{
"word": "хас",
"forms": [
"хас",
"хасго"
],
"senses": [
{
"text": "besonders",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "хас гьабун",
"de": "besonders"
},
{
"av": "хасго лъималазул гъира букӏана рии бачӏине",
"de": "vor allem die Kinder warteten ungeduldig auf den Sommer"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасаб",
"stress": 2,
"stem": "хаса",
"forms": [
"хасаб"
],
"gender_forms": [
"хасаб",
"хасав",
"хасай"
],
"senses": [
{
"text": "besonders; eigen, eigentümlich",
"examples": [
{
"av": "хасаб пикру",
"de": "Sondervotum; besondere Meinung"
},
{
"av": "хасаб рукъ",
"de": "besonderes Zimmer"
}
]
},
{
"text": "persönlich; eigener",
"examples": [
{
"av": "хасав мухбир",
"de": "eigener Korrespondent"
}
]
},
{
"text": "etwas betreffend"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалил",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "1",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "winterlich",
"examples": [
{
"av": "хасалил квач",
"de": "winterliche Kälte"
},
{
"av": "хасалил каникул",
"de": "Winterferien"
},
{
"av": "хасалил къо",
"de": "Wintertag"
},
{
"av": "хасалил моцӏ",
"de": "Wintermonat"
},
{
"av": "хасалил пальто",
"de": "Wintermantel"
},
{
"av": "хасалил сордо",
"de": "winterliche Nacht"
},
{
"av": "хасалил бакъалдаги божуге, тушманасулгун рекъелалдаги божуге",
"de": "traue nicht der Wintersonne und dem Frieden mit dem Feind",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
},
{
"text": "herbstlich",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хасалихъе",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъе"
],
"senses": [
{
"text": "im Herbst",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасалихъе",
"de": "letzten Herbst"
},
{
"av": "хасалихъе вачӏа мун нижехъе",
"de": "komm im Herbst zu uns"
},
{
"av": "хасалихъе дуниял квачана",
"de": "im Herbst wurde es kalt"
},
{
"av": "хасалихъе хӏанчӏи къирбалалдехун роржун уна",
"de": "im Herbst fliegen die Vögel nach Süden"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихъелъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъелъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "bis zum Herbst",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "хасалихъелъагӏан чӏа бертин гьабизе",
"de": "verschiebe die Hochzeit auf den Herbst"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихъеролъ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъеролъ",
"хасалихъеролъалъ",
"хасалихъеролъалъул",
"хасалихъеролъул"
],
"senses": [
{
"text": "Winterweizen",
"examples": [
{
"av": "хасалихъеролъ бекьизе",
"de": "Winterweizen säen"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаселролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хасалихълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъи",
"хасалихълъиялъ",
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Herbst",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасалихълъи",
"de": "später Herbst"
},
{
"av": "меседилаб хасалихълъи",
"de": "goldener Herbst"
},
{
"av": "хасалихълъи тӏаде щвана",
"de": "der Herbst ist da"
},
{
"av": "исана хасалихълъи кватӏана",
"de": "in diesem Jahr kam der Herbst spät"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хасалихълъиялдехун",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялдехун"
],
"senses": [
{
"text": "gegen Herbst; zum Herbst hin",
"labels": [
"Adverb"
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихълъиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалихълъи",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "herbstlich",
"examples": [
{
"av": "хасалихълъиялъул къоял",
"de": "Herbsttage"
},
{
"av": "хасалихълъиялъул цӏадал",
"de": "Herbstregen"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихълъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хасало",
"stress": 4,
"forms": [
"хасало"
],
"senses": [
{
"text": "im Winter",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасало",
"de": "letzten Winter"
},
{
"av": "щибаб хасало",
"de": "jeden Winter"
},
{
"av": "хасало гӏазу бачӏони, риидал цӏадги баларо",
"de": "wenn im Winter kein Schnee fällt, dann regnet es im Sommer nicht",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "хасало магӏарухъ гӏазу бала",
"de": "im Winter fällt in den Bergen Schnee"
},
{
"av": "хасало мегӏер бацӏие те",
"de": "im Winter sollen in den Bergen nur die Wölfe spazieren",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "хасалоги риидалги",
"de": "im Winter und im Sommer"
},
{
"av": "хасалоялде хӏадурлъизе",
"de": "sich auf den Winter vorbereiten"
},
{
"av": "хасалоялдаса нахъе",
"de": "seit dem Winter"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалобарщ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалобарщ",
"хасалобарщалъ",
"хасалобарщалъул"
],
"senses": [
{
"text": "im Winter reifende Früchte (Birnen oder Äpfel)"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хасалогени",
"stress": 4,
"stem": "хасалоген",
"forms": [
"хасалогени",
"хасалогенуца",
"хасалогенул"
],
"senses": [
{
"text": "Winterbirne; Winterbirnensorte"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалогӏеч",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалогӏеч",
"хасалогӏечуца",
"хасалогӏечул"
],
"senses": [
{
"text": "Winterapfel; Winterapfelsorte"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалолъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалолъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "bis zum Winter",
"labels": [
"Adverb"
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалотӏагъур",
"stress": 12,
"forms": [
"хасалотӏагъур",
"хасалотӏагъуралъ",
"хасалотӏагъуралъул",
"хасалотӏаргъил",
"хасалотӏаргъал"
],
"senses": [
{
"text": "Uschanka, Pelzmütze mit Ohrenklappen",
"comment": "wörtl. Wintermütze"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хасалотӏаргъал",
"stress": 13,
"stem": "хасалотӏаргъа",
"forms": [
"хасалотӏаргъал",
"хасалотӏаргъаз",
"хасалотӏаргъазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "хасалотӏагъур"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "хасалотӏаргъил",
"stress": 13,
"forms": [
"хасалотӏаргъил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалотӏагъур",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хасдал",
"stress": 5,
"forms": [
"хасдал"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Dialektismus"
],
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "2",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"хасел",
"хаселалъ",
"хасалица",
"хасалил",
"хаселал"
],
"senses": [
{
"text": "Winter",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасел",
"de": "später Winter"
},
{
"av": "квачараб хасел",
"de": "strenger Winter"
},
{
"av": "хасел рехизе (тӏамизе)",
"de": "überwintern"
},
{
"av": "хасел ращалъараб мех",
"de": "Mitte des Winters"
},
{
"av": "хасел ращалъараб сордо",
"de": "Nacht der Wintersonnenwende"
},
{
"av": "хасел чӏараб сордо",
"de": "die erste Nacht des Winters"
},
{
"av": "хасел щвезегӏан",
"de": "vor Wintereinbruch, bis zum Winter"
},
{
"av": "хасел кватӏана",
"de": "der Winter ist spät gekommen"
},
{
"av": "хасел хехго бачӏана",
"de": "der Winter kam früh"
},
{
"av": "хасел бакьулъ",
"de": "mitten im Winter; wenn der Winter in vollem Gange ist"
},
{
"av": "хасалица жиндирабго гьабула",
"de": "der Winter benimmt sich winterlich",
"labels": [
"Sprichwort"
],
"comment": "wörtl. der Winter tut das Seine"
},
{
"av": "хасалиде къазе",
"de": "sich dem Winter nähern"
},
{
"av": "хаселаз",
"de": "den ganzen Winter über, den ganzen Winter hindurch"
},
{
"av": "хасел чӏей гьабизе",
"de": "den Winteranfang feiern"
}
]
},
{
"text": "Herbst",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"хасел",
"хасдаца",
"хасдал"
],
"senses": [
{
"text": "Getreide, Korn; Getreideernte",
"labels": [
"Dialektismus"
],
"examples": [
{
"av": "хасдахъ кьезе",
"de": "für Getreide geben",
"comment": "etwas"
},
{
"av": "хасдада балеб хӏутӏ",
"de": "getreidefressendes Insekt"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хаселалъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселалъ"
],
"senses": [
{
"text": "den ganzen Winter über",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "тӏубараб хаселалъ",
"de": "den ganzen Winter hindurch"
},
{
"av": "хаселалъ колохъ хутӏана дун",
"de": "den ganzen Winter habe ich auf dem Weiler verbracht"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хаселролъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселролъ",
"хаселролъалъ",
"хаселролъалъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъеролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хаси",
"stress": 4,
"forms": [
"хаси",
"хасиялъ",
"хасиялъул",
"хасиял"
],
"senses": [
{
"text": "Reihe, Terrasse",
"labels": [
"Dialektismus"
],
"examples": [
{
"av": "магӏарулазул ахал рукӏуна бакълъул караанда хасиял гьарун",
"de": "bei den Bergbewohnern sind die Gärten auf sonnigen Berghängen terrassenförmig angelegt"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хасият",
"stress": 4,
"forms": [
"хасият",
"хасияталъ",
"хасияталъул"
],
"senses": [
{
"text": "Charakter; Eigenschaft; Zug, Gemüt",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб хасият",
"de": "guter Zug; gutes Gemüt"
},
{
"av": "хӏеренаб хасият",
"de": "weicher Charakter"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хасиятаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хасиятаб"
],
"gender_forms": [
"хасиятаб",
"хасиятав",
"хасиятай"
],
"senses": [
{
"text": "charakteristisch für jemanden, etwas"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хаслихъе",
"stress": 5,
"forms": [
"хаслихъе"
],
"senses": [
{
"text": "im Herbst",
"labels": [
"Adverb"
]
},
{
"text": "Winter-",
"examples": [
{
"av": "хаслихъе рекьи",
"de": "Winterpflügen; Wintersaat"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "хаслъизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 6,
"forms": [
"хаслъи",
"хаслъиялъ",
"хаслъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Besonderheit; Eigenart",
"examples": [
{
"av": "гьеб хӏалтӏул хаслъи",
"de": "Besonderheit dieser Arbeit"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хаслъизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "хаслъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хаслъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъизаб",
"forms": [
"хаслъизабизе",
"хаслъизабула",
"хаслъизабила",
"хаслъизабуна",
"хаслъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Kausativ"
],
"forceto": "хаслъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаслъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "хаслъизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъ",
"forms": [
"хаслъизе",
"хаслъула",
"хаслъила",
"хаслъана",
"хаслъе"
],
"senses": [
{
"text": "besonders sein; eigen sein, jemandem eigen sein"
},
{
"text": "eigen sein; Eigentum sein; gehören"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "хаслъул",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъул"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "хаслъул падеж",
"de": "Grammatik Genitiv"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "—"
}