{
"word": "var olmak",
"stress": 6,
"forms": [
"бытовать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине (букӏун, гӏадатлъун лъугьине)",
"examples": [
{
"tr": "bu kelimeler dilde yaşamaktadır",
"av": "гьел рагӏаби мацӏалда рукӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "var olmak",
"stress": 10,
"forms": [
"существовать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумру гьабизе, чӏаго вукӏине; бетӏербахъи гьабизе",
"precomment": "yaşamak"
},
{
"text": "букӏине",
"precomment": "var olmak, bulunmak"
}
]
}
{
"word": "vardiya",
"stress": 3,
"stem": "СМЕН",
"forms": [
"смена"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хиси",
"comment": "değiştirmek, değişmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "mevsimlerin değişimi",
"av": "лъагӏалил заманаби хиси"
},
{
"tr": "giysi değişimi",
"av": "ретӏел хиси"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "смена; гӏел",
"comment": "на предприятии",
"examples": [
{
"tr": "fabrika üç vardiya çalışıyor",
"av": "завод лъабго сменаялъ хӏалтӏула"
},
{
"tr": "akşam vardiyası geldi",
"av": "къасисеб смена бачӏана"
},
{
"tr": "kendine halef hazırlamak",
"av": "живго хисизе цӏияб гӏел хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "vardiyalı",
"stress": 5,
"forms": [
"посменно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "сменаби гьарун",
"comment": "цояз цоял хисун",
"examples": [
{
"tr": "vardiyalı çalışmak",
"av": "сменаби гьарун хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "vardiyalı",
"stress": 5,
"stem": "ПОСМЕНН",
"forms": [
"посменный",
"посменная",
"посменное"
],
"senses": [
{
"text": "сменаялъулаб; цояз цоял хисун, гьабулеб",
"examples": [
{
"tr": "vardiyalı iş",
"av": "сменаби ккун гьабулеб хӏалтӏи; сменаялъул заманалда гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "vardiyalı; nöbetçi",
"stress": 3,
"stem": "СМЕНН",
"forms": [
"сменный",
"сменная",
"сменное"
],
"senses": [
{
"text": "сменаялъул, хисиялъул, хисулеб",
"examples": [
{
"tr": "atölyede vardiya toplantısı",
"av": "цехалда сменаялъул данделъи"
},
{
"tr": "vardiyalı çalışma",
"av": "сменалда гьабулеб хӏалтӏи, сменаби ккун, гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "varenets",
"stress": 6,
"forms": [
"варенец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бетизабураб гьалараб рахь, мацони"
}
]
}
{
"word": "varis",
"stress": 5,
"forms": [
"наследник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "ирсилав, варис, инсухъачи"
},
{
"text": "лъилниги иш гьесдаса хадуб бачунев чи",
"comment": "преемник",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
},
{
"text": "пачаясул пачалихъалда тах, хӏукуматалъул ихтияр жиндихъе бачӏине кколев гьесул вас яги цогидав чи"
}
]
}
{
"word": "varis; mirasçı",
"stress": 5,
"forms": [
"наследница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ирсилай, варис, инсухъачӏужу"
}
]
}
{
"word": "varlık",
"stress": 2,
"forms": [
"бытность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "букӏараб мехалъ",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"examples": [
{
"tr": "öğrencilik yıllarımda",
"av": "дун студентлъун вукӏараб мехалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlık",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"существо"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "аслу, аслияб кӏвар",
"examples": [
{
"tr": "meselenin özü",
"av": "суалалъул аслияб кӏвар"
},
{
"tr": "konuyu özünden konuşmak",
"av": "аслияб жо абизе, бицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlık",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"существо"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "чӏагояб жо, рухӏ бугеб жо",
"comment": "щиб бугониги",
"examples": [
{
"tr": "canlı varlık",
"av": "рухӏ бугеб жо, рухӏчӏаголъи; нусабго лага, рухӏ-жан"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlık; mevcudiyet",
"stress": 4,
"stem": "НАЛИЧИ",
"forms": [
"наличие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги букӏин",
"examples": [
{
"tr": "kütüphanede kitapların mevcudiyeti",
"av": "библиотекаялда тӏахьал рукӏин"
},
{
"tr": "mevcut olmak",
"av": "хӏажатаб мехалъ букӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlık; mevcudiyet",
"stress": 5,
"stem": "ПРИСУТСТВИ",
"forms": [
"присутствие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цо бакӏалда вукӏин (гьаб сагӏаталъ)",
"examples": [
{
"tr": "onun varlığında",
"av": "гьев вугеб бакӏалда"
},
{
"tr": "soğukkanlılık",
"av": "сабру букӏин, живго вакӏаризе кӏвей"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlık; mevcudiyet",
"stress": 10,
"stem": "СУЩЕСТВОВАНИ",
"forms": [
"существование"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏербахъи",
"precomment": "yaşam",
"examples": [
{
"tr": "geçim vasıtaları",
"av": "бетӏербахъи гьабизе хӏажалъулел жал"
}
]
},
{
"text": "букӏин, буголъи",
"precomment": "birinin/bir şeyin varlığı",
"examples": [
{
"tr": "bu kitabın varlığından haberi yoktu",
"av": "гьаб тӏехь букӏин досда лъалеб букӏинчӏо"
},
{
"tr": "varlığına son vermek",
"av": "хвезе, ахир лъезе",
"comment": "гӏумруялъе, ишалъе"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlık; yaşam",
"stress": 5,
"forms": [
"бытие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "буголъи; чӏаголъи; хӏакъикъат; рукӏа-рахъин",
"comment": "нилъер лъай-гӏакълуялда бачӏеб, объективияб хӏакъикъат: материя, тӏабигӏат, гьединго материалиял шартӏал, общественияб рукӏа-рахъин",
"labels": [
"felsefe"
],
"examples": [
{
"tr": "varlık bilinci belirler",
"av": "лъай-гӏакълу бараб буго рукӏа-рахъиналда"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlık; yaşayış",
"forms": [
"бытьё"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумру; рукӏа-рахъин; гӏумру тӏамулеб къагӏида",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"examples": [
{
"tr": "yaşam koşulları",
"av": "рукӏа-рахъин, гӏумру тӏамулеб къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlıklı",
"stress": 4,
"forms": [
"зажиточный",
"зажиточная",
"зажиточное"
],
"senses": [
{
"text": "рес бугев, лъикӏаб бетӏербахъи бугев",
"examples": [
{
"tr": "müreffeh kolhozcu",
"av": "рес бугев колхозчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlıklı",
"stress": 6,
"forms": [
"обеспеченный",
"обеспеченная",
"обеспеченное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏажатал жалаздалъун хьезабураб"
},
{
"text": "тӏубанго хьараб",
"precomment": "varlıklı",
"examples": [
{
"tr": "maddi durumu iyi insan",
"av": "тӏубанго хьарав, рес бугев, бечедав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlıklı",
"stress": 6,
"forms": [
"состоятельный",
"состоятельная",
"состоятельное"
],
"senses": [
{
"text": "бечедав, рес бугев",
"precomment": "varlıklı",
"examples": [
{
"tr": "varlıklı kimse",
"av": "рес бугев чи"
}
]
},
{
"text": "кьучӏ бугеб; хӏужжа бугеб; битӏараб",
"precomment": "gerekçelendirilmiş; haklı",
"examples": [
{
"tr": "sağlam argüman",
"av": "кьучӏаб хӏужжа, далил"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlıklı bir şekilde",
"stress": 4,
"forms": [
"зажиточно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "ресалда, лъикӏаб ресалда",
"examples": [
{
"tr": "varlıklı yaşamak",
"av": "ресалда (лъикӏаб ресалда) гӏумру (яшав, магӏишат, бетӏербахъи) гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "varlıklı; mal sahibi",
"stress": 3,
"stem": "ИМУЩ",
"forms": [
"имущий",
"имущая",
"имущее"
],
"senses": [
{
"text": "бечедав, боцӏи бугев, бечелъи кодосев",
"examples": [
{
"tr": "mülk sahibi sınıflar",
"av": "бечедал (бечелъи кодосел) классал"
}
]
},
{
"text": "кверщел кодосел",
"precomment": "iktidar sahipleri, güçlüler"
}
]
}
{
"word": "varlıklılık; refah",
"stress": 4,
"forms": [
"зажиточность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рес буголъи, лъикӏаб бетӏербахъи буголъи",
"comment": "букӏин"
}
]
}
{
"word": "varlığını sürdürmek",
"stress": 13,
"forms": [
"просуществовать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏербахъи гьабизе"
},
{
"text": "букӏине"
}
]
}
{
"word": "varmak",
"stress": 3,
"forms": [
"доехать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏун (вачӏун) щвезе",
"examples": [
{
"tr": "varış noktasına ulaşmak",
"av": "бихьизабураб (витӏараб) бакӏалде рекӏун (вачӏун) щвезе"
},
{
"tr": "arabayla gitmek",
"av": "машинаялда рекӏун щвезе"
},
{
"tr": "şehre trenle varmak",
"av": "шагьаралде, поездалда рекӏун щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "varmak",
"stress": 7,
"forms": [
"прибывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прибыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "varsaymak",
"stress": 10,
"forms": [
"предположить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "пикру гьабизе, ракӏалде ккезе",
"precomment": "ne"
},
{
"text": "гьадин батилилан тезе; ракӏалъ хӏисаб гьабизе",
"examples": [
{
"tr": "farz edelim ki haklısın",
"av": "мун витӏун (витӏарав) вугилан тезинха"
}
]
}
]
}
varsaymak; tahmin etmek
сообщить о неточности{
"word": "varsaymak; tahmin etmek",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДПОЛАГА",
"forms": [
"предполагать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда букӏине",
"precomment": "mastarla, niyet etmek",
"examples": [
{
"tr": "yarın yola çıkmayı planlıyor",
"av": "гьесда ракӏалда буго метер ине",
"comment": "къватӏиве вахъине"
}
]
},
{
"text": "шартӏлъун букӏине",
"precomment": "bir şeyi koşul olarak taşımak"
}
],
"see_also": [
{
"target": "предположить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "varsayım",
"stress": 2,
"forms": [
"домысел"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏ гьечӏеб ракӏалдеккей"
},
{
"text": "хӏужжа гьечӏого, гьадин батилилан гьабулеб хӏукму, пикру"
}
]
}
{
"word": "varsayım",
"stress": 6,
"forms": [
"допущение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "биччай"
},
{
"text": "бугилан тей",
"precomment": "varsayım; tahmin"
}
],
"see_also": [
{
"target": "допустить",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "varsayım; tahmin",
"stress": 10,
"forms": [
"предположение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гьадин батилилан ракӏалъ хӏисаб гьаби",
"precomment": "tahmin"
},
{
"text": "ракӏалда букӏин, къасд букӏин",
"precomment": "niyet"
}
]
}
{
"word": "varsayımsal",
"stress": 10,
"forms": [
"предположительный",
"предположительная",
"предположительное"
],
"senses": [
{
"text": "гьадин батилилан тараб"
},
{
"text": "ракӏалъ хӏисаб гьабураб, чӏезабураб"
}
]
}
{
"word": "varyant; seçenek",
"stress": 5,
"forms": [
"вариант"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "вариант",
"comment": "сундулниги цоги батӏияб куц, сурат, къагӏида"
},
{
"text": "вариант",
"comment": "тексталъул батӏиябаб, аслияб тексталда данде кколаребаб",
"examples": [
{
"tr": "iki varyantlı proje",
"av": "кӏиго вариант бугеб проект"
}
]
}
]
}
{
"word": "varyasyon",
"stress": 5,
"forms": [
"вариация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "вариация",
"comment": "вариант"
},
{
"text": "вариация",
"comment": "музыкияб тема дагьабго хисизаби",
"examples": [
{
"tr": "Varyasyonlu tema",
"av": "вариацияби ругеб тема"
}
]
}
]
}
{
"word": "varıncaya",
"stress": 5,
"stem": "ПРИБЫ",
"forms": [
"прибыть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏине, рачӏине, тӏаде щвезе",
"precomment": "varmak, gelmek",
"examples": [
{
"tr": "tren geldi",
"av": "поезд бачӏана"
},
{
"tr": "varış yerine varmak",
"av": "тӏамураб (витӏараб) бакӏалде вачӏине"
}
]
},
{
"text": "тӏаде цӏикӏкӏине",
"precomment": "artmak; büyümek",
"comment": "гӏемерлъизе",
"examples": [
{
"tr": "su yükseldi",
"av": "лъим цӏикӏкӏана",
"comment": "гӏемерлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "varıp ulaşmak",
"stress": 6,
"stem": "ДОЕЗЖА",
"forms": [
"доезжать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "istasyona varmadan",
"av": "станциялде щвелалде"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "доехать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "varış",
"forms": [
"прилёт"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "боржун бачӏин",
"examples": [
{
"tr": "uçağın varışı",
"av": "самолёт боржун бачӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "varış, cemaat, gelir",
"stress": 5,
"forms": [
"приход"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин",
"comment": "gelmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "trenin varışı",
"av": "поезд бачӏин"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "пайда, тӏаде бачӏин",
"precomment": "gelir, hasılat",
"comment": "гӏарац"
},
{
"text": "приход",
"comment": "христиан диналъул бищун гъоркьияб гӏуцӏи",
"labels": [
"kilise terimi"
]
}
]
}
{
"word": "varış; geliş",
"stress": 5,
"forms": [
"прибытие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин, тӏаде щвей",
"precomment": "varmak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "trenlerin varışı",
"av": "поездал рачӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "varış; geliş",
"stress": 4,
"forms": [
"приезд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏин (сунданиги рекӏун)",
"precomment": "gelmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "heyetin geliş",
"av": "делегация бачӏин (бачӏун тӏаде щвей)"
},
{
"tr": "hoş geldiniz!",
"av": "лъикӏ щварав!"
}
]
}
]
}
{
"word": "varış; konaklama",
"stress": 3,
"forms": [
"заезд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "унаго ваккизе щвей; лъихъениги вачӏин, лъиданиги (сунданиги) хадув вачӏин (гьев, гьеб) жиндаго цадахъ вачинелъун (босизелъун); цогияб рахъалдасан ин (вачин)",
"precomment": "fiile göre uğramak",
"examples": [
{
"tr": "tanıdıklara uğrama",
"av": "сапаралъ унаго, лъалел чагӏазухъе ваккизе щвей"
},
{
"tr": "kardeşi almak için uğrama",
"av": "вацасухъе (вацасда хадув) вачӏин (гьев цадахъ вачинелъун)"
}
]
},
{
"text": "чӏалде рахъин",
"comment": "рекеризе чуял, гӏадамал",
"labels": [
"spor terimi"
]
}
]
}