{
"word": "хур",
"forms": [
"хур",
"хуралъ",
"хуруца",
"хуралъул",
"хурул",
"хурзал"
],
"senses": [
{
"text": "Acker; gepflügtes Feld; Ackerfläche",
"comment": "Getreide-",
"examples": [
{
"av": "абгил хур",
"de": "Roggenfeld"
},
{
"av": "хур бекьизе",
"de": "besäen, ein Feld besäen, ein Feld pflügen"
},
{
"av": "риидал хур бекье, хасало печь боркье",
"de": "sähe im Sommer das Feld, heize im Winter den Ofen",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "хур бецизе",
"de": "Getreide schneiden, das Feld ernten"
},
{
"av": "хур босизе",
"de": "ein Feld kaufen, ein Ackerland kaufen"
},
{
"av": "хур бичизе",
"de": "ein Feld, Ackerstück verkaufen"
},
{
"av": "хур хисизе",
"de": "die Felder wechseln"
},
{
"av": "хур кванан буго",
"de": "das Feld ist abgeweidet; das Feld ist beschädigt"
}
]
},
{
"text": "Ernte",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "хур гьабизе",
"de": "Parzelle; Ernte vom Feld einbringen; ein neues Saatfeld vorbereiten"
},
{
"av": "хур бугониги ракъарал, рукъ бугониги ругьарал",
"de": "obwohl sie ein Feld haben — hungern sie, obwohl sie ein Haus haben — frieren sie",
"labels": [
"Redensart"
],
"comment": "über unpraktische Menschen"
},
{
"av": "хур цӏун бачӏаги!",
"de": "möge es eine reiche Ernte geben!"
},
{
"av": "исана нижер хур лъикӏ бачӏана",
"de": "in diesem Jahr haben wir eine gute Ernte"
},
{
"av": "хурул ургъел гьабулагойила хӏанчӏил бох тӏеренлъараб",
"de": "bei dem Vogel, der sich um das Feld sorgte, wurde das Bein dünner",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "хурул хьоналъ чехь гӏорцӏаги, чохьол лъимаца ракӏ бохаги",
"de": "die Ernte des Feldes möge dich sättigen, das Kind des Leibes möge dich erfreuen",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "хуриб рахъ базе",
"de": "eine Furche im Feld ziehen",
"comment": "über den Beginn des Pflügens"
},
{
"av": "хуриб хӏалухъен лъилъулеб буго",
"de": "auf dem Feld findet die Ernte statt"
},
{
"av": "хуриса гъегъ бищизе",
"de": "Steine vom Feld sammeln",
"comment": "vor dem Pflügen"
},
{
"av": "хуриса тӏорщел бакӏарана",
"de": "vom Feld wurde das Getreide eingebracht"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурда",
"stress": 5,
"forms": [
"хурда",
"хурдаялъ",
"хурдаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Kleingeld, Kleinigkeit",
"examples": [
{
"av": "гӏарац хурда гьабизе",
"de": "Geld in Kleingeld wechseln"
}
]
},
{
"text": "Krümel, kleine Reste"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурдан",
"stress": 5,
"forms": [
"хурдан",
"хурданалъ",
"хурданалъул",
"хурданал"
],
"senses": [
{
"text": "Schloss; Vorhängeschloss",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "кирит",
"kind": "see"
},
{
"target": "кӏулал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурдахӏелеко",
"stress": 5,
"forms": [
"хурдахӏелеко",
"хурдахӏелкица",
"хурдахӏелкил",
"хурдахӏелкал"
],
"senses": [
{
"text": "kleiner Hahn"
},
{
"text": "kleine Person",
"labels": [
"bildlich",
"umgangssprachlich"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурдахӏелкал",
"stress": 5,
"stem": "хурдахӏелка",
"forms": [
"хурдахӏелкал",
"хурдахӏелказ",
"хурдахӏелказул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "хурдахӏелеко"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурдахӏелеко",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "хурдахӏелкил",
"stress": 5,
"forms": [
"хурдахӏелкил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хурдахӏелеко",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурдахӏелеко",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хурда-мурда",
"stress": 5,
"forms": [
"хурда-мурда",
"хурда-мурдаялъ",
"хурда-мурдаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Reste, Kleinigkeiten",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурда",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурдул",
"stress": 2,
"stem": "хурду",
"forms": [
"хурдул",
"хурдуз",
"хурдузул"
],
"senses": [
{
"text": "Pflanzen",
"labels": [
"Plural"
],
"examples": [
{
"av": "хьуцӏил хурдул",
"de": "Sumpfpflanzen"
}
]
},
{
"text": "Heuwiesen",
"examples": [
{
"av": "хурдул рецизе",
"de": "Heuwiesen mähen"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "харибакӏал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "хурисажо",
"stress": 4,
"forms": [
"хурисажо",
"хурисажоялъ",
"хурисажоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Ernte vom Feld",
"examples": [
{
"av": "хурисажо гьабизе",
"de": "die Ernte vom Feld einbringen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурма",
"stress": 5,
"forms": [
"хурма",
"хурмаялъ",
"хурмаялъул",
"хурмадул"
],
"senses": [
{
"text": "Kaki",
"comment": "kaukasisch",
"examples": [
{
"av": "хурмадул гъветӏ",
"de": "Kaki",
"comment": "Baum"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурукъаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хурукъаб"
],
"gender_forms": [
"хурукъаб",
"хурукъав",
"хурукъай"
],
"senses": [
{
"text": "landarm",
"examples": [
{
"av": "хурукъаб бакӏ буго нижер гьаб",
"de": "unsere Gegend ist arm an Ackerland"
}
]
},
{
"text": "ertragslos; misswachsig",
"examples": [
{
"av": "хурукъаб сон",
"de": "Misserntejahr, mageres Jahr"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "хурукълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хурукълъи",
"хурукълъиялъ",
"хурукълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Landknappheit"
},
{
"text": "Missernte; Hunger"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурул",
"stress": 4,
"forms": [
"хурул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хур",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Feld-; feldbezogen",
"examples": [
{
"av": "хурул хӏалтӏаби",
"de": "Feldarbeiten"
},
{
"av": "хурул агьлу",
"de": "Bauern"
},
{
"av": "хурул заз",
"de": "Acker-Kratzdistel",
"labels": [
"Botanik"
]
},
{
"av": "хурул тӏин",
"de": "Kälberkropf (Pflanze)",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "хурухъан",
"stress": 4,
"stem": "хурухъа",
"forms": [
"хурухъан",
"хурухъанас",
"хурухъаналъ",
"хурухъанасул",
"хурухъаналъул",
"хурухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "Feldarbeiter; Ackerbauer"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурухъанлъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хурухъанлъи",
"хурухъанлъиялъ",
"хурухъанлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Pflanzenbau; Ackerbau; Feldbau; Landwirtschaft",
"examples": [
{
"av": "хурухъанлъи цебетӏезабизе",
"de": "Pflanzenbau entwickeln"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурхари",
"stress": 5,
"forms": [
"хурхари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Verb"
],
"masdarfrom": "хурхаризе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хурхаризе",
"stress": 5,
"stem": "хурхар",
"forms": [
"хурхаризе",
"хурхарула",
"хурхарила",
"хурхарана",
"хурхаре"
],
"senses": [
{
"comment": "von 'khurkhine'",
"labels": [
"Frequentativ"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурхине",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Frequentativ"
}
{
"word": "хурхен",
"stress": 5,
"forms": [
"хурхен",
"хурхеналъ",
"хурхеналъул",
"хурхенал"
],
"senses": [
{
"text": "Beziehung; Verhältnis; Zusammenhang",
"examples": [
{
"av": "дипломатикияб хурхен",
"de": "diplomatische Beziehung"
},
{
"av": "хурхен гьабизе",
"de": "eine Beziehung herstellen, eine gemeinsame Sprache finden"
},
{
"av": "хурхен кквезе",
"de": "in Verbindung bleiben; den Kontakt halten"
},
{
"av": "хурхен ккезе",
"de": "sich etablieren — über die Verbindung"
},
{
"av": "халкъазда гьоркьосел хурхенал",
"de": "internationale Beziehungen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурхен-рухьен",
"stress": 5,
"forms": [
"хурхен-рухьен",
"хурхен-рухьеналъ",
"хурхен-рухьеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "Verbindungen",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хурхин",
"stress": 2,
"forms": [
"хурхин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "хурхине"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хурхинаби",
"stress": 2,
"forms": [
"хурхинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "хурхинабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хурхинабизе",
"stress": 2,
"stem": "хурхинаб",
"forms": [
"хурхинабизе",
"хурхинабула",
"хурхинабила",
"хурхинабуна",
"хурхинабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Kausativ"
],
"forceto": "хурхине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурхине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "хурхине",
"stress": 2,
"stem": "хурх",
"forms": [
"хурхине",
"хурхуна",
"хурхина",
"хурхана",
"хурха"
],
"senses": [
{
"text": "sich umarmen; sich schlingen, sich winden um jemanden, etwas",
"examples": [
{
"av": "хурхун къвал базе",
"de": "fest umarmen"
}
]
},
{
"text": "sich festklammern an etwas; anpacken; beginnen mit etwas",
"examples": [
{
"av": "гьакида хурхана лъабгояв",
"de": "drei packten den Karren an"
}
]
},
{
"text": "sich verhaken, sich ineinanderverhaken; handgreiflich werden, sich handgreiflich auseinandersetzen",
"examples": [
{
"av": "дол цоцалъ хурхана",
"de": "sie gerieten in ein Handgemenge"
},
{
"av": "кьаву хурхине",
"de": "verrosten"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "хурхуди",
"stress": 2,
"forms": [
"хурхуди",
"хурхудиялъ",
"хурхудиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Verb"
],
"masdarfrom": "хурхудизе"
},
{
"text": "Schnaufen"
},
{
"text": "Schnauben"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "хурхудизе",
"stress": 2,
"stem": "хурхуд",
"forms": [
"хурхудизе",
"хурхудула",
"хурхудила",
"хурхудана",
"хурхуде"
],
"senses": [
{
"text": "schnaufen",
"labels": [
"Frequentativ"
]
},
{
"text": "schnauben",
"examples": [
{
"av": "свакараб чу гӏадин хурхудулев щай мун?",
"de": "warum schnaubst du wie ein gehetztes Pferd?"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Frequentativ"
}
{
"word": "хур-хер",
"stress": 2,
"forms": [
"хур-хер",
"хур-хералъ",
"хур-хералъул"
],
"senses": [
{
"text": "Felder und Heuwiesen",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "хур-хералъул",
"stress": 2,
"forms": [
"хур-хералъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хур-хер",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Feld-, Ackerbau-",
"examples": [
{
"av": "хур-хералъул хӏалтӏи лъугӏизабизе",
"de": "die Feldarbeiten abschließen"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хур-хер",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}