"av": "цоцадаса вичӏуларев лъабго гьудул"
}
]
}
]
}
{
"word": "тройка",
"stress": 3,
"stem": "ТРОЙК",
"forms": [
"тройка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лъабилаб 3",
"precomment": "цифра"
},
{
"text": "лъабилаб",
"precomment": "отметка",
"examples": [
{
"ru": "получить тройку по математике",
"av": "математикаялъе лъабилаб щвезе"
}
]
},
{
"text": "тройка",
"precomment": "упряжка",
"comment": "лъабго чу бараб гьоко"
},
{
"text": "лъабилаб",
"labels": [
"термин карточной игры"
]
},
{
"text": "тройка",
"precomment": "костюм",
"comment": "пиджак, тӏажу, жилет",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "тройной",
"stress": 6,
"forms": [
"тройной",
"тройная",
"тройное"
],
"senses": [
{
"text": "лъабго бугеб; лъабго цадахъаб; лъабцӏул такрарлъулеб; лъабго нухалъ",
"comment": "цӏикӏкӏинабураб яги дагьлъизабураб",
"examples": [
{
"ru": "тройные рамы",
"av": "лъабго цадахъал рамаби"
},
{
"ru": "в тройном размере",
"av": "лъабго нухалъ цӏикӏкӏун"
}
]
}
]
}
{
"word": "тройня",
"stress": 3,
"forms": [
"тройня"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лъабго цадахъ гьарурал лъимал"
}
]
}
{
"word": "тройственный",
"stress": 3,
"forms": [
"тройственный",
"тройственная",
"тройственное"
],
"senses": [
{
"text": "лъабгоязул; лъабгоял гӏахьаллъараб; лъабгоял гъорлъ ругеб",
"examples": [
{
"ru": "тройственный союз",
"av": "лъабгоял гъорлъ ругеб (лъабгоязул) цолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "троллейбус",
"stress": 6,
"forms": [
"троллейбус"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "троллейбус"
}
]
}
{
"word": "троллейбусный",
"stress": 6,
"stem": "ТРОЛЛЕЙБУСН",
"forms": [
"троллейбусный",
"троллейбусная",
"троллейбусное"
],
"senses": [
{
"text": "троллейбусалъул; троллейбусазул",
"examples": [
{
"ru": "троллейбусная остановка",
"av": "троллейбусал чӏолеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "тромб",
"forms": [
"тромб"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тромб",
"comment": "бидурихьалъуб би бакъван лъугьараб горо",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "тромбон",
"stress": 6,
"forms": [
"тромбон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тромбон",
"comment": "музыкалияб инструмент"
}
]
}
{
"word": "трон",
"forms": [
"трон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тах",
"comment": "ханасул, парччахӏасул"
}
]
}
{
"word": "тронуть",
"stress": 3,
"stem": "ТРОНУ",
"forms": [
"тронуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъатӏизе",
"precomment": "кого-что с отрицанием",
"comment": "погубить",
"examples": [
{
"ru": "пожар не тронул их дома",
"av": "цӏа дозул минабазда хъатӏичӏо"
}
]
},
{
"text": "хӏайран гьавизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "взволновать",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "его рассказ тронул меня до слёз",
"av": "досул хабаралъ дун магӏу чвахиледухъ хӏайран гьавуна"
}
]
},
{
"text": "дагьамакъаб зарал гьабизе",
"precomment": "что",
"comment": "попортить",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "деревья тронуло морозом",
"av": "цӏороялъ гъутӏбузе дагьамакъаб зарал гьабун буго"
}
]
},
{
"text": "рагъаризе, нухда рахъине, къватӏире лъугьине",
"comment": "отправиться в путь",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "трогать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "тронуться",
"stress": 3,
"forms": [
"тронуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "багъаризе",
"comment": "чӏаралъуса",
"examples": [
{
"ru": "он не тронулся с места",
"av": "дов чӏаралъуса вагъаричӏо"
}
]
},
{
"text": "туризе, хӏабухӏине, тӏавутӏине, хвезе байбихьизе",
"comment": "начать портиться",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "бетӏер сверизе",
"comment": "сойти с ума",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "кӏал бичана, байбихьи лъуна",
"precomment": "лёд тронулся"
}
]
}
{
"word": "тропа",
"stress": 5,
"forms": [
"тропа"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "нух",
"comment": "гӏадамаз, хӏайваназ бокьинабун лъугьараб"
}
]
}
{
"word": "тропик",
"stress": 3,
"forms": [
"тропик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тропик",
"comment": "экваторалдаса 23º 27 1-алъул манзилалда севералдехун яги югалдехун бугебилан тараб хӏучч",
"examples": [
{
"ru": "тропик Рака",
"av": "Ракалъул тропик (экваторалдаса севералдехун бугеб)"
},
{
"ru": "тропик Козерога",
"av": "Козерогалъул тропик (экваторалдаса югалдехун бугеб)"
}
]
},
{
"text": "тропикал (экваторалдаги гьел хӏуччаздаги гьоркьор ругел хинал ракьал)",
"precomment": "мн. тропики"
}
]
}
{
"word": "тропинка",
"stress": 5,
"forms": [
"тропинка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "сухъмахъ, сухъмахънух, цӏакъ чӏедераб нух"
}
]
}
{
"word": "тропический",
"stress": 5,
"stem": "ТРОПИЧЕСК",
"forms": [
"тропический",
"тропическая",
"тропическое"
],
"senses": [
{
"text": "тропикалъул; тропикияб",
"examples": [
{
"ru": "тропические леса",
"av": "тропикалъул рохьал"
},
{
"ru": "тропическая жара",
"av": "тропикияб бухӏи",
"comment": "багӏари"
}
]
}
]
}
{
"word": "тропосфера",
"stress": 8,
"forms": [
"тропосфера"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тропосфера",
"comment": "гьаваялъул аслияб гъоркьияб гъат"
}
]
}
{
"word": "трос",
"forms": [
"трос"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "трос",
"comment": "кьурун гьабураб щулияб квар",
"labels": [
"морской термин",
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "стальной трос",
"av": "чармил трос"
}
]
}
]
}
{
"word": "тростинка",
"stress": 6,
"forms": [
"тростинка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "муцӏидул тӏеренаб хӏуби"
}
]
}
{
"word": "тростник",
"stress": 7,
"forms": [
"тростник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "муцӏи",
"examples": [
{
"ru": "сахарный тростник",
"av": "чакар гьабулеб муцӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "тростниковый",
"stress": 9,
"stem": "ТРОСТНИКОВ",
"forms": [
"тростниковый",
"тростниковая",
"тростниковое"
],
"senses": [
{
"text": "муцӏидул",
"examples": [
{
"ru": "тростниковые заросли",
"av": "муцӏидул рохьал",
"comment": "гъарцӏал"
},
{
"ru": "тростниковый сахар",
"av": "муцӏидул чакар"
}
]
}
]
}
{
"word": "трость",
"forms": [
"трость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏил, гӏанса"
}
]
}
{
"word": "тротуар",
"stress": 6,
"forms": [
"тротуар"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тротуар",
"comment": "къватӏалъул кӏиябго рахъалдасан гӏадамал хьвадизе гьабураб нух"
}
]
}
{
"word": "трофей",
"stress": 5,
"forms": [
"трофей"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "давла",
"comment": "бергьараз къуразухъа рагъда бахъараб"
}
]
}
{
"word": "трофейный",
"stress": 5,
"stem": "ТРОФЕЙН",
"forms": [
"трофейный",
"трофейная",
"трофейное"
],
"senses": [
{
"text": "давладуе щвараб, давладуе бахъараб",
"examples": [
{
"ru": "трофейное имущество",
"av": "давладуе щвараб бечелъи, буголъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "троюродный",
"stress": 4,
"stem": "ТРОЮРОДН",
"forms": [
"троюродный",
"троюродная",
"троюродное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "троюродный брат",
"av": "цинагӏал"
},
{
"ru": "троюродная сестра",
"av": "цинагӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "троякий",
"stress": 4,
"stem": "ТРОЯК",
"forms": [
"троякий",
"троякая",
"троякое"
],
"senses": [
{
"text": "лъабго батӏияб"
},
{
"text": "лъабабго рахъалъул"
}
]
}