{
"word": "хир",
"forms": [
"хир",
"хиралъ",
"хиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "Schuppen; Kopfschuppen",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏабатӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хира",
"stress": 4,
"forms": [
"хира",
"хираго"
],
"senses": [
{
"text": "teuer, wertvoll",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "хира гьабизе",
"de": "hoch einschätzen; teuer bewerten"
},
{
"av": "хира гьабизе",
"de": "preisen, rühmen",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "гьанже гьеб хира гьечӏо",
"de": "jetzt ist das nicht teuer"
},
{
"av": "хираго босизе",
"de": "zu einem hohen Preis kaufen, überzahlen"
},
{
"av": "хираго босараб учузго бичуге",
"de": "was teuer erkauft wurde, verkauf es nicht billig",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "хираго бичизе",
"de": "zu einem hohen Preis verkaufen"
}
]
},
{
"text": "lieb, teuer",
"examples": [
{
"av": "дол цоцазе хираго руго",
"de": "sie sind einander wichtig; sie schätzen einander"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хираб",
"stress": 4,
"forms": [
"хираб"
],
"labels": [
"Dialektismus"
],
"see_also": [
{
"target": "хирадаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "хирияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хирад",
"stress": 4,
"forms": [
"хирад"
],
"senses": [
{
"text": "geliebt; Liebling",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "дир хирад!",
"de": "mein Geliebter!"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хирадаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хирадаб"
],
"labels": [
"Dialektismus"
],
"see_also": [
{
"target": "хирияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хиралъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хиралъи",
"хиралъиялъ",
"хиралъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "хиралъизе"
},
{
"text": "Teuerung, Preissteigerung",
"examples": [
{
"av": "къайидул хиралъи",
"de": "Teuerung der Waren"
}
]
},
{
"text": "Liebe, Zuneigung",
"examples": [
{
"av": "цоцазе хиралъи",
"de": "gegenseitige Zuneigung"
},
{
"av": "яцалъе вацасул хиралъи!",
"de": "wie teuer ist der Bruder der Schwester!"
}
]
},
{
"text": "Neigung; Vorliebe",
"examples": [
{
"av": "хъалиян хиралъи",
"de": "Rauchsucht; Hang zum Rauchen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хиралъизаби",
"stress": 4,
"forms": [
"хиралъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "хиралъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хиралъизабизе",
"stress": 4,
"stem": "хиралъизаб",
"forms": [
"хиралъизабизе",
"хиралъизабула",
"хиралъизабила",
"хиралъизабуна",
"хиралъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Kausativ"
],
"forceto": "хиралъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хиралъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "хиралъизе",
"stress": 4,
"stem": "хиралъ",
"forms": [
"хиралъизе",
"хиралъула",
"хиралъила",
"хиралъана",
"хиралъе"
],
"senses": [
{
"text": "teurer werden, im Preis steigen",
"examples": [
{
"av": "ретӏел хиралъун буго",
"de": "Kleidung ist teurer geworden"
}
]
},
{
"text": "jemandem gefallen, lieb werden; jemandem teurer werden; beliebt werden",
"examples": [
{
"av": "нижее дов хиралъана",
"de": "er hat uns lieb gewonnen, wir haben ihn lieb gewonnen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "хирач",
"stress": 4,
"forms": [
"хирач",
"хирачица",
"хирачил"
],
"senses": [
{
"text": "Chiratsch",
"precomment": "Großbuchstabe 'Х'",
"forms": [
"хирачица",
"хирачил"
],
"comment": "männlicher Eigenname"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хирад",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хири",
"stress": 4,
"forms": [
"хири",
"хириялъ",
"хириялъул"
],
"senses": [
{
"text": "feines Seidentuch"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гормендо",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хирияб",
"stress": 4,
"stem": "хирия",
"forms": [
"хирияб"
],
"gender_forms": [
"хирияб",
"хирияв",
"хирияй"
],
"senses": [
{
"text": "teuer; kostspielig; wertvoll; kostbar",
"examples": [
{
"av": "хирияб къайи",
"de": "teure Ware"
},
{
"av": "хирияб сагӏат",
"de": "teure Uhr"
},
{
"av": "хирияб сайигъат",
"de": "wertvolles Geschenk"
},
{
"av": "хирияб тӏагӏел",
"de": "Juwelenarbeit, Schmuckstück"
},
{
"av": "хирияб ххам",
"de": "teurer Stoff"
}
]
},
{
"text": "hoch",
"comment": "über den Preis",
"examples": [
{
"av": "хирияб багьа",
"de": "hoher Preis"
}
]
},
{
"text": "teuer, lieb, geliebt",
"examples": [
{
"av": "хирияб ватӏан",
"de": "geliebte Heimat"
},
{
"av": "хирияв гьудул",
"de": "lieber Freund"
},
{
"av": "дудаса хирияб жо гьечӏо дие",
"de": "ich habe nichts, was mir teurer ist als du"
}
]
},
{
"text": "geliebt; Liebling",
"examples": [
{
"av": "росасе хирияй",
"de": "vom Ehemann geliebt"
}
]
},
{
"text": "liebend",
"examples": [
{
"av": "рукъ хирияв",
"de": "hausbacken"
}
]
},
{
"text": "heilig",
"labels": [
"Religion"
],
"examples": [
{
"av": "хирияб бакӏ",
"de": "heiliger Ort"
},
{
"av": "хирияб къо",
"de": "heiliger Tag, muslimischer Feiertag"
},
{
"av": "хирияб рукъ",
"de": "Moschee"
},
{
"av": "хирияб сордо",
"de": "heilige Nacht"
}
]
},
{
"text": "edel",
"labels": [
"bildungssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "хирияв малаик",
"de": "edler Engel"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хираб",
"kind": "see"
},
{
"target": "хирадаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хирург",
"stress": 4,
"forms": [
"хирург",
"хирургас",
"хирургалъ",
"хирургасул",
"хирургалъул",
"хирургал"
],
"senses": [
{
"text": "Chirurg",
"examples": [
{
"av": "хирургасул кабинет",
"de": "Chirurgenzimmer"
},
{
"av": "хирурглъун хӏалтӏизе",
"de": "als Chirurg arbeiten"
},
{
"av": "хирурглъун цӏализе",
"de": "Chirurg werden"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хирургия",
"stress": 4,
"forms": [
"хирургия",
"хирургиялъ",
"хирургиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Chirurgie",
"examples": [
{
"av": "бидурихьазул хирургия",
"de": "Gefäßchirurgie"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хирургиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"хирургиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хирургия",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "chirurgisch",
"examples": [
{
"av": "хирургиялъул кабинет",
"de": "chirurgische Praxis"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хирургия",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хирурглъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хирурглъи",
"хирурглъиялъ",
"хирурглъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Beruf, Spezialität, Position eines Chirurgen",
"examples": [
{
"av": "хирурглъи гьабизе",
"de": "als Chirurg arbeiten"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}