{
"word": "хур",
"forms": [
"хур",
"хуралъ",
"хуруца",
"хуралъул",
"хурул",
"хурзал"
],
"senses": [
{
"text": "tarla; sürülü arazi; ekili alan; tarla, ziraat arazisi",
"comment": "tahılla ilgili",
"examples": [
{
"av": "абгил хур",
"tr": "çavdar tarlası"
},
{
"av": "хур бекьизе",
"tr": "ekmek, tarlayı ekmek, tarlayı sürmek"
},
{
"av": "риидал хур бекье, хасало печь боркье",
"tr": "yazın tarlayı ek, kışın sobayı yak",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "хур бецизе",
"tr": "tahıl biçmek, tarlayı biçmek"
},
{
"av": "хур босизе",
"tr": "tarla satın almak, arazi satın almak"
},
{
"av": "хур бичизе",
"tr": "tarlayı, ekili araziyi satmak"
},
{
"av": "хур хисизе",
"tr": "tarlaları değiştirmek"
},
{
"av": "хур кванан буго",
"tr": "tarlanın otu yenmiş; tarla çiğnenmiş"
}
]
},
{
"text": "hasat, ürün",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "хур гьабизе",
"tr": "arsa, parsel; tarladan ürün toplamak; yeni bir ekim alanı hazırlamak"
},
{
"av": "хур бугониги ракъарал, рукъ бугониги ругьарал",
"tr": "tarlaları olsa da açlar, evleri olsa da soğuktalar",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "pratik olmayan insanlar hakkında"
},
{
"av": "хур цӏун бачӏаги!",
"tr": "bol ürün olsun!"
},
{
"av": "исана нижер хур лъикӏ бачӏана",
"tr": "bu yıl hasadımız iyi"
},
{
"av": "хурул ургъел гьабулагойила хӏанчӏил бох тӏеренлъараб",
"tr": "tarlayla meşgul olan o kuşun ayağı daha ince hale geldi",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "хурул хьоналъ чехь гӏорцӏаги, чохьол лъимаца ракӏ бохаги",
"tr": "tarlanın ürünü seni doyursun, rahminden çıkan çocuk seni sevindirsin",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "хуриб рахъ базе",
"tr": "tarlada karık açmak",
"comment": "sürmenin başlaması hakkında"
},
{
"av": "хуриб хӏалухъен лъилъулеб буго",
"tr": "tarlada hasat yapılıyor"
},
{
"av": "хуриса гъегъ бищизе",
"tr": "tarladan taş toplamak",
"comment": "sürmeden önce"
},
{
"av": "хуриса тӏорщел бакӏарана",
"tr": "tarladan ekin kaldırıldı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурда",
"stress": 5,
"forms": [
"хурда",
"хурдаялъ",
"хурдаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "bozuk para, ufaklık",
"examples": [
{
"av": "гӏарац хурда гьабизе",
"tr": "parayı bozdurmak, parayı ufak paraya çevirmek"
}
]
},
{
"text": "kırıntılar, ufak artıklar"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурдан",
"stress": 5,
"forms": [
"хурдан",
"хурданалъ",
"хурданалъул",
"хурданал"
],
"senses": [
{
"text": "kilit",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "кирит",
"kind": "see"
},
{
"target": "кӏулал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурдахӏелеко",
"stress": 5,
"forms": [
"хурдахӏелеко",
"хурдахӏелкица",
"хурдахӏелкил",
"хурдахӏелкал"
],
"senses": [
{
"text": "küçük ırk horoz"
},
{
"text": "kısa boylu kimse",
"labels": [
"mecaz anlamda",
"konuşma dili"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурдахӏелкал",
"stress": 5,
"stem": "хурдахӏелка",
"forms": [
"хурдахӏелкал",
"хурдахӏелказ",
"хурдахӏелказул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "хурдахӏелеко"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурдахӏелеко",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "хурдахӏелкил",
"stress": 5,
"forms": [
"хурдахӏелкил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хурдахӏелеко",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурдахӏелеко",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "хурда-мурда",
"stress": 5,
"forms": [
"хурда-мурда",
"хурда-мурдаялъ",
"хурда-мурдаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "artıklar, ufak tefek şeyler",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурда",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурдул",
"stress": 2,
"stem": "хурду",
"forms": [
"хурдул",
"хурдуз",
"хурдузул"
],
"senses": [
{
"text": "bitkiler",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"av": "хьуцӏил хурдул",
"tr": "bataklık bitkileri"
}
]
},
{
"text": "ot biçme alanları",
"examples": [
{
"av": "хурдул рецизе",
"tr": "çayırları biçmek"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "харибакӏал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "хурисажо",
"stress": 4,
"forms": [
"хурисажо",
"хурисажоялъ",
"хурисажоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "tarladan ürün",
"examples": [
{
"av": "хурисажо гьабизе",
"tr": "tarladan ürün toplamak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурма",
"stress": 5,
"forms": [
"хурма",
"хурмаялъ",
"хурмаялъул",
"хурмадул"
],
"senses": [
{
"text": "hurma",
"comment": "Kafkas",
"examples": [
{
"av": "хурмадул гъветӏ",
"tr": "hurma",
"comment": "ağaç"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурукъаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хурукъаб"
],
"gender_forms": [
"хурукъаб",
"хурукъав",
"хурукъай"
],
"senses": [
{
"text": "az topraklı",
"examples": [
{
"av": "хурукъаб бакӏ буго нижер гьаб",
"tr": "bölgemiz tarım arazisi bakımından fakirdir"
}
]
},
{
"text": "kıt; verimsiz",
"examples": [
{
"av": "хурукъаб сон",
"tr": "kıtlık yılı, verimsiz yıl"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "хурукълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хурукълъи",
"хурукълъиялъ",
"хурукълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "toprak kıtlığı"
},
{
"text": "kıtlık, mahsul kıtlığı; açlık"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурул",
"stress": 4,
"forms": [
"хурул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хур",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "tarlayla ilgili; arazi, kırsal",
"examples": [
{
"av": "хурул хӏалтӏаби",
"tr": "tarla işleri"
},
{
"av": "хурул агьлу",
"tr": "köylüler"
},
{
"av": "хурул заз",
"tr": "köygöçüren, tarlasarkıtı",
"labels": [
"botanik"
]
},
{
"av": "хурул тӏин",
"tr": "ekin baldırı",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "хурухъан",
"stress": 4,
"stem": "хурухъа",
"forms": [
"хурухъан",
"хурухъанас",
"хурухъаналъ",
"хурухъанасул",
"хурухъаналъул",
"хурухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "tarlacı, çiftçi, toprak işçisi"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурухъанлъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хурухъанлъи",
"хурухъанлъиялъ",
"хурухъанлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "tarım; bitki yetiştiriciliği; ziraat",
"examples": [
{
"av": "хурухъанлъи цебетӏезабизе",
"tr": "bitkisel üretimi geliştirmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурхари",
"stress": 5,
"forms": [
"хурхари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "хурхаризе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хурхаризе",
"stress": 5,
"stem": "хурхар",
"forms": [
"хурхаризе",
"хурхарула",
"хурхарила",
"хурхарана",
"хурхаре"
],
"senses": [
{
"comment": "'khurkhine' -den",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурхине",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "хурхен",
"stress": 5,
"forms": [
"хурхен",
"хурхеналъ",
"хурхеналъул",
"хурхенал"
],
"senses": [
{
"text": "ilişki; ilgi; bağ",
"examples": [
{
"av": "дипломатикияб хурхен",
"tr": "diplomatik ilişki"
},
{
"av": "хурхен гьабизе",
"tr": "ilişki kurmak, ortak dil bulmak"
},
{
"av": "хурхен кквезе",
"tr": "bağlantıyı sürdürmek"
},
{
"av": "хурхен ккезе",
"tr": "kurulmak — bağlantı hakkında"
},
{
"av": "халкъазда гьоркьосел хурхенал",
"tr": "uluslararası ilişkiler"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурхен-рухьен",
"stress": 5,
"forms": [
"хурхен-рухьен",
"хурхен-рухьеналъ",
"хурхен-рухьеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "bağlantılar; ilişkiler",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хурхин",
"stress": 2,
"forms": [
"хурхин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "хурхине"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хурхинаби",
"stress": 2,
"forms": [
"хурхинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "хурхинабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хурхинабизе",
"stress": 2,
"stem": "хурхинаб",
"forms": [
"хурхинабизе",
"хурхинабула",
"хурхинабила",
"хурхинабуна",
"хурхинабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"forceto": "хурхине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хурхине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "хурхине",
"stress": 2,
"stem": "хурх",
"forms": [
"хурхине",
"хурхуна",
"хурхина",
"хурхана",
"хурха"
],
"senses": [
{
"text": "kucaklaşmak; sarılmak, dolanmak",
"examples": [
{
"av": "хурхун къвал базе",
"tr": "sıkıca sarılmak"
}
]
},
{
"text": "bir şeye sarılmak; bir şeyi ele almak; bir şeye başlamak",
"examples": [
{
"av": "гьакида хурхана лъабгояв",
"tr": "üç kişi arabaya el attı"
}
]
},
{
"text": "kenetlenmek; boğuşmak; göğüs göğüse çarpışmak",
"examples": [
{
"av": "дол цоцалъ хурхана",
"tr": "göğüs göğüse boğuşmaya başladılar"
},
{
"av": "кьаву хурхине",
"tr": "paslanmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "хурхуди",
"stress": 2,
"forms": [
"хурхуди",
"хурхудиялъ",
"хурхудиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "хурхудизе"
},
{
"text": "hırıltılı soluma, hırıltı"
},
{
"text": "püskürme, fıkırdama"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хурхудизе",
"stress": 2,
"stem": "хурхуд",
"forms": [
"хурхудизе",
"хурхудула",
"хурхудила",
"хурхудана",
"хурхуде"
],
"senses": [
{
"text": "hırıldamak, horultu çıkarmak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
]
},
{
"text": "püskürmek; fıkırdamak",
"examples": [
{
"av": "свакараб чу гӏадин хурхудулев щай мун?",
"tr": "neden yorgun bir at gibi soluyorsun?"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "хур-хер",
"stress": 2,
"forms": [
"хур-хер",
"хур-хералъ",
"хур-хералъул"
],
"senses": [
{
"text": "tarlalar ve çayırlar",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хур-хералъул",
"stress": 2,
"forms": [
"хур-хералъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хур-хер",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "tarlaya ait, tarla, bitki yetiştirme ile ilgili",
"examples": [
{
"av": "хур-хералъул хӏалтӏи лъугӏизабизе",
"tr": "tarla işlerini bitirmek"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хур-хер",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}