{
"word": "благальний",
"stress": 5,
"forms": [
"умоляющий",
"умоляющая",
"умоляющее"
],
"senses": [
{
"text": "гьарулеб, хӏелулеб",
"examples": [
{
"uk": "благальний погляд",
"av": "щибниги жо гьарулеб балагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "благати",
"stress": 5,
"stem": "УМОЛЯ",
"forms": [
"умолять"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьаризе, цӏакъ гьаризе, тӏад чӏун гьаризе",
"precomment": "кого і з неозначеною формою дієслова",
"examples": [
{
"uk": "благаю тебе приїхати",
"av": "вачӏайилан гьарула дуда"
},
{
"uk": "благати кого-небудь про прощення",
"av": "лъиданиги тӏаса лъугьайилан гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "благати",
"stress": 4,
"forms": [
"упрашивать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "упросить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "благий",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"благой",
"благая",
"благое"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаб",
"labels": [
"застаріле слово"
],
"examples": [
{
"uk": "благі наміри",
"av": "лъикӏал къасдал, нигатал"
}
]
}
]
}
{
"word": "благий",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"благой"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "кричати щосили",
"av": "цӏакъ кутакалда, хӏаладаса ун, чӏичӏидизе, ахӏдезе",
"labels": [
"просторечное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "благо",
"stress": 3,
"stem": "БЛАГ",
"homonym": 1,
"forms": [
"благо"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъи, сах-саламалъи, паракъалъи, рахӏат буголъи, талихӏ",
"examples": [
{
"uk": "працювати на благо своєї батьківщини",
"av": "жиндирго ватӏаналъул лъикӏлъиялъе хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "нигӏмат, пайда",
"labels": [
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "ні за які блага у світі",
"av": "дунялалда тӏад щиб кьуниги, сундухъниги, сундуе гӏологи"
}
]
},
{
"precomment": "усього найкращого!",
"text": "къо-мех лъикӏ! сахлъи кьеги! сахго таги! талихӏ-рохел кьеги!"
}
]
}
{
"word": "благо",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"благо"
],
"labels": [
"сполучник"
],
"senses": [
{
"text": "-лъул, -дал, -лъидал",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "бери, поки дають",
"av": "кьолеб бугелъул, босе"
}
]
}
]
}
{
"word": "благовидний",
"stem": "БЛАГОВИДН",
"forms": [
"благовидный",
"благовидная",
"благовидное"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизе гьайбатаб, тӏасан балагьидал, лъикӏаблъун бихьулеб",
"examples": [
{
"uk": "під благовидним приводом",
"av": "рекъезабураб багьанаги бачун"
}
]
}
]
}
{
"word": "благоволити",
"stress": 9,
"stem": "БЛАГОВОЛИ",
"forms": [
"благоволить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат гьабизе, лъикӏаб бербалагьи гьабизе",
"precomment": "до кого",
"examples": [
{
"uk": "він прихильний до мене",
"av": "дос дир хӏурмат гьабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "благовоління",
"stress": 9,
"forms": [
"благоволение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат гьаби, лъикӏлъи бокьи, лъикӏаб бербалагьи гьаби",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благовоління",
"stress": 14,
"forms": [
"благорасположение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаб балагьи, лъикӏлъи бокьи, гурхӏел букӏин",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благовірна",
"stress": 7,
"forms": [
"благоверная"
],
"labels": [
"жіночий рід",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "чӏужу, лъади",
"labels": [
"розмовне слово",
"жартівливе"
]
}
]
}
{
"word": "благовірний",
"stress": 7,
"forms": [
"благоверный"
],
"labels": [
"чоловічий рід",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "рос",
"labels": [
"розмовне слово",
"жартівливе"
]
}
]
}
{
"word": "благовіст",
"stress": 3,
"forms": [
"благовест"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "килисаялъур диниял ишазде байбихьилалде цӏумур бухи",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благовістити",
"stress": 3,
"forms": [
"благовестить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏурмал кьабун, килисаялда диниял ишал байбихьулел рукӏин лъазаризе",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благоговнійний",
"stress": 9,
"forms": [
"благоговейный",
"благоговейная",
"благоговейное"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ-ракӏалъго хӏурмат гьабулеб"
}
]
}
{
"word": "благоговіти",
"stress": 9,
"forms": [
"благоговеть"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ-ракӏалъго хӏурмат гьабизе",
"precomment": "перед ким-чим"
}
]
}
{
"word": "благодатний",
"stress": 7,
"forms": [
"благодатный",
"благодатная",
"благодатное"
],
"senses": [
{
"text": "гьарзаяб, баракат бугеб, пайда бугеб, мунпагӏат бугеб, нигӏматазул цӏураб"
}
]
}
{
"word": "благодать",
"stress": 7,
"forms": [
"благодать"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "баракат, нигӏмат, гьарзалъи"
},
{
"labels": [
"у значенні присудка"
],
"examples": [
{
"uk": "яка тут благодать!",
"av": "гьаниб бугеб лъикӏ!"
},
{
"uk": "навесні тут благодать!",
"av": "ихдал гьаниб букӏунеб лъикӏ!"
}
]
}
]
}
{
"word": "благоденство",
"stress": 7,
"forms": [
"благоденствие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "рахӏатаб гӏумру, рес буголъи; талихӏаб гӏумру",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благоденствувати",
"stress": 7,
"forms": [
"благоденствовать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "рахӏаталда гӏумру тӏамизе, нигӏматазда гъорлъ тӏерхьун вукӏине",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благодурість",
"stress": 8,
"forms": [
"благоглупость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвар бугеб жо гӏадин гьабулеб ахӏмакъаб иш; цӏодораб жо малъулебилан абураб гӏантаб жо",
"labels": [
"в іронічному сенсі"
]
}
]
}
{
"word": "благодухість",
"stress": 7,
"forms": [
"благодушие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "сундулго ургъел-агъаз гьечӏеб аваданаб хӏал"
}
]
}
{
"word": "благодушний",
"stress": 7,
"stem": "БЛАГОДУШН",
"forms": [
"благодушный",
"благодушная",
"благодушное"
],
"senses": [
{
"text": "сундулго ургъел-агъаз гьечӏев; аваданав; хӏеренав, гӏодове виччарав"
}
]
}
{
"word": "благодушувати",
"forms": [
"благодушествовать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "сундулго ургъел-агъаз гьечӏого, аваданго, рахӏаталда заман тӏобитӏизе"
}
]
}
{
"word": "благодійний",
"stress": 7,
"forms": [
"благодетельный",
"благодетельная",
"благодетельное"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъи гьабулеб, квербакъи гьабулеб; пайда бугеб; хвасар гьабулеб"
}
]
}
{
"word": "благодійник",
"stress": 7,
"forms": [
"благодетель"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъи, квербакъи гьабурав чи",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благодіяння",
"stress": 8,
"forms": [
"благодеяние"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъи, лъикӏаб иш",
"labels": [
"високий стиль"
]
}
]
}
{
"word": "благодіяти",
"stress": 7,
"forms": [
"благодетельствовать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "кумек, лъикӏлъи, квербакъи гьабизе",
"precomment": "кому",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благозичливець",
"stress": 9,
"forms": [
"благожелатель"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамазе лъикӏлъи бокьулев чи",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благозичливий",
"stress": 9,
"stem": "БЛАГОЖЕЛАТЕЛЬН",
"forms": [
"благожелательный",
"благожелательная",
"благожелательное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамасе лъикӏлъи бокьулеб; ракӏ битӏараб; рекӏее бокьараб",
"examples": [
{
"uk": "зичливе ставлення",
"av": "лъикӏлъи бокьараб бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "благозичливий",
"stress": 12,
"forms": [
"благорасположенный",
"благорасположенная",
"благорасположенное"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаб балагьи бугеб, лъикӏлъи бокьараб, божилъи бугеб",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благоліпність",
"stress": 7,
"forms": [
"благолепие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "къадру цӏикӏкӏараб, кутакаб, тӏадегӏанаб берцинлъи",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "благонадійний",
"forms": [
"благонадёжный",
"благонадёжная",
"благонадёжное"
],
"senses": [
{
"text": "божизе бегьулеб, божи-лъиялъе мустахӏикъаб"
}
]
}
{
"word": "благонадійний",
"stress": 9,
"forms": [
"благонамеренный",
"благонамеренная",
"благонамеренное"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаб гӏакълупикру бугев",
"labels": [
"застаріле слово"
]
},
{
"text": "къасд лъикӏав, рекӏелъ квешлъи гьечӏев"
}
]
}
{
"word": "благообразний",
"stress": 9,
"forms": [
"благообразный",
"благообразная",
"благообразное"
],
"senses": [
{
"text": "гьайбатав, берцинаб сипат-сураталъул, вихьизе вокьулев"
}
]
}
{
"word": "благополучний",
"stress": 9,
"forms": [
"благополучный",
"благополучная",
"благополучное"
],
"senses": [
{
"text": "сах-саламатаб, битӏун ккараб, мурадалде щвараб, лъикӏаб",
"examples": [
{
"uk": "успішний кінець справи",
"av": "ишалъул битӏ ккараб ахир"
}
]
}
]
}
{
"word": "благополуччя",
"stress": 9,
"forms": [
"благополучие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "сах-саламалъи, паракъалъи, рахӏат бугеб гӏумру"
},
{
"text": "рес буголъи"
}
]
}
{
"word": "благопристойний",
"stress": 11,
"forms": [
"благопристойный",
"благопристойная",
"благопристойное"
],
"senses": [
{
"text": "адаб цӏунараб, адаб бугеб, гӏадаталда данде кколеб"
}
]
}
{
"word": "благоразумний",
"stress": 9,
"forms": [
"благоразумный",
"благоразумная",
"благоразумное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъилав, цӏодорав, цӏодорго хьвадулев, ургъун хӏалтӏулев"
}
]
}
{
"word": "благородний",
"stress": 7,
"stem": "БЛАГОРОДН",
"forms": [
"благородный",
"благородная",
"благородное"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бацӏцӏадав, сахав, намусяхӏ бугев, вацӏцӏадав, гьумер хъахӏав",
"examples": [
{
"uk": "благородна людина",
"av": "ракӏ бацӏцӏадав чи, вацӏцӏадав чи"
},
{
"uk": "благородні метали",
"av": "кьаву чӏваларел металлал",
"comment": "месед, гӏарац, платина"
},
{
"uk": "на шляхетній відстані",
"av": "лъикӏаланго рикӏкӏадаб манзилалда",
"labels": [
"разговорное слово",
"шутливое"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "благородство",
"stress": 7,
"forms": [
"благородство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бацӏцӏалъи, намусяхӏ букӏин, асскъо букӏин, къадру букӏин, тӏадегӏанаб къимат букӏин"
}
]
}
{
"word": "благородіє",
"stress": 7,
"forms": [
"благородие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"labels": [
"застаріле слово"
],
"examples": [
{
"uk": "ваше (його, її, їхнє) благородіє",
"av": "дур бетӏер чӏахъад"
}
]
}
]
}
{
"word": "благосклонність",
"stress": 9,
"forms": [
"благосклонность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъи бокьи, лъикӏлъиялде гьетӏи (гьеси), лъикӏаб рахъалде гьетӏи, лъикӏлъи гьабизе къасд букӏин; лъикӏаб бербалагьи",
"examples": [
{
"uk": "проявити прихильність до кого-небудь",
"av": "лъидехунниги лъикӏаб бербалагьи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "благословення",
"stress": 10,
"stem": "БЛАГОСЛОВЕНИ",
"forms": [
"благословение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "разилъи лъазаби; лъикӏаблъун рикӏкӏин; рухса (изну, пурман) кьей",
"precomment": "за дієсловом благословити",
"examples": [
{
"uk": "з благословення",
"av": "разилъиялдалъун, изну кьун",
"comment": "лъилниги, лъицаниги"
}
]
},
{
"text": "лъикӏаб дугӏа гьаби",
"labels": [
"релігія"
]
}
]
}
{
"word": "благословити",
"forms": [
"благословить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаблъун рикӏкӏине, гӏакъилаблъун рикӏкӏине; гъира ккезабизе, гьесизаризе",
"examples": [
{
"uk": "благословити на ратний подвиг",
"av": "рагъулал гьунаразде гъира ккезабизе"
}
]
},
{
"text": "рухса (пурман, изну) кьезе, разилъизе",
"precomment": "кого (молодят)"
}
]
}
{
"word": "благословляти",
"stress": 11,
"forms": [
"благословлять"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "благословить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "благотворний",
"stress": 8,
"forms": [
"благотворный",
"благотворная",
"благотворное"
],
"senses": [
{
"text": "пайда бугеб, лъикӏаб асар гьабулеб, санагӏатаб"
}
]
}
{
"word": "благоустроювати",
"stress": 10,
"forms": [
"благоустраивать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "благоустроить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "благоустрій",
"stress": 10,
"forms": [
"благоустройство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ гӏуцӏи; къачӏай",
"examples": [
{
"uk": "благоустрій міст",
"av": "шагьарал къачӏай"
}
]
}
]
}
{
"word": "благочасів'я",
"stress": 10,
"forms": [
"благовремение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "санагӏатаб заманалда",
"precomment": "вчасно",
"labels": [
"розмовне слово",
"жартівливе"
]
}
]
}
{
"word": "благочестивий",
"stress": 8,
"forms": [
"благонравный",
"благонравная",
"благонравное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏамал-тӏабигӏат (хасият) лъикӏав (берцинав), лъикӏаб хьвадиялъул"
}
]
}
{
"word": "благочестя",
"stress": 8,
"forms": [
"благонравие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏамал лъикӏлъи, хасият лъикӏлъи, тӏабигӏат берцинлъи, лъикӏаб хьвада-чӏвади, гӏамал-хасият"
}
]
}
{
"word": "блаж",
"forms": [
"блажь"
],
"labels": [
"жіночий рід",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "мекълъи; гьаглъи; гӏантлъи; ахӏмакълъи",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "викинь дурницю з голови",
"av": "гӏантал пикраби гьаруге",
"comment": "ботӏролъа яризаре"
}
]
}
]
}
{
"word": "блаженний",
"stress": 5,
"stem": "БЛАЖЕНН",
"forms": [
"блаженный",
"блаженная",
"блаженное"
],
"senses": [
{
"text": "талихӏ бугев, цӏакъ вохарав",
"precomment": "щасливий",
"comment": "разияв"
},
{
"text": "валимахӏав; гӏантмахӏав",
"precomment": "чудакуватий, дурнуватий",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "блаженний, диваватий",
"stress": 6,
"forms": [
"блажной",
"блажная",
"блажное"
],
"senses": [
{
"text": "мекъав, гьагав, гӏантав, ахӏмакъав",
"labels": [
"просторічне слово"
]
}
]
}
{
"word": "блаженство",
"stress": 5,
"stem": "БЛАЖЕНСТВ",
"forms": [
"блаженство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб талихӏ (роххел, лазат, кеп); нигӏматазулъ тӏерхьин",
"examples": [
{
"uk": "бути на верху блаженства",
"av": "тӏубараб кепалда, лазаталда, кутакаб рахӏаталда вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "блаженствувати",
"stress": 5,
"forms": [
"блаженствовать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лазаталда (кепалда) вукӏине; нигӏматазулъ тӏерхьине"
}
]
}
{
"word": "блазень",
"forms": [
"шут"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "махсарочи, гӏадамал релъанхъизарулев чи",
"labels": [
"застаріле слово"
],
"examples": [
{
"uk": "якого дідька?; якого шута?",
"av": "щай, сундуе гӏоло?"
}
]
}
]
}
{
"word": "блазнювати",
"forms": [
"блажить"
],
"labels": [
"недоконаний вид",
"просторічне слово"
],
"senses": [
{
"text": "мекълъизе, гьагал (гӏантал) жал гьаризе",
"labels": [
"просторічне слово"
]
}
]
}
{
"word": "блакиніти",
"stress": 6,
"stem": "ГОЛУБЕ",
"forms": [
"голубеть"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "канчӏхъа-хӏиллъизе",
"precomment": "ставати блакитним",
"examples": [
{
"uk": "небо блакитніє",
"av": "зоб канчӏхъахӏиллъулеб буго"
}
]
},
{
"text": "канчӏхъахӏилго бихьизе",
"precomment": "виднітися – про блакитне",
"examples": [
{
"uk": "удаліні синіли гори",
"av": "рикӏкӏада мугӏрул канчӏхъахӏилго рихьула",
"comment": "канчӏхъахӏиллъун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "блакитний",
"stress": 6,
"forms": [
"голубой",
"голубая",
"голубое"
],
"senses": [
{
"text": "канчӏхъахӏилаб, зодикьераб; цӏахӏилаб",
"examples": [
{
"uk": "блакитні очі",
"av": "цӏахӏилал берал"
},
{
"uk": "блакитний екран",
"av": "хъахӏилаб экран",
"comment": "тв"
}
]
}
]
}
{
"word": "блакитноокий",
"stress": 9,
"forms": [
"голубоглазый",
"голубоглазая",
"голубоглазое"
],
"senses": [
{
"text": "берал цӏахӏилав, цӏахӏилберал ругев; бералцӏахӏил, бералцӏик"
}
]
}
{
"word": "блакить",
"stress": 9,
"forms": [
"голубизна"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "канчӏхъахӏилаб кьер; канчӏхъахӏиллъи",
"examples": [
{
"uk": "блакить неба",
"av": "зодил канчӏхъахӏиллъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "бланк",
"forms": [
"бланк"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бланк",
"examples": [
{
"uk": "заповнити бланк",
"av": "бланк цӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "блат",
"forms": [
"блат"
],
"labels": [
"чоловічий рід",
"просторічне слово"
],
"senses": [
{
"text": "блат",
"comment": "1) цӏогьазул щартӏияб мацӏ, арго; 2) напсиял мурадазда пайда босулеб лъай-хъвай, бухьен",
"labels": [
"просторічне слово"
]
}
]
}
{
"word": "блатний",
"stress": 6,
"forms": [
"блатной",
"блатная",
"блатное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏогьазулаб",
"examples": [
{
"uk": "злодійський жаргон, блатна мова",
"av": "цӏогьазул мацӏ"
}
]
}
]
}