{
"word": "гураби",
"stress": 2,
"stem": "гураб",
"forms": [
"гураби",
"гурабаз",
"гурабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "гури"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гури",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "гура-сури",
"stress": 2,
"forms": [
"гура-сури",
"гура-суриялъ",
"гура-суриялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гура-суризе"
},
{
"text": "Menge; Gewühl",
"examples": [
{
"av": "халкъалъул гура-сури",
"de": "Menge von Menschen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гура-суризе",
"stress": 2,
"stem": "гура-сур",
"forms": [
"гура-суризе",
"гура-сурула",
"гура-сурила",
"гура-сурана",
"гура-суре"
],
"senses": [
{
"text": "etwas zusammenrollen, einwickeln",
"examples": [
{
"av": "гура-сурун лъезе",
"de": "zusammenlegend legen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гурга",
"stress": 5,
"stem": "гург",
"forms": [
"гурга",
"гургаялъ",
"гургица",
"гургаялъул",
"гургадул",
"гургил",
"гургби"
],
"senses": [
{
"text": "rundes Brot (klein und hausgemacht), Fladenbrot; Kolobok; Brotlaib",
"examples": [
{
"av": "гурга бежизе (гьабизе)",
"de": "ein kleines Brot backen"
},
{
"av": "жиндиего гурга гьабуларес, чияе чед гьабуларо",
"de": "wer sich selbst kein Brötchen backen kann, backt keinem anderen Brot",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "гурга гӏадаб гургинаб",
"de": "rund wie ein Fladenbrot"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гургадиро",
"stress": 2,
"stem": "гургадир",
"forms": [
"гургадиро",
"гургадироялъ",
"гургадироялъул",
"гургадираби"
],
"senses": [
{
"text": "Krankenbahre; Rollbett",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "михир",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гургин",
"stress": 5,
"forms": [
"гургин",
"гургинго"
],
"senses": [
{
"text": "rundlich",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гургин гьабизе",
"de": "abrunden; rund machen"
}
]
},
{
"text": "ganz; völlig; vollständig"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гургинаб",
"stress": 5,
"forms": [
"гургинаб"
],
"gender_forms": [
"гургинаб",
"гургинав",
"гургинай"
],
"senses": [
{
"text": "rund, rundlich; kugelförmig; zylindrisch",
"examples": [
{
"av": "гургинаб гамачӏ",
"de": "runder Stein"
},
{
"av": "гургинаб гамачӏ бекизе захӏмалъула",
"de": "ein runder Stein ist schwer zu spalten"
},
{
"av": "гургинаб гохӏ",
"de": "runder Hügel"
},
{
"av": "гургинаб гьумер",
"de": "rundes Gesicht"
},
{
"av": "гургинаб гьумералъул яс",
"de": "rundgesichtiges Mädchen"
},
{
"av": "гургинаб кӏатӏи",
"de": "Kopftuch (eine Art)",
"comment": "wörtl. rundes Tuch"
},
{
"av": "гургинаб цӏул",
"de": "Rundholz, Stammholz"
},
{
"av": "гургинаб чаран",
"de": "Feile",
"comment": "rund"
},
{
"av": "гургинаб чед",
"de": "rundes Brot, Laib"
}
]
},
{
"text": "ganz, unversehrt",
"examples": [
{
"av": "гургинаб лъагӏел",
"de": "ein ganzes Jahr"
},
{
"av": "гургинаб ункъо соналъ Турциялда чӏана дов",
"de": "er blieb in der Türkei ganze vier Jahre"
},
{
"av": "гургинаб гъаран",
"de": "Koriander",
"labels": [
"Botanik"
]
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гургинлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гургинлъи",
"гургинлъиялъ",
"гургинлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гургинлъизе"
},
{
"text": "Rundheit, Kreisrundheit; Kugelgestalt"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гургинлъизаби",
"stress": 5,
"forms": [
"гургинлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гургинлъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гургинлъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "гургинлъизаб",
"forms": [
"гургинлъизабизе",
"гургинлъизабула",
"гургинлъизабила",
"гургинлъизабуна",
"гургинлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "etwas rund machen; etwas abrunden",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гамачӏ гургинлъизабизе",
"de": "einem Stein eine runde Form geben"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гургинлъизе",
"stress": 5,
"stem": "гургинлъ",
"forms": [
"гургинлъизе",
"гургинлъула",
"гургинлъила",
"гургинлъана",
"гургинлъе"
],
"senses": [
{
"text": "rund, kugelförmig, zylindrisch werden; sich runden; sich abrunden"
},
{
"text": "sich runden, an Gewicht zunehmen, sich erholen",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "гурга гӏадин гургинлъун вуго дов",
"de": "er ist rund geworden wie ein Kloß"
},
{
"av": "кьаралъиялъ гургинлълъун руго бачал",
"de": "die Kälber sind gut gediehen und rundlicher geworden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гургинхвалчаби",
"stress": 5,
"stem": "гургинхвалчаб",
"forms": [
"гургинхвалчаби",
"гургинхвалчабаз",
"гургинхвалчабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "гургинхвалчен"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гургинхвалчен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "гургинхвалчадул",
"stress": 5,
"forms": [
"гургинхвалчадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гургинхвалчен",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гургинхвалчен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гургинхвалчен",
"stress": 5,
"forms": [
"гургинхвалчен",
"гургинхвалчаца",
"гургинхвалчадул",
"гургинхвалчаби"
],
"senses": [
{
"text": "Rapier"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурги-шушинаб",
"stress": 5,
"forms": [
"гурги-шушинаб"
],
"gender_forms": [
"гурги-шушинаб",
"гурги-шушинав",
"гурги-шушинай"
],
"senses": [
{
"text": "rundlich",
"examples": [
{
"av": "гурги-шушинаб гьумер",
"de": "rundes Gesichtchen"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гургур",
"stress": 5,
"forms": [
"гургур",
"гургуралъ",
"гургуралъул",
"гургурал"
],
"senses": [
{
"text": "Truthahn, Truthenne",
"examples": [
{
"av": "бихьинаб гургур",
"de": "Truthahn"
},
{
"av": "цӏуяб гургур",
"de": "Pute; Truthuhn",
"labels": [
"umgangssprachlich",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "гургуралъул гьан",
"de": "Putenfleisch"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гургури",
"stress": 5,
"forms": [
"гургури"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гургуризе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гургуризе",
"stress": 5,
"stem": "гургур",
"forms": [
"гургуризе",
"гургурула",
"гургурила",
"гургурана",
"гургуре"
],
"senses": [
{
"text": "etwas zusammenrollen; etwas einrollen",
"labels": [
"Frequentativ"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Frequentativ"
}
{
"word": "гурда",
"stress": 5,
"forms": [
"гурда",
"гурдаялъ",
"гурдаялъул",
"гурдаби"
],
"senses": [
{
"text": "Schwert",
"labels": [
"veraltet"
],
"examples": [
{
"av": "гурда борчине",
"de": "sich mit dem Schwert umgürten"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурде",
"stress": 5,
"stem": "гурд",
"forms": [
"гурде",
"гурдица",
"гурдил",
"гурдал"
],
"senses": [
{
"text": "Kleid; Hemd",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "бахӏаралъул гурде",
"de": "Brautkleid"
},
{
"av": "кӏаланчӏадил (читил) гурде",
"de": "Chintzkleid"
},
{
"av": "къвалал гьечӏеб гурде",
"de": "ärmelloses Kleid"
},
{
"av": "къвалал къокъаб гурде",
"de": "Hemd (oder Kleid) mit kurzen Ärmeln"
},
{
"av": "гурде букъизе",
"de": "(ein) Hemd nähen",
"comment": "oder ein Kleid"
},
{
"av": "гурде ретӏине",
"de": "ein Hemd anziehen",
"comment": "oder ein Kleid"
},
{
"av": "гурдел къвал",
"de": "Hemdsärmel",
"comment": "oder des Kleides"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гуреб",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "гуре",
"forms": [
"гуреб"
],
"senses": [
{
"text": "nicht",
"labels": [
"Partikel"
],
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб гуреб",
"de": "nicht gut"
},
{
"av": "микки гуреб, батӏияб хӏинчӏ",
"de": "keine Taube, sondern ein anderer Vogel"
},
{
"av": "гьев гурев, цогидав",
"de": "nicht er, sondern ein anderer"
}
]
},
{
"text": "außer",
"labels": [
"Postposition"
],
"examples": [
{
"av": "лъим гуреб жо гьекъоларо",
"de": "außer Wasser trinkt er nichts"
},
{
"av": "мун гурев чиясухъе дица гӏарац кьелароан",
"de": "einem anderen [außer dir] hätte ich kein Geld geliehen"
}
]
}
],
"pos": "Postposition",
"form": "—"
}
{
"word": "гуреб",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"stem": "гуре",
"forms": [
"гуреб"
],
"gender_forms": [
"гуреб",
"гурев",
"гурей"
],
"senses": [
{
"text": "unbedeutend; trivial",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "гуреб жо",
"de": "nichtiges Ding; Kleinigkeit"
},
{
"av": "гурел жал рицунге",
"de": "sprich keinen Unsinn"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гуреблъи",
"stress": 2,
"forms": [
"гуреблъи"
],
"senses": [
{
"text": "nicht",
"comment": "wird durch eine Partikel übersetzt",
"examples": [
{
"av": "гьаб тӏехь дур гуреблъи дида лъала",
"de": "ich weiß, dass dieses Buch nicht dir gehört"
},
{
"av": "досда бичӏчӏизабе, гьаб жиндир рукъ гуреблъи",
"de": "mach ihm klar, dass das nicht sein Haus ist"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гуреблъидал",
"stress": 2,
"forms": [
"гуреблъидал"
],
"senses": [
{
"text": "da nicht…, weil nicht…",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гьаб тӏехь дур гуреблъидал, дуца эб дие кьоге",
"de": "da dieses Buch nicht deins ist, gib es mir nicht"
},
{
"av": "дур эбел-инсул бакӏ гуреблъидал аб, мун тӏасанккоге",
"de": "da dieser Ort nicht deinen Eltern gehört, benimm dich nicht daneben"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гурелъул",
"stress": 2,
"forms": [
"гурелъул"
],
"senses": [
{
"text": "da; weil; sofern",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "мун я рекъав, я херав гурелъул, лъелго а",
"de": "da du weder hinkend noch alt bist, geh zu Fuß"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гуренж",
"stress": 4,
"forms": [
"гуренж",
"гуренжалъ",
"гуренжалъул",
"гуренжал"
],
"senses": [
{
"text": "Blutegel",
"examples": [
{
"av": "гуренж гӏадин рекӏун чӏун вуго",
"de": "sich festgeklammert wie ein Blutegel"
},
{
"av": "гуренжал риччазе",
"de": "Egel ansetzen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гуржи",
"stress": 5,
"forms": [
"гуржи"
],
"senses": [
{
"text": "georgisch",
"examples": [
{
"av": "гуржи гӏаракъи",
"de": "Tschatscha, georgischer Wodka"
},
{
"av": "гуржи мацӏ",
"de": "georgische Sprache"
},
{
"av": "гуржи мачуял",
"de": "Tschuwiaken (weiche orientalische Schuhe)",
"comment": "wörtl. georgische Tschuwiaken"
},
{
"av": "Дир хулжиниб квен лъе, хирияй лъади, Дица гуржи мачу, чухъа ретӏинин",
"de": "Liebe Frau, lege Essen in die Churdschins (Satteltaschen), während ich die Tscherkeska und die georgischen Tschuwiaken anziehe",
"labels": [
"Folklore"
]
},
{
"av": "гуржи микьир",
"de": "georgischer Pfirsich",
"comment": "Sorte"
},
{
"av": "гуржи мусудул",
"de": "georgische Schönheiten",
"labels": [
"veraltet",
"Redewendung",
"poetisch"
]
},
{
"av": "гуржи чӏинчӏо",
"de": "georgisches Kopftuch",
"comment": "dreieckiger Form"
},
{
"av": "гуржи Тамари",
"de": "georgische [Königin] Tamara"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гуржистаналъулаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "гуржиязул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Partikel",
"form": "—"
}
{
"word": "гуржиба",
"stress": 5,
"forms": [
"гуржиба",
"гуржибаялъ",
"гуржибаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Spitze, Spitzen",
"examples": [
{
"av": "гуржиба кквезе",
"de": "mit Spitzen einfassen"
},
{
"av": "гуржиба хьухьине",
"de": "Spitzen klöppeln"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гуржистаналъулаб",
"stress": 5,
"forms": [
"гуржистаналъулаб"
],
"gender_forms": [
"гуржистаналъулаб",
"гуржистаналъулав",
"гуржистаналъулай"
],
"senses": [
{
"text": "georgisch"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гуржи",
"kind": "see"
},
{
"target": "гуржиязул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гуржияв",
"stress": 5,
"stem": "гуржия",
"forms": [
"гуржияв",
"гуржияс",
"гуржиясул"
],
"senses": [
{
"text": "Georgier"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гуржиязул",
"stress": 5,
"forms": [
"гуржиязул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гуржиял",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "georgisch"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гуржиял",
"kind": "from"
},
{
"target": "гуржи",
"kind": "see"
},
{
"target": "гуржистаналъулаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гуржияй",
"stress": 5,
"stem": "гуржия",
"forms": [
"гуржияй",
"гуржиялъ",
"гуржиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Georgierin"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гуржиял",
"stress": 5,
"stem": "гуржия",
"forms": [
"гуржиял",
"гуржияз",
"гуржиязул"
],
"senses": [
{
"text": "Georgier"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гури",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "гур",
"forms": [
"гури",
"гуриялъ",
"гуриялъул",
"гураби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гуризе",
"refwordnum": "1"
},
{
"text": "Menge, Versammlung; Kreis",
"examples": [
{
"av": "ясазул гури",
"de": "Mädchenkreis"
},
{
"av": "гур-гури гьабун халкъ бакӏарана",
"de": "das Volk versammelte sich in Haufen"
},
{
"av": "байрамалде рачӏаразул гур-гури лъугьана",
"de": "es bildeten sich Menschenmengen, die sich zum Fest versammelt hatten"
},
{
"av": "майданалда гӏадамазул гураби рихьулел руго",
"de": "auf dem Platz sind Menschenmengen zu sehen"
}
]
},
{
"text": "Knäuel; Spule",
"examples": [
{
"av": "маххукунал гури",
"de": "Drahtknäuel"
},
{
"av": "цӏедехӏдерил габани гури гьабун лъун буго",
"de": "es liegt ein Knäuel zudacharischen Hanfs"
}
]
},
{
"text": "Bündel",
"comment": "von Dornen und dergleichen",
"examples": [
{
"av": "цо зазил гури босизе ине лъен къваригӏун буго",
"de": "man braucht eine Heugabel, um ein Bündel Dornen zu holen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гури",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"гури"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гуризе",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гури",
"stress": 2,
"homonym": 3,
"forms": [
"гури"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гуризе",
"refwordnum": "3"
},
{
"text": "Kurve, Wendung",
"labels": [
"Dialektismus"
],
"examples": [
{
"av": "гурулъан сверулаго пуруц бекана",
"de": "der Pflug brach beim Wenden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гуризаби",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"гуризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гуризабизе",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гуризаби",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"гуризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гуризабизе",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гуризаби",
"stress": 2,
"homonym": 3,
"forms": [
"гуризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гуризабизе",
"refwordnum": "3"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гуризабизе",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "гуризаб",
"forms": [
"гуризабизе",
"гуризабула",
"гуризабила",
"гуризабуна",
"гуризабе"
],
"senses": [
{
"text": "sammeln",
"labels": [
"Kausativ"
],
"comment": "Leute irgendwo an einen Ort"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гуризабизе",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"stem": "гуризаб",
"forms": [
"гуризабизе",
"гуризабула",
"гуризабила",
"гуризабуна",
"гуризабе"
],
"senses": [
{
"text": "rollen, aufrollen, einrollen, zusammenrollen, umbiegen",
"labels": [
"Kausativ"
]
},
{
"text": "auf die Erde werfen",
"labels": [
"abwertend"
],
"comment": "beim Kampf"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гуризабизе",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"stem": "гуризаб",
"forms": [
"гуризабизе",
"гуризабула",
"гуризабила",
"гуризабуна",
"гуризабе"
],
"senses": [
{
"text": "drehen, wenden",
"labels": [
"Kausativ"
],
"comment": "die Ochsen beim Pflügen"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гуризе",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "гур",
"forms": [
"гуризе",
"гурула",
"гурила",
"гурана",
"гуре"
],
"senses": [
{
"text": "sich versammeln, sich bilden — von einer Menschenmenge",
"examples": [
{
"av": "халкъ азбаралде гурана",
"de": "im Hof hat sich eine Menge versammelt"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гуризе",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"stem": "гур",
"forms": [
"гуризе",
"гурула",
"гурила",
"гурана",
"гуре"
],
"senses": [
{
"text": "herabrollen; sich einrollen; sich zusammenrollen; sich einwickeln; sich biegen",
"examples": [
{
"av": "гурун гъуждулгун хӏалтӏуда гъорлъе жувазе",
"de": "die Ärmel hochkrempeln, an die Arbeit gehen"
},
{
"av": "борохь гурун чӏун буго",
"de": "die Schlange hat sich zusammengerollt"
},
{
"av": "кагъат гурула",
"de": "das Papier rollt sich zusammen"
},
{
"av": "гьаб буртина гуре, чол кьолода бухье",
"de": "rolle diesen Filzmantel zusammen, binde ihn an den Sattel des Pferdes"
}
]
},
{
"text": "sich legen",
"labels": [
"abwertend"
],
"comment": "zusammengekauert; zusammengerollt",
"examples": [
{
"av": "руссниб гурараб гважи гӏадин",
"de": "wie eine Hündin, zusammengerollt in der Krippe liegend"
}
]
},
{
"text": "rollen, aufrollen, einrollen, zusammenrollen, umbiegen",
"examples": [
{
"av": "тӏаждал гӏагал гуризе",
"de": "die Hosenbeine hochkrempeln"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гуризе",
"stress": 2,
"homonym": 3,
"stem": "гур",
"forms": [
"гуризе",
"гурула",
"гурила",
"гурана",
"гуре"
],
"senses": [
{
"text": "sich umdrehen; sich wenden",
"comment": "beim Pflügen"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гурин",
"stress": 4,
"forms": [
"гурин"
],
"senses": [
{
"comment": "wird an die Zielform des Verbs angehängt und drückt Furcht oder Warnung aus; entspricht dem russischen 'смотри'",
"examples": [
{
"av": "вортизе гурин",
"de": "sieh zu, dass du nicht fällst"
},
{
"av": "дуца бекизе гурин гьеб гӏанса",
"de": "sieh mal, du zerbrichst diesen Stab"
},
{
"av": "кьезе гурин дуца досухъе гӏарац",
"de": "sieh zu, gib ihm kein Geld"
},
{
"av": "эмен семизе гурин дуде",
"de": "schau, der Vater wird mit dir schimpfen"
}
]
},
{
"comment": "drückt Verneinung aus",
"examples": [
{
"av": "гьаниб гурин гьобо базе бугеб",
"de": "nicht hier werden sie die Mühle bauen"
},
{
"av": "гьеб бече жиндир гурин абуна долъ",
"de": "sie sagte, das sei nicht ihr Kalb"
},
{
"av": "шагьаралде гурин дов арав",
"de": "nicht in die Stadt ist er gefahren"
}
]
}
],
"pos": "Partikel",
"form": "—"
}
{
"word": "гурищ",
"stress": 4,
"forms": [
"гурищ"
],
"senses": [
{
"text": "doch, etwa nicht…",
"comment": "Argumentationspartikel",
"examples": [
{
"av": "гьобол гурищ вачӏарав",
"de": "schließlich ist der Kunak gekommen"
},
{
"av": "гӏака гурищ къинлъараб",
"de": "denn die Kuh hat gekalbt"
},
{
"av": "гьедин гурищ, гьудулав чи",
"de": "nicht wahr, mein Freund"
},
{
"av": "дуда гурищ дун!",
"de": "rede ich etwa nicht mit dir!, mit wem wird hier gesprochen!"
}
]
}
],
"pos": "Partikel",
"form": "—"
}
{
"word": "гуро",
"stress": 2,
"forms": [
"гуро"
],
"senses": [
{
"text": "nein, nicht",
"examples": [
{
"av": "гуро, гуро!",
"de": "nein, nein!"
},
{
"av": "гьаб нижер гӏака гуро",
"de": "das ist nicht unsere Kuh"
},
{
"av": "гьаб чу гуро, гӏорцӏен буго",
"de": "das ist kein Pferd, sondern ein Muli"
},
{
"av": "гьадав чи дур гьоболищ? — Гуро, дир гьудул вуго дов",
"de": "Ist dieser Mensch dein Kunak? — Nein, er ist mein Freund"
},
{
"av": "гьеб анцӏго гуро, ичӏго буго",
"de": "das sind nicht zehn, sondern neun"
},
{
"av": "гьеб гуро дие къваригӏараб",
"de": "das ist nicht das, was ich brauche"
},
{
"av": "тӏоцебесеб нухалъ гуро дос нилъ гуккулел ругел",
"de": "er täuscht uns nicht zum ersten Mal"
},
{
"av": "махсара гуро",
"de": "ohne Scherz, im Ernst"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гуро",
"stress": 4,
"forms": [
"гуро"
],
"senses": [
{
"text": "schsch, husch",
"comment": "Ausruf, um Hühner zu verscheuchen"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ишо",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурого",
"stress": 2,
"forms": [
"гурого"
],
"see_also": [
{
"target": "гурони",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гуродай",
"stress": 2,
"forms": [
"гуродай"
],
"senses": [
{
"text": "ob nicht",
"labels": [
"Postposition"
],
"examples": [
{
"av": "дур эмен гуродай вачӏунев вугев",
"de": "nähert sich nicht dein Vater?"
},
{
"av": "тукатӏа гуродай дов хӏалтӏулев вугев",
"de": "arbeitet er nicht im Laden"
}
]
}
],
"pos": "Postposition",
"form": "—"
}
{
"word": "гурони",
"stress": 2,
"forms": [
"гурони"
],
"senses": [
{
"text": "außer; nur",
"examples": [
{
"av": "бугеб гурони кьезе кколаро, кьураб гурони квине кколаро",
"de": "schenke nur, was du hast, iss nur, was angeboten wird",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "вац гурони, кумекалъе чи вачӏинчӏо",
"de": "außer dem Bruder kam niemand zu Hilfe"
},
{
"av": "жакъа базаралда дагьал гурони гӏадамал гьечӏо",
"de": "heute sind wenig Leute auf dem Markt"
},
{
"av": "мун гурони, дие щийниги йокьуларо, хирияй",
"de": "außer dir liebe ich niemanden, Geliebte"
},
{
"av": "нуж гурони, ахӏичӏо дица",
"de": "ich habe nur Sie eingeladen"
},
{
"av": "щуго чи гурони вукӏинчӏо дида цадахъ",
"de": "mit mir waren es insgesamt fünf Personen"
}
]
},
{
"text": "sonst, andernfalls",
"examples": [
{
"av": "цӏа баке нужеца, гурони нилъ гьанир квачан хвела",
"de": "macht ein Feuer an, sonst erfrieren wir hier"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гурул",
"stress": 2,
"forms": [
"гурул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гури",
"comment": "Genitiv von 'guri' in allen Bedeutungen"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гури",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гурущ-гурущ",
"stress": 8,
"forms": [
"гурущ-гурущ"
],
"senses": [
{
"text": "putt-putt (Lockruf für Hühner)",
"comment": "Ruf, mit dem Hühner gerufen werden"
}
],
"pos": "Interjektion",
"form": "—"
}
{
"word": "гурхӏадго",
"stress": 2,
"forms": [
"гурхӏадго"
],
"senses": [
{
"text": "voll Mitgefühl, gnädig; mit Mitleid, mit Mitgefühl",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гурхӏадго валагьана дов дихъ",
"de": "er sah mich mitleidig an"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гурхӏалил",
"stress": 6,
"forms": [
"гурхӏалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гурхӏел",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гурхӏел",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гурхӏел",
"stress": 6,
"forms": [
"гурхӏел",
"гурхӏелалъ",
"гурхӏелалъул",
"гурхӏалил"
],
"senses": [
{
"text": "Mitleid, Bedauern; Mitgefühl, Barmherzigkeit; Gnade, Erbarmen",
"examples": [
{
"av": "гурхӏел бугев",
"de": "mitleidig; teilnehmend"
},
{
"av": "гурхӏел букӏин",
"de": "Mitleid, Mitgefühl, Sympathie"
},
{
"av": "гурхӏел гьечӏев",
"de": "erbarmungslos, gnadenlos, grausam, unbarmherzig"
},
{
"av": "гурхӏел гьечӏолъи",
"de": "Gnadenlosigkeit, Unbarmherzigkeit, Grausamkeit"
},
{
"av": "гурхӏел гьечӏого",
"de": "erbarmungslos, gnadenlos, grausam; ohne jedes Mitgefühl"
},
{
"av": "гурхӏел гьечӏого гӏазаб кьезе",
"de": "gnadenlos quälen"
},
{
"av": "гурхӏел гьабизе",
"de": "bedauern, verschonen"
},
{
"av": "гурхӏел гьабуге дозда",
"de": "gewähre ihnen keine Gnade"
},
{
"av": "гурхӏел тун",
"de": "erbarmungslos, gnadenlos, unbarmherzig"
},
{
"av": "хвалчада гурхӏел лъаларо, гуллида берал гьечӏо",
"de": "der Säbel kennt keine Gnade, die Kugel kennt kein Mitleid",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурхӏелаб",
"stress": 6,
"forms": [
"гурхӏелаб"
],
"gender_forms": [
"гурхӏелаб",
"гурхӏелав",
"гурхӏелай"
],
"senses": [
{
"text": "mitleidig",
"examples": [
{
"av": "гурхӏелаб гьаракь",
"de": "mitleidige Stimme"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гурхӏелгьечӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"гурхӏелгьечӏ",
"гурхӏелгьечӏица",
"гурхӏелгьечӏил",
"гурхӏелгьечӏал"
],
"senses": [
{
"text": "grausamer, erbarmungsloser, gnadenloser, hartherziger Mensch"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гурхӏел-рахӏму",
"stress": 6,
"forms": [
"гурхӏел-рахӏму",
"гурхӏел-рахӏмуялъ",
"гурхӏел-рахӏмуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Barmherzigkeit",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "Аллагьасул гурхӏел-рахӏму",
"de": "Barmherzigkeit Allahs"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурхӏел-цӏоб",
"stress": 6,
"forms": [
"гурхӏел-цӏоб",
"гурхӏел-цӏобалъ",
"гурхӏел-цӏобалъул"
],
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"see_also": [
{
"target": "гурхӏел-рахӏму",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурхӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"гурхӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гурхӏизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гурхӏизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"гурхӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гурхӏизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гурхӏизабизе",
"stress": 2,
"stem": "гурхӏизаб",
"forms": [
"гурхӏизабизе",
"гурхӏизабула",
"гурхӏизабила",
"гурхӏизабуна",
"гурхӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "an die Barmherzigkeit appellieren, um Gnade flehen",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гӏагарлъи гурхӏизабизе",
"de": "die Verwandten um Erbarmen anflehen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гурхӏизе",
"stress": 2,
"stem": "гурхӏ",
"forms": [
"гурхӏизе",
"гурхӏула",
"гурхӏила",
"гурхӏна",
"гурхӏа"
],
"senses": [
{
"text": "verschonen, bemitleiden; sich erbarmen; barmherzig sein; mitfühlend sein",
"examples": [
{
"av": "херасда гурхӏана дой",
"de": "sie hatte Mitleid mit dem Alten"
},
{
"av": "цӏогьорасда гурхӏуларо дун",
"de": "ich habe kein Mitleid mit dem Dieb"
},
{
"av": "гурхӏа, Бечед, нижеда!",
"de": "erbarme dich unser, Herr!"
},
{
"av": "гурхӏараб бихьугеги, хӏинкъараб бачӏунгеги",
"de": "möge das nicht geschehen, weshalb man dich bedauert, möge das nicht treffen, wovor du Angst hast",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "дуда гурхӏарасда Аллагь гурхӏагиян гьаре",
"de": "bitte, dass Allah sich desjenigen erbarmt, der barmherzig zu dir ist"
},
{
"av": "гурхӏун ХӀасан теларо, хӏинкъун ХӀусен теларо",
"de": "Gasan verlässt man nicht aus Mitleid, Husein verlässt man nicht aus Furcht",
"labels": [
"Redensart"
]
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гурхӏулев",
"stress": 2,
"forms": [
"гурхӏулев"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Partizip"
],
"comment": "von 'gurhize'"
},
{
"text": "gnädig, barmherzig",
"examples": [
{
"av": "гурхӏулев Аллагь",
"de": "barmherziger Allah"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гурхӏизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Partizip"
}
{
"word": "гурхӏуледухъ",
"stress": 2,
"forms": [
"гурхӏуледухъ"
],
"senses": [
{
"text": "kläglich, mitleiderregend",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гурхӏуледухъ гьаризе",
"de": "jämmerlich bitten"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гурхӏундай",
"stress": 2,
"forms": [
"гурхӏундай"
],
"senses": [
{
"text": "natürlich, wie denn sonst; und ob; genau",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "Гурхӏундай бокьила дие Гьолокь бакӏ, ГӀурул лъим цӏорораб, микьир гьуинаб",
"de": "Wie soll ich das Aul Golotl nicht lieben, Wo das Wasser im Fluss kalt, die Pfirsiche süß sind",
"labels": [
"Folklore"
]
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гурхӏунищ",
"stress": 2,
"forms": [
"гурхӏунищ"
],
"labels": [
"Adverb"
],
"see_also": [
{
"target": "гурхӏундай",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гурцӏ",
"forms": [
"гурцӏ",
"гурцӏалъ",
"гурцӏалъул",
"гурцӏал"
],
"senses": [
{
"text": "Lerche",
"examples": [
{
"av": "рагьдаса гьурал ана, гьороса гурцӏал ана",
"de": "im Hof hörten die Winde auf, von den Heuböden flogen die Lerchen weg",
"comment": "am Vorabend des Frühlings"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурцӏаб",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"гурцӏаб"
],
"gender_forms": [
"гурцӏаб",
"гурцӏав",
"гурцӏай"
],
"senses": [
{
"text": "kaffeefarben, hellbraun",
"examples": [
{
"av": "гурцӏаб кьер",
"de": "hellbraune Farbe"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гурцӏаб",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"гурцӏаб"
],
"gender_forms": [
"гурцӏаб",
"гурцӏав",
"гурцӏай"
],
"senses": [
{
"text": "wenig behaart",
"comment": "hauptsächlich über Schafe, Widder",
"examples": [
{
"av": "гурцӏаб чахъу",
"de": "kurzwolliges Schaf"
},
{
"av": "керчаб цӏцӏедаса гурцӏаб куйго лъикӏ",
"de": "besser ein kurzwolliger Widder als eine zottige Ziege",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гурцӏкари",
"stress": 2,
"forms": [
"гурцӏкари",
"гурцӏкариялъ",
"гурцӏкариялъул",
"гурцӏкаридул"
],
"see_also": [
{
"target": "гурцӏтути",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гурцӏтути",
"stress": 2,
"forms": [
"гурцӏтути",
"гурцӏтутиялъ",
"гурцӏтутиялъул",
"гурцӏтутидул"
],
"senses": [
{
"text": "wilde Maulbeere"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}