{
"word": "хважайин",
"stress": 5,
"forms": [
"хважайин",
"хважайинас",
"хважайинасул",
"хважайинзаби"
],
"senses": [
{
"text": "Wirt; Eigentümer; Besitzer",
"examples": [
{
"av": "заводалъул хважайин",
"de": "Besitzer des Werks"
},
{
"av": "хважайинлъун вахъине",
"de": "Herr werden",
"comment": "etwas"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хважайинлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хважайинлъи",
"хважайинлъиялъ",
"хважайинлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Wirtschaften; Hauswesen",
"examples": [
{
"av": "хважайинлъи гьабизе",
"de": "hausen, haushalten, walten"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хважайка",
"stress": 5,
"forms": [
"хважайка",
"хважайкаялъ",
"хважайкаялъул",
"хважайкаби"
],
"senses": [
{
"text": "Hausherrin, Inhaberin",
"examples": [
{
"av": "рукъалъул хважайка",
"de": "Wohnungseigentümerin; Hausherrin"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвалил",
"stress": 5,
"forms": [
"хвалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хвел",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "sterblich",
"examples": [
{
"av": "хвалил гъаргъар (сири)",
"de": "Agonie"
},
{
"av": "хвалил боснов",
"de": "auf dem Sterbebett"
}
]
},
{
"text": "tödlich",
"examples": [
{
"av": "хвалил ругъун",
"de": "tödliche Wunde"
},
{
"av": "хвалил унти",
"de": "tödliche Krankheit"
},
{
"av": "хвалил унти чӏвазе",
"de": "an einer tödlichen Krankheit erkranken"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвел",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хвалхвач",
"stress": 7,
"forms": [
"хвалхвач",
"хвалхвачас",
"хвалхвачасул",
"хвалхвачал"
],
"senses": [
{
"text": "Tölpel; Schluffi",
"labels": [
"umgangssprachlich"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвалчаби",
"stress": 6,
"stem": "хвалчаб",
"forms": [
"хвалчаби",
"хвалчабаз",
"хвалчабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "хвалчен"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвалчен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "хвалчадул",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалчадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хвалчен",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Säbel-",
"examples": [
{
"av": "хвалчадул гӏоркь",
"de": "Gefäß"
},
{
"av": "хвалчадул лъел",
"de": "Säbelscheide"
},
{
"av": "хвалчадул ругъун",
"de": "Säbelhieb; Säbelwunde"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвалчен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хвалчадулав",
"stress": 6,
"stem": "хвалчадула",
"forms": [
"хвалчадулав",
"хвалчадулас",
"хвалчадуласул",
"хвалчадулал"
],
"senses": [
{
"text": "Krieger mit einem Säbel"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвалчен",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалчен",
"хвалчаца",
"хвалчадул",
"хвалчаби"
],
"senses": [
{
"text": "Säbel, Schwert, Klinge, Schaschka",
"examples": [
{
"av": "хвалчен бахъизе",
"de": "den Säbel ziehen",
"comment": "für einen Schlag"
},
{
"av": "хвалчен бахъизе",
"de": "in den Krieg ziehen",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "хвалчен кьабизе",
"de": "mit dem Schwert schlagen"
},
{
"av": "хвалчен хьвагӏизе",
"de": "den Säbel schwingen"
},
{
"av": "хвалчен чархита кквезе",
"de": "einen Säbel auf dem Schleifstein schärfen"
},
{
"av": "хвалчен чархита кквезе",
"de": "sich auf den Krieg vorbereiten",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "хвалчад вахъине",
"de": "sich zum Säbelduell stellen"
},
{
"av": "хвалчадул къвакӏиялдаса къалмил тамахлъи бергьунеб",
"de": "die Weichheit des Bleistifts besiegt die Härte der Klinge",
"labels": [
"Sprichwort"
],
"comment": "was geschrieben steht, kann man mit der Axt nicht aushauen"
}
]
},
{
"text": "Splint; Vorstecker; Achsnagel",
"comment": "für Karrenachsen"
},
{
"text": "Vogelfeder; Feder",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвалченборч",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалченборч",
"хвалченборчица",
"хвалченборчил"
],
"senses": [
{
"text": "Schwertträger"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвалченбухьи",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалченбухьи",
"хвалченбухьиялъ",
"хвалченбухьиялъул",
"хвалченбухьиял"
],
"senses": [
{
"text": "Feiertag, Fest",
"labels": [
"veraltet"
],
"comment": "im Zusammenhang mit der Volljährigkeit des Khansohnes und dem Ritual des Säbelgürtens"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвалченхер",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалченхер",
"хвалченхералъ",
"хвалченхералъул"
],
"senses": [
{
"text": "Kalmus",
"comment": "wörtl. Schwertgras",
"labels": [
"Botanik"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хваниги",
"stress": 3,
"forms": [
"хваниги"
],
"senses": [
{
"text": "mach was du willst; verreck meinetwegen",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "хваниги кьеларо",
"de": "ich gebe es dir nicht, auch wenn du stirbst"
},
{
"av": "хваниги теларо",
"de": "ich will sterben, aber ich verlasse (ihn) nicht"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хванча",
"stress": 6,
"forms": [
"хванча",
"хванчаялъ",
"хванчаялъул",
"хванчадул",
"хванчаби"
],
"senses": [
{
"text": "Tablett",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвараб",
"stress": 3,
"stem": "хвара",
"forms": [
"хвараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Partizip"
],
"participlefrom": "хвезе"
},
{
"text": "verstorben, tot",
"examples": [
{
"av": "хвараб лъимер гьабизе",
"de": "ein totes Kind gebären"
},
{
"av": "хварав чи",
"de": "Verstorbener, Toten"
},
{
"av": "хваралги чӏагоялги",
"de": "die Lebenden und die Toten",
"comment": "wörtl. die Toten und die Lebendigen"
}
]
},
{
"text": "verendet, krepiert; todmüde, matt",
"examples": [
{
"av": "хвараб гьой",
"de": "toter Hund, Hundekadaver"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвезе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Partizip"
}
{
"word": "хваразурухӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"хваразурухӏ",
"хваразурухӏалъ",
"хваразурухӏалъул",
"хваразурухӏал"
],
"senses": [
{
"text": "Gespenst, Geist",
"comment": "wörtl. Geist eines Toten",
"examples": [
{
"av": "хваразурухӏ гӏадин вуго",
"de": "sehr schwach geworden, stark abgemagert; wie ein Bandwurm in Ohnmacht",
"comment": "wörtl. wie ein Gespenst"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвартӏан",
"stress": 3,
"forms": [
"хвартӏан"
],
"senses": [
{
"text": "leises Knistern des reißenden Stoffes",
"labels": [
"Lautmalerei"
]
}
],
"pos": "Interjektion",
"form": "—"
}
{
"word": "хвасар",
"stress": 5,
"forms": [
"хвасар"
],
"senses": [
{
"text": "jemanden von etwas retten, jemanden aus etwas befreien",
"examples": [
{
"av": "хвасар гьабизе",
"de": "befreien; retten; erlösen"
},
{
"av": "балагьалдаса хвасар гьавизе",
"de": "aus der Not retten"
},
{
"av": "лагълъиялдаса хвасар гьавизе",
"de": "aus der Sklaverei befreien"
},
{
"av": "хвалдаса хвасар гьавизе",
"de": "vom Tode retten"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "хвасарлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хвасарлъи",
"хвасарлъиялъ",
"хвасарлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "хвасарлъизе"
},
{
"text": "Rettung, Befreiung; Überleben"
},
{
"text": "Erlösung"
},
{
"text": "Emanzipation"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хвасарлъизаби",
"stress": 5,
"forms": [
"хвасарлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "хвасарлъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хвасарлъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "хвасарлъизаб",
"forms": [
"хвасарлъизабизе",
"хвасарлъизабула",
"хвасарлъизабила",
"хвасарлъизабуна",
"хвасарлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "jemanden befreien; jemanden von etwas retten"
},
{
"text": "erlösen, befreien von"
},
{
"text": "jemanden emanzipieren",
"labels": [
"veraltet"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "хвасарлъизе",
"stress": 5,
"stem": "хвасарлъ",
"forms": [
"хвасарлъизе",
"хвасарлъула",
"хвасарлъила",
"хвасарлъана",
"хвасарлъе"
],
"senses": [
{
"text": "sich befreien; entkommen; überleben",
"examples": [
{
"av": "хвалдаса хвасарлъизе",
"de": "dem Tod entkommen, dem Tod entgehen"
},
{
"av": "зулмуялдаса хвасарлъизе гӏоло къеркъана дол",
"de": "sie kämpften für die Befreiung von der Unterdrückung"
}
]
},
{
"text": "sich von etwas/jemandem befreien; aus der Kette ausbrechen; überleben"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "хвах",
"forms": [
"хвах",
"хвахица",
"хвахил",
"хвахал"
],
"senses": [
{
"text": "Hosenschritt; Schritt (einer Hose)",
"examples": [
{
"av": "тӏаждал хвах",
"de": "Schritt der Hose"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвачи",
"stress": 3,
"forms": [
"хвачи",
"хвачиялъ",
"хвачиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Rascheln, Geräusch",
"examples": [
{
"av": "хвачи бахъана",
"de": "ein Rascheln ertönte"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хваши",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хвач-хвачи",
"stress": 8,
"forms": [
"хвач-хвачи",
"хвач-хвачиялъ",
"хвач-хвачиялъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хвачи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хваши",
"stress": 3,
"forms": [
"хваши",
"хвашиялъ",
"хвашиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Rascheln, Geräusch",
"examples": [
{
"av": "хваши бахъине",
"de": "ertönen — vom Rascheln"
},
{
"av": "ракъварал тӏанхазул хваши бахъана",
"de": "das Rascheln trockenen Laubs ertönte"
},
{
"av": "хъархъилъан цо хваши рагӏана",
"de": "aus den Büschen war ein Rascheln zu hören"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвачи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хваш-баш",
"stress": 3,
"forms": [
"хваш-баш",
"хваш-башалъ",
"хваш-башалъул"
],
"senses": [
{
"text": "gegenseitige Grüße",
"examples": [
{
"av": "хваш-баш гьабизе",
"de": "sich gegenseitig begrüßen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хваш-хваши",
"stress": 8,
"forms": [
"хваш-хваши",
"хваш-хвашиялъ",
"хваш-хвашиялъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хваши",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}