{
"word": "білений",
"forms": [
"белёный",
"белёная",
"белёное"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизабураб",
"examples": [
{
"uk": "білене полотно",
"av": "хъахӏлъизабураб хӏебет"
}
]
}
]
}
{
"word": "білетер",
"forms": [
"билетёр"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "билетёр"
},
{
"text": "белтазул хал гьабулев чи, белтал рихъулев чи"
}
]
}
{
"word": "білетерка",
"forms": [
"билетёрша"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "билетёрша"
},
{
"text": "белтазул хал гьабулей чӏужу"
}
]
}
{
"word": "білизна",
"stress": 7,
"forms": [
"белизна"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъи"
}
]
}
{
"word": "білизна",
"stress": 5,
"forms": [
"бельё"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьанретӏел; хъахӏаб ххамил гьабураб бусадул къайи-къоно",
"examples": [
{
"uk": "нижня білизна",
"av": "гъоркьанретӏел"
},
{
"uk": "постільна білизна",
"av": "бусадул белье",
"comment": "шаршав, къандалъодул ва юргъаналъул лъулдул ва ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "білизняний",
"stress": 7,
"forms": [
"бельевой",
"бельевая",
"бельевое"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьан ретӏелалъе, бусадул къайи-къоноялъе бугеб",
"comment": "шкаф"
}
]
}
{
"word": "білий",
"stress": 2,
"stem": "БЕЛ",
"forms": [
"белый",
"белая",
"белое"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏаб",
"examples": [
{
"uk": "білі хмари",
"av": "хъахӏал накӏкӏал"
}
]
},
{
"text": "гвангъараб, канаб",
"examples": [
{
"uk": "білі ночі",
"av": "канал (гвангъарал) сардал"
}
]
},
{
"text": "хъахӏав",
"comment": "белогвардеец",
"labels": [
"у значенні іменника",
"чоловічий рід"
]
},
{
"text": "хъахӏал",
"precomment": "шахи, шашки",
"labels": [
"у значенні іменника",
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "грати білими",
"av": "хъахӏаздалъун (шахматал, шашкаби) хӏазе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "біле м'ясо",
"av": "гӏанкӏудул ялъуни бачил гьан"
},
{
"uk": "білі вірші",
"av": "рифма гьечӏел кучӏдул"
},
{
"uk": "білий білет",
"av": "рагъулаб хъулухъалдаса эркен гьавиялъул свидетельство",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"uk": "серед білого дня",
"av": "гӏададакъад"
}
]
}
]
}
{
"word": "білила",
"forms": [
"белила"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "белила",
"precomment": "фарба",
"comment": "хъахӏаб минералияб релъен"
},
{
"text": "белила",
"precomment": "у косметиці",
"comment": "гьурмада бахунеб хъахӏрелъен"
}
]
}
{
"word": "білити",
"stress": 4,
"forms": [
"белить"
],
"precomment": "що",
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏ гьабизе",
"precomment": "фарбувати",
"examples": [
{
"uk": "білити стіни",
"av": "къадал хъахӏ гьаризе"
}
]
},
{
"text": "хъахӏ гьабун, бохьизе",
"precomment": "мазати"
},
{
"text": "хъахӏлъизабизе",
"precomment": "білити"
}
]
}
{
"word": "білити; убілювати",
"stress": 5,
"forms": [
"убелять"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "убелить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "білка",
"stress": 2,
"forms": [
"белка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гвангва",
"examples": [
{
"uk": "крутитися як білка в колесі",
"av": "чӏей гьечӏого, квалквадизе, вортанхъизе, сундаго чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "білковий",
"stress": 5,
"stem": "БЕЛКОВ",
"forms": [
"белковый",
"белковая",
"белковое"
],
"labels": [
"біологія",
"хімія"
],
"senses": [
{
"text": "белокалъулаб",
"examples": [
{
"uk": "білкова речовина",
"av": "белок гъорлъ бугеб вещество"
}
]
}
]
}
{
"word": "білобородий",
"stress": 8,
"forms": [
"белобородый",
"белобородая",
"белобородое"
],
"senses": [
{
"text": "мегеж хъахӏав, мегежхъахӏ"
}
]
}
{
"word": "біловий",
"stress": 6,
"forms": [
"беловой",
"беловая",
"беловое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏидасан, бацӏцӏадго хъвараб",
"comment": "гьабулебщинаб хиса-баси гьабун, хадуб цӏидасан бацӏцӏадго хъвараб",
"examples": [
{
"uk": "біловий примірник",
"av": "бацӏцӏадго хъвараб экземпляр"
}
]
}
]
}
{
"word": "білогвардійський",
"stress": 10,
"stem": "БЕЛОГВАРДЕЙСК",
"forms": [
"белогвардейский",
"белогвардейская",
"белогвардейское"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏаб гвардиялъулаб",
"examples": [
{
"uk": "білогвардійські банди",
"av": "хъахӏаб гвардиялъулал бандал, хъахӏазул бандал, хъахӏал бандал"
}
]
}
]
}
{
"word": "білогвардієць",
"stress": 10,
"forms": [
"белогвардеец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "белогвардеец, хъахӏаб гвардиялъулав, хъахӏазулав"
}
]
}
{
"word": "білоголовий",
"stress": 8,
"forms": [
"белоголовый",
"белоголовая",
"белоголовое"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер хъахӏаб"
},
{
"text": "бетӏерхъахӏ",
"labels": [
"у значенні іменника",
"чоловічий рід"
]
}
]
}
{
"word": "білок",
"stress": 4,
"forms": [
"белок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "белок",
"comment": "чӏагояб организм жидедасан лъугьарал жалазул цояб",
"labels": [
"біологія",
"хімія"
]
},
{
"text": "хъахӏхоно, хъахӏаб хоно",
"precomment": "яйця"
},
{
"text": "хъахӏбер",
"precomment": "очі"
}
]
}
{
"word": "білокам'яний",
"stress": 6,
"stem": "БЕЛОКАМЕНН",
"forms": [
"белокаменный",
"белокаменная",
"белокаменное"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏаб ганчӏил, хъахӏганчӏилаб",
"examples": [
{
"uk": "білокам'яна вежа",
"av": "хъахӏганчӏил си, хъахӏаб ганчӏил бараб си"
}
]
}
]
}
{
"word": "білокрів'я",
"stress": 7,
"forms": [
"белокровие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "би хъахӏлъи",
"comment": "биялда гъорлъ лейкоцитал гӏемерлъиялъ лъугьунеб унти — лейкемия, лейкоз"
}
]
}
{
"word": "білолиций",
"stress": 6,
"forms": [
"белолицый",
"белолицая",
"белолицее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго гьумер хъахӏаб, бахьинаб гьумералъул"
},
{
"text": "гьумерхъахӏ",
"labels": [
"у значенні іменника",
"чоловічий рід"
]
}
]
}
{
"word": "білорибиця",
"stress": 6,
"forms": [
"белорыбица"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "белорыбица",
"comment": "лосось тайпаялъул ччугӏа"
}
]
}
{
"word": "білорус",
"stress": 6,
"forms": [
"белорус"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "белорусав"
}
]
}
{
"word": "білоруси",
"stress": 6,
"forms": [
"белорусы"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "белорусал"
}
]
}
{
"word": "білоруска",
"stress": 6,
"forms": [
"белоруска"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "белорусай"
}
]
}
{
"word": "білоруський",
"stress": 6,
"forms": [
"белорусский",
"белорусская",
"белорусское"
],
"senses": [
{
"text": "беларусазул",
"examples": [
{
"uk": "білоруська мова",
"av": "беларусазул мацӏ, беларус мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "білоручка",
"stress": 6,
"forms": [
"белоручка"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"жіночий рід",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "квералхъахӏ",
"comment": "захӏматаб, хъубаб хӏалтӏи гьабуларев чи"
}
]
}
{
"word": "білосніжний",
"stress": 7,
"stem": "БЕЛОСНЕЖН",
"forms": [
"белоснежный",
"белоснежная",
"белоснежное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏазухъахӏаб",
"examples": [
{
"uk": "білосніжна білизна",
"av": "гӏазухъахӏаб гъоркьанретӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "білошвейка",
"stress": 7,
"forms": [
"белошвейка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьанретӏел букъулей юкъарухъан"
}
]
}
{
"word": "білошвейний",
"stress": 7,
"forms": [
"белошвейный",
"белошвейная",
"белошвейное"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьанретӏел букъулеб"
}
]
}
{
"word": "біло-",
"forms": [
"бело-"
],
"senses": [
{
"text": "журарал рагӏабазулъ «хъахӏ», «хъахӏаб» абураб магӏна кьолеб тӏоцебесеб бутӏа",
"examples": [
{
"uk": "білолиций",
"av": "гьумерхъахӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "білуга",
"stress": 4,
"stem": "БЕЛУГ",
"forms": [
"белуга"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "белуга",
"comment": "осетр тайпаялъул чӏахӏияб ччугӏа"
},
{
"examples": [
{
"uk": "ревіти білугою",
"av": "вахӏшиял гьаркьал гьарун, ахӏдезе, гӏодизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "білужий",
"stress": 4,
"stem": "БЕЛУЖ",
"forms": [
"белужий",
"белужья",
"белужье"
],
"senses": [
{
"text": "белугаялъул, белугаялъулаб",
"examples": [
{
"uk": "білужа ікра",
"av": "белугаялъул икра, белугаялъул хьон"
}
]
}
]
}
{
"word": "біль",
"forms": [
"боль"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "унти",
"examples": [
{
"uk": "головний біль",
"av": "ботӏрол унти"
},
{
"uk": "відчувати біль",
"av": "унти бихьизе (лъазе)"
},
{
"uk": "з болем у серці",
"av": "рекӏелъ унтигун, ракӏ унтун"
}
]
}
]
}
{
"word": "більйон",
"stress": 6,
"forms": [
"биллион"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "биллион",
"comment": "цойил тарихалда хадуб ичӏго ноль хъвараб ялъуни (цо-цо улкабазда) анцӏила кӏиго ноль хъвараб рикӏкӏеналда цӏар"
}
]
}
{
"word": "більмо",
"stress": 6,
"forms": [
"бельмо"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "ясбералда лъугьунеб хъахӏаб тӏанкӏ; хьухь"
},
{
"examples": [
{
"uk": "як більмо на оці",
"av": "бадив къан вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "більше",
"stress": 2,
"forms": [
"более"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун, дагьабги, жеги цӏикӏкӏун",
"examples": [
{
"uk": "сильніший",
"av": "дагьабги къуватаб"
},
{
"uk": "більш або менш",
"av": "цо къадаралда, гӏагашагарго"
},
{
"uk": "більше того",
"av": "гьелда тӏадеги"
},
{
"uk": "тим більше, що...",
"av": "хас гьабун, хасго ... -дал, -лъул, -алъ"
},
{
"uk": "як старший, ти повинен очолити загін, тим більше що місцевість знаєш добре",
"av": "кӏудияв вугелъул, дуца къокъаялъе бетӏерлъи гьабизе ккола, хасго дуда бакӏги лъикӏ лъалелъул"
}
]
}
]
}
{
"word": "більше",
"stress": 2,
"forms": [
"больше"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"precomment": "порівн. ст. до великий і багато",
"examples": [
{
"uk": "якнайбільше",
"av": "кӏварабгӏан цӏикӏкӏун"
},
{
"uk": "не більш ніж три рублі",
"av": "лъабго гъурущалдаса цӏикӏкӏинчӏого"
}
]
},
{
"text": "тӏокӏалъ",
"precomment": "надалі, ще",
"examples": [
{
"uk": "більше туди не ходи",
"av": "тӏокӏалъ дове унге"
}
]
},
{
"text": "гӏемерисеб мехалъ",
"precomment": "переважно",
"examples": [
{
"uk": "куримо ми більше цигарки",
"av": "гӏемерисеб мехалъ нижеца папиросал цӏала"
}
]
},
{
"precomment": "ні більше, ні менше",
"text": "я цӏикӏкӏун гуро, я дагь гуро, дурусго"
}
]
}
{
"word": "більше",
"stress": 4,
"forms": [
"побольше"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"precomment": "порівняльний ступінь до великий і багато",
"examples": [
{
"uk": "якнайбільше",
"av": "кӏварабгӏан цӏикӏкӏун"
},
{
"uk": "не більше трьох рублів",
"av": "лъабго гъурущалдаса цӏикӏкӏинчӏого"
}
]
},
{
"text": "тӏокӏалъ",
"precomment": "надалі, ще",
"examples": [
{
"uk": "краще туди більше не ходи",
"av": "тӏокӏалъ дове унге"
}
]
},
{
"text": "гӏемерисеб мехалъ",
"precomment": "переважно",
"examples": [
{
"uk": "куримо ми частіше папіроси",
"av": "гӏемерисеб мехалъ нижеца папиросал цӏала"
}
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "ні більше, ні менше",
"av": "я цӏикӏкӏун гуро, я дагь гуро, дурусго"
}
]
}
]
}
{
"word": "більше",
"stress": 2,
"forms": [
"пуще"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ, кутакалда"
}
]
}
{
"word": "більше-",
"stress": 2,
"forms": [
"больше-"
],
"senses": [
{
"text": "«кӏудияб» абураб магӏна кьолеб бутӏа",
"comment": "журарал рагӏабазулъ",
"examples": [
{
"uk": "великоголовий",
"av": "бетӏер кӏудияв"
},
{
"uk": "великоокий",
"av": "берал чӏахӏияв"
}
]
}
]
}
{
"word": "більший",
"stress": 2,
"stem": "БОЛЬШ",
"forms": [
"больший",
"большая",
"большее"
],
"senses": [
{
"precomment": "порівн. ст. до великий",
"examples": [
{
"uk": "велика частина",
"av": "цӏикӏкӏарасеб бутӏа"
},
{
"uk": "переважно",
"av": "аслияб куцалъ, гӏемерисеб мехалъ (нухалъ)"
},
{
"uk": "найбільше",
"av": "бищун цӏикӏкӏун"
}
]
}
]
}
{
"word": "більшовизм",
"forms": [
"большевизм"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "большевизм"
}
]
}
{
"word": "більшовик",
"stress": 8,
"forms": [
"большевик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "большевик",
"comment": "большевик партиялъул член"
}
]
}
{
"word": "більшовицький",
"stress": 8,
"forms": [
"большевистский",
"большевистская",
"большевистское"
],
"senses": [
{
"text": "большевиказул(аб)"
}
]
}
{
"word": "більшовичка",
"stress": 8,
"forms": [
"большевичка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "большевичка",
"comment": "большевик партиялъул член"
}
]
}
{
"word": "більшість",
"stress": 11,
"forms": [
"большинство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏараб бутӏа, гӏемерал",
"examples": [
{
"uk": "більшість голосів",
"av": "гьаркьазул цӏикӏкӏараб бутӏа"
},
{
"uk": "переважна більшість",
"av": "цӏакъго (гӏемерго) цӏикӏкӏараб бутӏа"
},
{
"uk": "у більшості випадків",
"av": "гӏемерисеб мехалъ (нухалъ, заманаялъ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "більярд",
"stress": 5,
"forms": [
"бильярд"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бильярд",
"comment": "1 хасаб столалда тӏад лъурал шаразда тӏил тункун, гьел картӏахъе рортизарулеб хӏай; 2 гьеб хӏай жинда тӏад гьабулеб мицӏрал рорхатаб стол"
}
]
}
{
"word": "більярдний",
"stress": 5,
"stem": "БИЛЬЯРДН",
"forms": [
"бильярдный",
"бильярдная",
"бильярдное"
],
"senses": [
{
"text": "бильярдалъул, бильярдалъулаб, бильярд хӏалеб",
"examples": [
{
"uk": "більярдна куля",
"av": "бильярдалъул шар"
}
]
},
{
"text": "бильярд хӏалеб рукъ",
"precomment": "більярдна ж",
"labels": [
"у значенні іменника"
]
}
]
}
{
"word": "біля",
"stress": 2,
"forms": [
"возле"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "аскӏоб; хьибилалда; гӏагарда",
"precomment": "дуже близько, поруч",
"examples": [
{
"uk": "він живе неподалік",
"av": "дов аскӏовегӏан гӏумру гьабулев вуго"
}
]
},
{
"text": "аскӏоб; хьибилалда; гӏагарда",
"precomment": "прийменник з родовим відмінком (близь, біля, підле)",
"examples": [
{
"uk": "він живе біля нас",
"av": "дос нижеда аскӏоб (гӏагарда) гӏумру гьабулеб буго"
},
{
"uk": "машина зупинилася біля будинку",
"av": "машина рукъалда аскӏоб чӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "білявий",
"stress": 7,
"forms": [
"белобрысый",
"белобрысая",
"белобрысое"
],
"labels": [
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "канчӏхъахӏаб расалъул, кьунсрул, тӏелхал хъахӏав"
},
{
"text": "хъахӏав"
},
{
"text": "расхъахӏ",
"comment": "дагьав инжит гьавун абулеб рагӏи"
}
]
}
{
"word": "біляк",
"stress": 4,
"forms": [
"беляк"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏалхул гӏанкӏ",
"comment": "хасало хъахӏлъулеб"
},
{
"text": "карачелазул хъахӏал балал",
"precomment": "біляки"
}
]
}
{
"word": "білястий",
"stress": 4,
"stem": "БЕЛЕС",
"forms": [
"белесый",
"белесая",
"белесое"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏккараб, хъахӏчӏараб",
"examples": [
{
"uk": "біляві брови",
"av": "хъахӏчӏарал кьунсрул"
}
]
}
]
}
{
"word": "білячий",
"stress": 2,
"stem": "БЕЛИЧ",
"forms": [
"беличий",
"беличья",
"беличье"
],
"senses": [
{
"text": "гвангвадул, гвангваялъул",
"examples": [
{
"uk": "біляча шуба",
"av": "гвангвадул цӏаказул тӏимугъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "біліти",
"stress": 4,
"forms": [
"белеть"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизе",
"precomment": "ставати білим"
},
{
"text": "хъахӏго бихьизе, хъахӏлъун бихьизе",
"precomment": "виднітися — у білому"
}
]
}
{
"word": "біліти",
"stress": 4,
"forms": [
"белеться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "белеть",
"kind": "see",
"comment": "2"
}
]
}