←

sources.avar.me / phrase-av-ru

хӏал

36 фразеологизмов

→
Оглавление страницы (36)

ХӀАЛАЙ ВАТИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛАЙ ВАТИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "see_also": "хӏалай вахъине",
      "see_also_type": "то же, что"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛАЙ ВАХЪИНЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛАЙ ВАХЪИНЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "прийти на помощь, оказать помощь; идти навстречу кому-л.",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Дир кумек хӏажалъани, ХӀалай вахъине ккани...",
      "ru": "Ёсли нужно будет На помощь прийти...",
      "author": "М. Гъайирбекова",
      "source": "ЧӀикӏаб къварилъиялъул къиса"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛАЙ ЛЪУГЬИНЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛАЙ ЛЪУГЬИНЕ",
  "senses": [
    {
      "see_also": "хӏалай вахъине",
      "see_also_type": "то же, что"
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛАКАРАБ ИШ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛАКАРАБ ИШ",
  "senses": [
    {
      "translation": "срочное (спешное) дело",
      "equiv": "exact"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "ХӀалакараб иш батила, гуребани вачӏинароан,— абурал пикрабаз рахӏат хвезабурав ХӀасаница хӏетӏеги тункун рагьана каву.",
      "ru": "Наверно, срочное дёло, а то бы не приехал так вдруг,— подумал Гасан беспокойно, и, толкнув ногой, открыл калитку.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Лъукъарал кьураби"
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛАЛ ГЬАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛАЛ ГЬАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "прощать что-л.",
      "literal": "дозволенным делать"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Дица гьесие хӏалал гьабула дирго би...",
      "ru": "Я прощаю ему свою кровь...",
      "author": "ГӀ. Шахтаманов",
      "source": "Мугӏалимги мутагӏилги"
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛТӀАРАСДА ЛЪАЛА ХИНКӀАЗУЛ ТӀАГӀАМ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀАРАСДА ЛЪАЛА ХИНКӀАЗУЛ ТӀАГӀАМ",
  "labels": [
    "посл."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "Кто трудится, тот знает цену труда своего."
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛТӀИ БАГӀАРИЗАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀИ БАГӀАРИЗАБИЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "наладить дёло; работать с огоньком",
      "literal": "работу накалить"
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛТӀИ БАТАРАЛЪУВ ХӀАЛТӀЕ, КВЕН БАТАРАЛЪУВ КВАНАЙ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀИ БАТАРАЛЪУВ ХӀАЛТӀЕ, КВЕН БАТАРАЛЪУВ КВАНАЙ",
  "labels": [
    "погов."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "Работай где работа, ешь где еда."
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛТӀИ ЛЪИКӀАБ ХЕХДАРИЧӀЕБ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀИ ЛЪИКӀАБ ХЕХДАРИЧӀЕБ",
  "labels": [
    "погов."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "Хороша работа, которая делается неспеша."
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛТӀУДАСА РЕХИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀУДАСА РЕХИЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "уволить с работы",
      "literal": "сбросить"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Берцинго абун инчӏелъул хӏалтӏудаса рехана гьес шеф-повар.",
      "ru": "Он уволил с работы шеф-повара.",
      "author": "П. Муртазагӏалиева",
      "source": "Дир хъахӏаб кӏаз"
    }
  ],
  "page": 347
}

ХӀАЛТӀУДА КВЕР БАЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀУДА КВЕР БАЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "начинать работу; сделать первые шаги",
      "literal": "руку на работу положить"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "— ГӀемералго эргъон щиб гьабилеб, хӏалтӏуда квер базе буго,— ян абуна Саратица ва босун гӏащтӏигун тӏоцее ана муцӏи бугеб рахъалдехун.",
      "ru": "— Что много раздумывать, начнём работать,— сказала Сарат и пёрвой отправилась в сторону, где виднёлся тростник.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Лъукъарал кьураби"
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛТӀУДА КВЕР РЕКӀАРАВ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀУДА КВЕР РЕКӀАРАВ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "трудолюбивый",
      "literal": "к работе руку приклеивший"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "ХӀалтӏуда кверги рекӏарай, квание махщелги тӏокӏай, цӏикӏкӏаразул адаб-хъатирг ккурай яс йиго.",
      "ru": "Эта девушка и трудолюбивая, и мастерица готовить, и старших уважает.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Бакъдасел"
    }
  ],
  "page": 346
}

ХӀАЛТӀУДА РЕКЪАРАБИЛА БУКӀУНЕБ МУХЬ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛТӀУДА РЕКЪАРАБИЛА БУКӀУНЕБ МУХЬ",
  "senses": [
    {
      "translation": "йогов. Каков труд, такова и оплата."
    }
  ],
  "page": 347
}

ХӀАЛЧӀАХЪАД

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛЧӀАХЪАД",
  "interjection": true,
  "senses": [
    {
      "translation": "голубчик мой!, душа моя!"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛ БАЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ БАЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "помочь; принять участие",
      "equiv": "approx",
      "literal": "усилие применить"
    }
  ],
  "page": 343
}

ХӀАЛ БЕРГЬИНЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ БЕРГЬИНЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "взять верх",
      "equiv": "approx",
      "literal": "силой побе-ДИть"
    }
  ],
  "page": 343
}

ХӀАЛ БИКЬИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ БИКЬИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "облегчить что-л. кому-л., успокоить кого-л., разделить печаль",
      "literal": "силой поделиться"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Сардил моцӏгун кӏалъана гьев, КӀоларищан хӏал бикьизе.",
      "ru": "У мёсяца он попросил Разделить его печаль.",
      "author": "Ф. ГӀалиева",
      "source": "Гъалайчи"
    }
  ],
  "page": 343
}

ХӀАЛ БОХХИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ БОХХИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "n": 1,
      "translation": "обрадовать",
      "literal": "сердцем обрадоваться"
    },
    {
      "n": 2,
      "translation": "радоваться; вне себя от радости, сердце радуется чему-л."
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Эмен хун магӏирукъ угьдулеб мехалъ, Инсул хӏал боххизе чӏегӏер базеян, Сонаца цӏунарал ясалъул гъалал Къотӏулаанила чахтӏикьа рахъун.",
      "ru": "В день смерти отца Девушке косы постригали. Чтобы обрадовать душу отца И этим объявить траур.",
      "author": "М. Гъайирбекова",
      "source": "Магӏарухъа гӏадамал"
    }
  ],
  "page": 343
}

ХӀАЛ ГЬАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ГЬАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "n": 1,
      "translation": "применить силу",
      "literal": "силой делать"
    },
    {
      "n": 2,
      "translation": "изнасиловать"
    }
  ],
  "page": 343
}

ХӀАЛ ДАГЬЛЪУН

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ДАГЬЛЪУН",
  "senses": [
    {
      "translation": "выбившись из сил",
      "equiv": "approx",
      "literal": "силы убавив"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Багӏарараб бакъукь хӏал дагьлъун, угьдизе, зигар-дизецин къуват гьечӏого гӏадин бегун букӏана Гъойсу-булиялъул тӏалъи-ахал, хурзал, гамчӏахарал нухал, харибакӏал.",
      "ru": "Под знойным солнцем, будто выбившиеся из сил, лежат койсубулинские поля, луга, сады, каменистые тропы.",
      "author": "ГӀ. Шахтаманов",
      "source": "Кьурулъ нух щвечӏеб бис"
    }
  ],
  "page": 343
}

ХӀАЛ КВЕШЛЪИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ КВЕШЛЪИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "завидовать кому-л.; на зависть",
      "equiv": "approx",
      "literal": "душой портиться"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Цойгидал руччабазул габуралда гьединаб бихьараб мехалда хӏал квешлъун лъугьунаан дун, битӏахъе мурадлъун лъугьана меседил рахас.",
      "ru": "Я очень завидовала, когда видела её на женщинах; золотая цепочка стала моей мечтой.",
      "author": "П. Муртазагӏалиева",
      "source": "Дир хъахӏаб кӏаз"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ ККВЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ККВЕЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "устоять, стойко перенести; и бровью не повёл (.букв, положение держать)",
      "equiv": "approx"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ ККУН ГӀЕМЕР

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ККУН ГӀЕМЕР",
  "senses": [
    {
      "translation": "как можно больше"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "— Дие къваригӏун буго хӏал ккун гӏемераб Дагъистаналъул гӏолохъабазе махщел кьезе...",
      "ru": "— Я хочу дать молодёжи Дагестана как можно больше мастерства...",
      "author": "М. Сулиманов",
      "source": "ТӀаса рищарал"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ КЬЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ КЬЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "помогать кому-л.; принимать участие в ком-л.",
      "equiv": "approx",
      "literal": "силу отдать"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Гьалъул гӏолохъанав лъикӏав росасе, Лъадуе хӏал кьезе бокьун букӏана.",
      "ru": "Её молодой добрый муж Хотел помочь ей.",
      "author": "ХӀ. ХӀажиев",
      "source": "Дир рекӏел асарал"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ КӀОЛЕВ БЕТӀЕРГЬАН

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ КӀОЛЕВ БЕТӀЕРГЬАН",
  "senses": [
    {
      "translation": "всемогупщи Аллах",
      "literal": "господин"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Щиб лъалеб, хӏал кӏолев бетӏергьанасул цӏоб гӏатӏидаб буго.",
      "ru": "Кто знает, Аллах всемогущ.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Зоб цӏадае гъугъала"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ ЛЪАЗАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ЛЪАЗАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "see_also": "хӏал лъазе тезе",
      "see_also_type": "то же, что"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ ЛЪАЗЕ ТЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ЛЪАЗЕ ТЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "выдать себя",
      "equiv": "approx",
      "literal": "положение показать"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Щиб лъалеб гьалъул цо сабаб батила. ХӀал лъазе тоге, ХӀасан,— ан абулеб букӏана гьес жиндаго.",
      "ru": "Безвыходного положения нет. Не подавай виду, Гасан,— говорил он себе.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Лъукъарал кьураби"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ РЕКЪЕЗАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ РЕКЪЕЗАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "ладить; найти общий язык",
      "equiv": "approx",
      "literal": "состояние налаживать"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛ ХИСИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ХИСИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "измениться в лице",
      "literal": "состояние изменить"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛ ХЪУБЛЪИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ХЪУБЛЪИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "n": 1,
      "translation": "за-видовать кому-л.",
      "literal": "душа загрязнилась"
    },
    {
      "n": 2,
      "translation": "тошнить кого-л."
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Унгоха, бахӏарзал, хӏал хъублъун буго, ХӀажиясул ашбаз бихьаралдаса.",
      "ru": "Ну и харчевня у Хажиява, От одного вида стало тошно мне.",
      "author": "ЦӀ. ХӀамзат",
      "source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛ ХЬЕЗАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ХЬЕЗАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "насытить чем-л.; иметь в достатке",
      "equiv": "approx"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Аза-азар соназ къечон холеб бугеб ракьалъул хӏал хьезабизе татавулалъул лъим бачӏинарищ гьани-беги.",
      "ru": "Земля, умирающая от тысячелетней засухи, теперь оживёт, воды здесь будет в достатке.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Гьитӏинав гьокочи"
    }
  ],
  "page": 344
}

ХӀАЛ ХЬЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ХЬЕЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "испытывать удовольствие; насытиться, насладиться чем-л."
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Балагьун хӏал хьезе йихьуларей духъ, Рукьбазда цӏаги лъун, цӏуллъун вухӏула.",
      "ru": "Не могу наслаждаться, не видя тебя. Горю я огнём, огонь в теле моём.",
      "author": "Махӏмуд",
      "source": "Апараг"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛ ЧУЧИЗАБИЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ЧУЧИЗАБИЗЕ",
  "senses": [
    {
      "translation": "успокоить кого-л.",
      "literal": "состояние успокоить"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Гьудуласул бераца Дун ялагьичӏеб къоялъ, Къварилъараб хӏал дуца",
      "ru": "Чанги чучизабуна. День, когда я не смотрела Глазами друга. Была с любимым в ссоре. Песня, ты успокаивала меня.",
      "author": "М. Гъайирбекова",
      "source": "Магӏарухъа гӏадамал"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛ ЩВЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ ЩВЕЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "надорваться",
      "literal": "сила сломила"
    }
  ],
  "page": 345
}

ХӀАЛ-ХӀУКМУ ЦӀЕХЕЗЕ

сообщить о неточности
{
  "phrase": "ХӀАЛ-ХӀУКМУ ЦӀЕХЕЗЕ",
  "labels": [
    "разг."
  ],
  "senses": [
    {
      "translation": "узнать про что л., расспрашивать",
      "literal": "про житьё-бытьё"
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "av": "Аммаха, бандабаз ккурал росабалъе разведкаялъ ун, гьениб бугеб хӏал-хӏукму цӏехезе, хӏиллаби ургъизе мадар гьабулаан гьес.",
      "ru": "Он ходил в разведку в сёла, занятые бандитами, узнавал про положение там, выдумывал всякие хитрости.",
      "author": "М. Мухӏамадов",
      "source": "Бакъдасел"
    }
  ],
  "page": 347
}