{
"word": "навага",
"stress": 4,
"forms": [
"навага"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "навага",
"comment": "ралъдал ччугӏа",
"labels": [
"зоология"
]
}
]
}
{
"word": "наваливать(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"наваливать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навалить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навалить",
"stress": 6,
"stem": "НАВАЛИ",
"forms": [
"навалить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица тӏад лъезе",
"precomment": "кого-что, на кого-что",
"examples": [
{
"ru": "навалить один мешок на другой",
"av": "цо хъап цогидалда тӏад хӏалица лъезе"
}
]
},
{
"text": "гохӏ гьабун тӏатӏала базе"
},
{
"text": "цо бакӏалде бакӏаризе",
"comment": "гьороца хъамун",
"examples": [
{
"ru": "навалило много снега",
"av": "гӏемераб гӏазу цо бакӏалде бакӏарана"
}
]
},
{
"text": "данделъизе, бакӏаризе",
"examples": [
{
"ru": "народу много навалило",
"av": "гӏемераб халкъ данделъана, бакӏарана"
}
]
}
]
}
{
"word": "навалиться",
"stress": 6,
"forms": [
"навалиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад вегизе, тӏад ваччизе",
"precomment": "на кого-что (налечь)",
"examples": [
{
"ru": "навалиться всей тяжестью на дверь",
"av": "тӏолабго бакӏлъиялдалъун (бугеб рухӏалъ) нуцӏиде ваччизе"
}
]
},
{
"text": "ццидалъ тӏаделъизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "навалиться на врага",
"av": "тушманасде тӏаделъизе"
},
{
"ru": "навалиться на еду",
"av": "хъантӏун кванде тӏаделъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навалом",
"stress": 4,
"forms": [
"навалом"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "бухьа-къачӏого, бан биччан",
"precomment": "без упаковки",
"examples": [
{
"ru": "навалом грузить в вагоны",
"av": "вагоназда жанибе бан биччан тезе, гохӏ гьабун базе"
}
]
},
{
"text": "гӏадлу-низам гьечӏого",
"precomment": "беспорядочно",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "накидать что-либо навалом",
"av": "щибниги низам гьечӏого бан тезе, бан биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навар",
"stress": 4,
"forms": [
"навар"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьагӏу; белъун хадуб тӏад ккараб беэнлъи"
},
{
"text": "гъоркь букӏаралда тӏаде бачӏараб бечелъи",
"precomment": "прибыль, нажива"
}
]
}
{
"word": "наваривать",
"stress": 4,
"forms": [
"наваривать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наварить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наваристый",
"stress": 4,
"forms": [
"наваристый",
"наваристая",
"наваристое"
],
"senses": [
{
"text": "беэнаб, бакъваяб",
"examples": [
{
"ru": "наваристый суп",
"av": "беэнаб чурпа"
}
]
}
]
}
{
"word": "наварить",
"stress": 6,
"forms": [
"наварить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "белъине, белъун хӏадур гьабизе",
"precomment": "что, чего (сварить)",
"examples": [
{
"ru": "наварить варенья",
"av": "мурапа гьабизе"
}
]
},
{
"text": "биине",
"precomment": "чего",
"labels": [
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "наварить стали",
"av": "чаран биине"
}
]
},
{
"text": "регъон кӏодо гьабизе",
"precomment": "что (приварить)",
"labels": [
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "наварить лезвие топора",
"av": "гӏощтӏол бал регъон кӏодо гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навевать",
"stress": 6,
"forms": [
"навевать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навеять",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "наведать",
"stress": 4,
"forms": [
"наведать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ваккизе, щвезе"
}
]
}
{
"word": "наведаться",
"stress": 4,
"forms": [
"наведаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "лъихъениги щвезе, ваккизе ине",
"examples": [
{
"ru": "наведаться к другу",
"av": "гьудуласухъе щвезе, ваккизе ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "наведение",
"stress": 6,
"forms": [
"наведение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "наведение",
"precomment": "по глаголу навести",
"examples": [
{
"ru": "наведение блеска",
"av": "щибниги цӏвакизаби, къачӏай"
},
{
"ru": "наведение орудий",
"av": "гӏарадабаз ишан боси"
},
{
"ru": "наведение мостов",
"av": "кьоял рай"
},
{
"ru": "наведение справок",
"av": "щибниги цӏехей, баян гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "наведываться",
"stress": 4,
"forms": [
"наведываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наведаться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навезти",
"stress": 7,
"forms": [
"навезти"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тункизабизе; тӏаде бачине",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "навезти санки на ствол",
"av": "чанагъал хӏоболъ тункизаризе"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏараб къадаралда баччизе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "навезти товаров",
"av": "къайи цӏикӏкӏараб къадаралда баччизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навеивать",
"stress": 4,
"forms": [
"навеивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навеять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навек",
"stress": 4,
"forms": [
"навек",
"навеки"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "кидаго, тӏолабго гӏумруялъ",
"examples": [
{
"ru": "навеки вместе",
"av": "абадиялъго цадахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "навербовать",
"stress": 9,
"forms": [
"навербовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏуе (чаналиго чи) мухьдахъ кквезе",
"precomment": "кого"
},
{
"text": "мухьдахъги ккун, гӏуцӏизе"
}
]
}
{
"word": "наверно",
"stress": 4,
"forms": [
"наверно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ чӏун, щаклъи гьечӏого",
"precomment": "наверняка",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "я это знаю наверно",
"av": "дида гьеб ракӏ чӏун лъала"
}
]
},
{
"text": "батила",
"labels": [
"в значении вводного слова"
],
"examples": [
{
"ru": "наверно, так и будет",
"av": "батила, гьедин букӏинеги букӏина"
}
]
}
]
}
{
"word": "наверное",
"stress": 4,
"forms": [
"наверное"
],
"see_also": [
{
"target": "наверно",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навернуть",
"stress": 7,
"forms": [
"навернуть"
],
"precomment": "что",
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьуризе",
"precomment": "навинтить",
"examples": [
{
"ru": "навернуть гайку",
"av": "гайка тӏад кьуризе"
}
]
},
{
"text": "жемизе",
"precomment": "намотать",
"examples": [
{
"ru": "навернуть канат на вал",
"av": "квар хӏосалда тӏад жемизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "наворачивать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "навернуться",
"stress": 7,
"forms": [
"навернуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"precomment": "на что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "у неё на глаза навернулись слёзы",
"av": "гьелъул бадиб магӏу баккана (хулана), магӏица гьелъул берал рацана"
}
]
}
]
}
{
"word": "наверняка",
"stress": 9,
"forms": [
"наверняка"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ чӏун, дурусго, мухӏканго",
"precomment": "обязательно",
"examples": [
{
"ru": "он придёт наверняка",
"av": "ракӏ чӏун, гьев вачӏина"
}
]
},
{
"text": "хӏисабалда, гъалатӏ ккеларедухъ",
"precomment": "безошибочно",
"examples": [
{
"ru": "действовать наверняка",
"av": "гъалатӏ ккеларедухъ иш гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наверстать",
"stress": 8,
"forms": [
"наверстать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб биччараб хадуб гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "наверстать упущенное время",
"av": "гӏадада араб заман нахъ буссинабизе (бецӏизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "наверх",
"stress": 4,
"forms": [
"наверх"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде, тӏаса",
"precomment": "на поверхность чего-либо",
"examples": [
{
"ru": "положить чемодан наверх",
"av": "чемодан тӏаса лъезе"
}
]
},
{
"text": "эхеде",
"precomment": "вверх",
"examples": [
{
"ru": "посмотреть наверх",
"av": "эхеде валагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наверху",
"stress": 7,
"forms": [
"наверху"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса",
"examples": [
{
"ru": "он живёт наверху",
"av": "дов рукъалъ тӏаса вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "навес",
"stress": 4,
"forms": [
"навес"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏох; тӏадхъел; тӏокъо",
"precomment": "крыша",
"examples": [
{
"ru": "под навесом",
"av": "тӏадхъелалда гъоркь, тӏокъода"
}
]
},
{
"text": "тӏаде гьетӏараб; далараб бутӏа",
"precomment": "нависающая часть чего-либо",
"examples": [
{
"ru": "навес скалы",
"av": "кьурул тӏаде далараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "навеселе",
"stress": 8,
"forms": [
"навеселе"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "дагьаб кепалда",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "быть навеселе",
"av": "дагьав кепалда вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "навесить",
"stress": 4,
"forms": [
"навесить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъезе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "навесить дверь",
"av": "нуцӏа лъезе"
}
]
},
{
"text": "базе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "навесить картину",
"av": "сурат базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навести",
"stress": 7,
"forms": [
"навести"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ вачун бихьизабун сундениги тӏаде ккезавизе",
"precomment": "кого-что (указать направление)",
"examples": [
{
"ru": "навести на след",
"av": "лъалкӏде ккезавизе"
}
]
},
{
"text": "рекӏеда ватизавизе, щаклъизавизе",
"precomment": "кого-что, в переносном значении (направить)",
"examples": [
{
"ru": "навести на мысль",
"av": "пикруялде вагьизавизе"
},
{
"ru": "навести на подозрение",
"av": "щаклъизавизе"
}
]
},
{
"text": "ишан кквезе",
"precomment": "что (нацелить)",
"examples": [
{
"ru": "навести винтовку",
"av": "тункӏица ишан босизе"
},
{
"ru": "навести прожектор на самолёт",
"av": "прожектор самолёталда речӏчӏизабизе (битӏизабизе)"
}
]
},
{
"text": "сундениги сир биччазе",
"precomment": "что (покрыть)",
"examples": [
{
"ru": "навести лоск на что-либо",
"av": "сундениги сир биччазе"
}
]
},
{
"text": "кинаб букӏаниги сурат гьабизе",
"precomment": "что (придать какой-либо вид)",
"examples": [
{
"ru": "навести порядок",
"av": "низам гьабизе"
}
]
},
{
"text": "рачине",
"precomment": "кого-что, привести",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "навести целый дом гостей",
"av": "рукъ цӏурал гьалбал рачине"
}
]
},
{
"text": "лъезе",
"precomment": "что (устроить переправу)",
"examples": [
{
"ru": "навести мост",
"av": "кьо лъезе"
}
]
},
{
"text": "чӏалгӏинабизе",
"precomment": "◊ навести скуку"
},
{
"text": "щибниги цӏехезе",
"precomment": "◊ навести справку"
},
{
"text": "хӏинкъизаризе",
"precomment": "◊ навести страх"
}
]
}
{
"word": "навестить",
"stress": 7,
"forms": [
"навестить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъихъениги щвезе, ваккизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "навестить больного",
"av": "унтарасухъе щвезе"
},
{
"ru": "навестить друга",
"av": "гьудуласухъе ваккизе, щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наветренный",
"stress": 4,
"stem": "НАВЕТРЕНН",
"forms": [
"наветренный",
"наветренная",
"наветренное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "наветренная сторона",
"av": "гьури пулеб рахъ, гьородехун буссараб рахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "навечно",
"stress": 4,
"forms": [
"навечно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "кидагоялъе, даимго, абадиялъго",
"examples": [
{
"ru": "земля за колхозами закреплена навечно",
"av": "колхозазда хадуб ракь кидагоялъе щула гьабун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "навешать",
"stress": 4,
"forms": [
"навешать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "базе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "навешать картин",
"av": "суратал разе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навешивать",
"stress": 4,
"forms": [
"навешивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навесить",
"kind": "see"
},
{
"target": "навешать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навещать",
"stress": 6,
"forms": [
"навещать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навестить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навеять",
"stress": 4,
"stem": "НАВЕЯ",
"forms": [
"навеять"
],
"precomment": "что, чего",
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "пун цадахъ бачине, цадахъ бачун бачӏине",
"precomment": "прямое и переносное значение",
"examples": [
{
"ru": "ветер навеял прохладу",
"av": "гьороца гьогьоми бачун бачӏана, гьороца гьогьоми речӏчӏизабуна"
}
]
},
{
"labels": [
"сельское хозяйство, сельскохозяйственный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "навеять пшеницы",
"av": "ролъ гьородахъ биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навёрстывать",
"forms": [
"навёрстывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наверстать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навёртывать(ся)",
"forms": [
"навёртывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навернуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навзничь",
"stress": 2,
"forms": [
"навзничь"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "чехьатӏаде",
"examples": [
{
"ru": "упасть навзничь",
"av": "чехьатӏаде гӏодов ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навзрыд",
"stress": 6,
"forms": [
"навзрыд"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "плакать навзрыд",
"av": "ракӏ бекун, гӏек-гӏекиялда гӏодизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навивать",
"stress": 6,
"forms": [
"навивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навигационный",
"stress": 9,
"forms": [
"навигационный",
"навигационная",
"навигационное"
],
"senses": [
{
"text": "ралъдада гумузда лъедеялъул",
"examples": [
{
"ru": "навигационный период",
"av": "гуми хьвадулеб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "навигация",
"stress": 6,
"stem": "НАВИГАЦИ",
"forms": [
"навигация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гуми хьвади; ралъдада лъедей",
"examples": [
{
"ru": "мелкие реки недоступны для навигации",
"av": "гӏисинал гӏорал гуми хьвадиялъе ярагьунаро"
},
{
"ru": "открыть навигацию",
"av": "гумузул хьвади байбихьизе"
}
]
},
{
"text": "гамил нух, ралъдалъ гьеб бугеб бакӏ лъазабулеб гӏелму",
"precomment": "наука"
}
]
}
{
"word": "навинтить",
"stress": 7,
"forms": [
"навинтить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьуризе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "навинтить гайку на ось",
"av": "хӏосида гайка кьуризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навинчивать",
"stress": 4,
"forms": [
"навинчивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навинтить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нависать",
"stress": 6,
"forms": [
"нависать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нависнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нависнуть",
"stress": 4,
"forms": [
"нависнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "дализе; бан хутӏизе",
"examples": [
{
"ru": "скалы нависли над морем",
"av": "кьураби ралъдада тӏаде далун рукӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏаде гӏунтӏизе",
"precomment": "над кем-чем",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "нависла опасность",
"av": "хӏинкъи тӏаде гӏунтӏана, щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "нависший",
"stress": 4,
"stem": "НАВИСШ",
"forms": [
"нависший",
"нависшая",
"нависшее"
],
"senses": [
{
"text": "далараб",
"examples": [
{
"ru": "нависшие брови",
"av": "даларал кьунсрул"
}
]
}
]
}
{
"word": "навить",
"stress": 4,
"forms": [
"навить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жемизе",
"precomment": "что, чего",
"comment": "намотать",
"examples": [
{
"ru": "навить нитки на катушку",
"av": "кун чархида жемизе"
}
]
},
{
"text": "кьурун гьабизе; хьухьине",
"comment": "изготовить",
"examples": [
{
"ru": "навить верёвок",
"av": "кьурун кварал гьаризе"
}
]
},
{
"precomment": "что",
"comment": "наложить вилами",
"examples": [
{
"ru": "навить сено на воз",
"av": "лъундуз хер гьакида лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навлекать",
"stress": 7,
"forms": [
"навлекать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навлечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навлечь",
"stress": 5,
"forms": [
"навлечь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏажалъи гьечӏеб, рокьукъаб иш тӏаде бачине",
"precomment": "что на кого-что",
"examples": [
{
"ru": "навлечь на себя подозрение",
"av": "жиндаго щаклъи ккезабизе"
},
{
"ru": "навлечь на себя беду",
"av": "жиндего балагь бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "наводить",
"stress": 6,
"forms": [
"наводить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наводка",
"stress": 4,
"stem": "НАВОДК",
"forms": [
"наводка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лъей; бацизаби; белъин",
"comment": "по глаголу навести",
"examples": [
{
"ru": "наводка моста",
"av": "кьо лъей"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "ишан боси",
"labels": [
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "наводка орудий",
"av": "гӏарадабаз ишан боси"
},
{
"ru": "бить прямой наводкой",
"av": "битӏахъе ишан босун, речӏчӏизе (кьвагьизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "наводнение",
"stress": 7,
"stem": "НАВОДНЕНИ",
"forms": [
"наводнение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъим кӏанцӏи",
"examples": [
{
"ru": "опасность наводнения",
"av": "лъим кӏанцӏиялъул (лъеца ракьал гъанкъизариялъул) хӏинкъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "наводнить",
"stress": 7,
"forms": [
"наводнить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб къадаралъ цӏезабизе",
"precomment": "что кем-чем",
"examples": [
{
"ru": "наводнить рынок товарами",
"av": "базар къайидул цӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наводнять",
"stress": 7,
"forms": [
"наводнять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наводнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наводчик",
"stress": 4,
"forms": [
"наводчик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "наводчик",
"comment": "гӏарадаялъул ишан кколев рагъухъан",
"labels": [
"военный термин"
]
},
{
"text": "цӏогьор",
"precomment": "вор",
"comment": "бикъизе бегьулеб бакӏ бихьизабулев цӏогьол гӏахьалчи"
}
]
}
{
"word": "наводящий",
"stress": 6,
"forms": [
"наводящий",
"наводящая",
"наводящее"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги бичӏчӏизе, хӏажатаб пикруялда тӏаде ккезе кумек гьабулеб",
"examples": [
{
"ru": "наводящий вопрос",
"av": "бичӏчӏизе, тӏаде ккезе кумек гьабулеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "навоз",
"stress": 4,
"forms": [
"навоз"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рак, хьил",
"examples": [
{
"ru": "конский навоз",
"av": "чол рак"
}
]
}
]
}
{
"word": "навозить",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"навозить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рак базе (хурибе), рак бан, беэн гьабизе",
"comment": "удобрять"
}
]
}
{
"word": "навозить",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"навозить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навезти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навозный",
"stress": 4,
"stem": "НАВОЗН",
"forms": [
"навозный",
"навозная",
"навозное"
],
"senses": [
{
"text": "ракул",
"examples": [
{
"ru": "навозная куча",
"av": "ракул гохӏ"
},
{
"ru": "навозный запах",
"av": "ракул махӏ"
},
{
"ru": "навозный жук",
"av": "ракул (ракулъ букӏунеб) оцхӏутӏ, гъосооцхӏутӏ",
"labels": [
"зоология"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "наволочка",
"stress": 2,
"forms": [
"наволочка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къандалъодал лъел"
}
]
}
{
"word": "наворачивать",
"stress": 6,
"forms": [
"наворачивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наворотить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наворовать",
"stress": 8,
"forms": [
"наворовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чанцӏулго, кигӏаналиго къадаралда бикъизе",
"precomment": "что, чего"
}
]
}
{
"word": "наворовывать",
"stress": 6,
"forms": [
"наворовывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наворовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наворотить",
"stress": 8,
"forms": [
"наворотить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадлу-низам гьечӏого щибниги базе",
"precomment": "что, чего",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "наворотить кучу камней",
"av": "низам гьечӏого гӏемераб гамачӏ базе"
},
{
"ru": "наворотить всяких глупостей",
"av": "гӏантал жал рицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "навострить",
"stress": 8,
"forms": [
"навострить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"precomment": "что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "навострить уши",
"av": "цӏодорго гӏенеккизе"
},
{
"ru": "навострить лыжи",
"av": "кивениги ине яги ине къасдалда вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "наврать",
"stress": 5,
"forms": [
"наврать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гьереси бицине",
"precomment": "что, чего"
},
{
"text": "бугьтан лъезе",
"precomment": "на кого",
"comment": "наклеветать"
},
{
"text": "гьалатӏ биччазе",
"precomment": "допустить ошибку",
"comment": "щибниги гьабулаго, тӏубазабулаго"
}
]
}
{
"word": "навредить",
"stress": 7,
"forms": [
"навредить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "зарал гьабизе, гӏемер зарал гьабизе",
"precomment": "кому-чему"
}
]
}
{
"word": "навряд ли",
"stress": 5,
"forms": [
"навряд ли"
],
"labels": [
"частица"
],
"senses": [
{
"text": "-дайха",
"examples": [
{
"ru": "навряд ли он придёт",
"av": "вачӏинадайха гьев (гьев вачӏинилан кколаро)"
}
]
}
]
}
{
"word": "навсегда",
"stress": 8,
"forms": [
"навсегда"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "кидагоялъе, тӏолабго гӏумруялъего, миркалъго",
"examples": [
{
"ru": "расстались навсегда",
"av": "миркалъго ратӏалъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "навстречу",
"stress": 7,
"forms": [
"навстречу"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "данде",
"examples": [
{
"ru": "идти навстречу ветру",
"av": "гьорода данде ине"
},
{
"ru": "пойти кому-либо навстречу",
"av": "лъугьинчӏого рес гьечӏеб жо хехлъизабизе"
}
]
},
{
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "пойти кому-либо навстречу",
"av": "кумек гьабизе (сундулъниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "навык",
"stress": 2,
"forms": [
"навык"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ругьунлъи",
"examples": [
{
"ru": "трудовые навыки",
"av": "хӏалтӏул махщел (хӏалтӏун щварал ругьунлъаби)"
}
]
}
]
}
{
"word": "навыкат",
"stress": 4,
"forms": [
"навыкат",
"навыкате"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "гӏачӏихун",
"examples": [
{
"ru": "у него глаза навыкат",
"av": "досул гӏачӏихарал, чӏваркьарал берал руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "навылет",
"stress": 4,
"forms": [
"навылет"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "кӏийиде борлъун",
"examples": [
{
"ru": "он ранен пулей навылет",
"av": "гъов гуллица кӏийиде ворлъун вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "навыпуск",
"stress": 4,
"forms": [
"навыпуск"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде биччан",
"examples": [
{
"ru": "ходить в брюках навыпуск",
"av": "(чакмабазда) тӏаде тӏаждагӏагалги риччан, хьвадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навырез",
"stress": 4,
"forms": [
"навырез"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизе ихтияргун, къотӏун",
"examples": [
{
"ru": "продавать арбузы навырез",
"av": "(тату бихьизе) кесек къотӏизе ихтияргун хъарпузал ричизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навытяжку",
"stress": 4,
"forms": [
"навытяжку"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан витӏун",
"examples": [
{
"ru": "стоять навытяжку",
"av": "цӏан витӏун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навьючивать",
"stress": 5,
"forms": [
"навьючивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навьючить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навьючить",
"stress": 5,
"forms": [
"навьючить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад лъезе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "навьючить осла",
"av": "хӏамида гьир лъезе, къазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "навязать",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"навязать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад ххун яги жемун бухьине",
"precomment": "что (привязать)",
"examples": [
{
"ru": "навязать кнут на кнутовище",
"av": "цӏал цӏалагӏоркьалда (релълъалда) бухьине"
}
]
},
{
"text": "хьухьине",
"precomment": "что, чего (изготовить вязанием)",
"examples": [
{
"ru": "навязать чулок",
"av": "цӏиндиял (квасул щватаби) хьухьине",
"comment": "чулки"
},
{
"ru": "навязать снопы",
"av": "гул (гулал) къазе",
"comment": "снопов"
}
]
},
{
"text": "бокьичӏониги, хӏалица щибниги гьабизе, босизе тӏамизе",
"precomment": "кого-что кому-чему (заставить принять)",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "навязать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"навязать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навязнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "навязаться",
"stress": 6,
"forms": [
"навязаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьардон, тӏаса вичӏичӏого, мурадалде щвезе; речӏ рекӏинабизе",
"precomment": "кому",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "навязаться со своими советами",
"av": "жиндирго гӏакълабигун тӏаделъизе"
},
{
"ru": "навязаться к кому-либо в гости",
"av": "живго гьоболлъухъ ахӏизавизе",
"comment": "гьаб-доб бицун"
}
]
}
]
}
{
"word": "навязнуть",
"stress": 4,
"forms": [
"навязнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏине, бохьун чӏезе",
"examples": [
{
"ru": "это у меня в зубах навязло",
"av": "лъиданиги щивниги-щибниги кутакалда чӏалгӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "навязчивый",
"stress": 4,
"stem": "НАВЯЗЧИВ",
"forms": [
"навязчивый",
"навязчивая",
"навязчивое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏамучӏав",
"precomment": "назойливый",
"examples": [
{
"ru": "навязчивый посетитель",
"av": "чӏамучӏав ишалъ тӏаде вачӏарав"
}
]
},
{
"text": "тӏаса вичӏуларев",
"precomment": "неотступный",
"examples": [
{
"ru": "навязчивая мысль",
"av": "тезе кӏолареб, рекӏелъ къараб пикру"
}
]
}
]
}
{
"word": "навязывать",
"stress": 4,
"forms": [
"навязывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навязать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "навязываться",
"stress": 4,
"forms": [
"навязываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "навязаться",
"kind": "see"
}
]
}