{
"word": "наработка",
"stress": 6,
"stem": "НАРАБОТК",
"forms": [
"наработка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏараб заман, гьабураб хӏалтӏи"
},
{
"text": "данделъараб жо",
"comment": "хасаб болжалалда жаниб"
}
]
}
{
"word": "наравне",
"stress": 7,
"forms": [
"наравне"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "бащадго; цого борхалъуда, гъварилъуда",
"precomment": "с кем-чем",
"examples": [
{
"ru": "старик работал наравне с молодыми",
"av": "херав чи гӏолилазда бащад хӏалтӏулев вукӏана"
},
{
"ru": "самолёт шёл наравне с облаками",
"av": "самолёт накӏкӏазул борхалъиялда унеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарадоваться",
"stress": 4,
"forms": [
"нарадоваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ рохизе, гӏемерго рохун рукӏине",
"precomment": "на кого-что, кому-чему",
"examples": [
{
"ru": "мать не нарадуется на сына",
"av": "эбел васасдаса йохиялъ гӏорцӏулей гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "нараспашку",
"stress": 7,
"forms": [
"нараспашку"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "маргъалал рачӏого, ричӏун биччан",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "идти в пальто нараспашку",
"av": "ричӏун биччан пальтогун, ине"
},
{
"ru": "у него душа нараспашку",
"av": "дов рекӏелъ илбис гьечӏев чи вуго, досул киназего рагьараб ракӏ буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "нараспев",
"stress": 7,
"forms": [
"нараспев"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏаби цӏазарун; ахӏиялде гӏагар гьарун",
"examples": [
{
"ru": "говорить нараспев",
"av": "кечӏ ахӏулеб гӏадин, кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарастание",
"stress": 7,
"forms": [
"нарастание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъи, цӏикӏкӏин, гӏемерлъи, гӏатӏилъи",
"precomment": "по глаголу нарастать",
"examples": [
{
"ru": "нарастание революционного движения",
"av": "революциялъулаб багъа-бачари гӏатӏилъи, цӏикӏкӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарастать",
"stress": 7,
"forms": [
"нарастать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъизе, цӏикӏкӏине, гӏемерлъизе, гӏатӏилъизе",
"precomment": "увеличиваться"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нарасти",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "1"
}
]
}
{
"word": "нарасти",
"stress": 7,
"forms": [
"нарасти"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад бижизе; гӏезе",
"precomment": "на поверхности чего-либо",
"examples": [
{
"ru": "мох нарос на камнях",
"av": "тамало ганчӏазда бижун буго"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏине",
"precomment": "накопиться",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "наросли проценты",
"av": "процентал цӏикӏкӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарастить",
"stress": 7,
"forms": [
"нарастить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бижизабизе; лъугьинабизе",
"precomment": "что (заставить образоваться)",
"examples": [
{
"ru": "нарастить новую кожу",
"av": "цӏияб тӏом бижизабизе"
}
]
},
{
"text": "халалъизабизе",
"precomment": "что (удлинить)",
"examples": [
{
"ru": "нарастить канат",
"av": "квар халалъизабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏезабизе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "нарастить кустов",
"av": "хъархъал гӏезаризе"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏинабизе",
"precomment": "что",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "нарастить силы",
"av": "къуват цӏикӏкӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарасхват",
"stress": 8,
"forms": [
"нарасхват"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебе щвезе жигар бахъун, цоцахъе рахъи гьарун; гӏодор хъвазе течӏого",
"examples": [
{
"ru": "билеты покупались нарасхват",
"av": "белтал, цоцахъе рахъи гьарун, росулел рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "наращение",
"stress": 6,
"forms": [
"наращение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бижизаби, лъугьинаби, гӏезаби, цӏикӏкӏинаби",
"precomment": "по глаголу нарастить"
},
{
"text": "тӏаде гӏезабураб, бижизабураб бутӏа",
"precomment": "наращенная часть"
}
]
}
{
"word": "наращивать",
"stress": 4,
"forms": [
"наращивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъизабизе, цӏикӏкӏинабизе",
"precomment": "что (увеличивать в размерах, объеме и т. п.)"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нарастить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "1"
}
]
}
{
"word": "нарвать",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"нарвать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏезе, бетӏизе; тӏун босизе; бакӏаризе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "нарвать букет цветов",
"av": "тӏугьдузул квацӏи бетӏизе, бакӏаризе"
}
]
},
{
"text": "бихъизе",
"precomment": "бумаги"
},
{
"text": "гӏундул кьурун, цӏан, тамихӏ гьабизе, гӏундул рахъизе",
"precomment": "кому-либо уши",
"labels": [
"выражение"
]
}
]
}
{
"word": "нарвать",
"stress": 5,
"stem": "НАРВА",
"homonym": 2,
"forms": [
"нарвать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьорозе ва рецӏцӏ ккезе",
"examples": [
{
"ru": "палец нарвал",
"av": "килищ гьорона ва хьордона"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарваться",
"stress": 5,
"forms": [
"нарваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалдаго гьечӏого, дандчӏвазе",
"precomment": "на кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "нарваться на неприятность",
"av": "рокьукъаб, рекӏее гӏолареб жоялда тӏаде ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарез",
"stress": 4,
"forms": [
"нарез"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏулеб алаталъ борлъун бахъараб къваридаб рахъ, гомог",
"labels": [
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "винтовой нарез",
"av": "резьба бугеб, кьурараб рахъ, борлъи (тункӏил хӏараялъул); гӏанлъун гьабураб къваридаб рахъ"
}
]
},
{
"text": "бутӏа",
"precomment": "ракьул",
"comment": "кидагоялъе яги заманаялъ хӏалтӏизабизе кьураб",
"labels": [
"относящийся к истории",
"исторический термин"
]
}
]
}
{
"word": "нарезать",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"нарезать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏун бутӏаби гьаризе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "нарезать мяса",
"av": "гьан къотӏ-къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "гонгал, рахъал гьаризе",
"precomment": "что (сделать нарезы)",
"labels": [
"техника"
]
},
{
"text": "гӏурхъи чӏван, ракь бутӏабазде бикьизе; къотӏун батӏа гьабизе",
"precomment": "что (отвести участок земли)"
},
{
"text": "къотӏун хӏадур гьабизе",
"precomment": "что, кого-чего",
"examples": [
{
"ru": "нарезать веток",
"av": "гӏаркьалаби къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "гӏанкӏаби (гӏанкӏуял) хъвезе (кигӏаналиго къадаралда)",
"precomment": "кур"
}
]
}
{
"word": "нарезать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"нарезать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарезать",
"kind": "see",
"comment": "сов.",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "нарезка",
"stress": 4,
"forms": [
"нарезка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏ-къотӏи, кескал гьари",
"precomment": "по глаголу нарезать"
},
{
"text": "тункӏил хӏараялъул кьурараб",
"precomment": "винтовая"
}
]
}
{
"word": "нарекание",
"stress": 6,
"stem": "НАРЕКАНИ",
"forms": [
"нарекание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бадибчӏвай, семи, гӏайиб гьаби",
"examples": [
{
"ru": "вызвать нарекания",
"av": "бадибчӏвай багъаризабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарекать",
"stress": 6,
"forms": [
"нарекать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наречь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наречённый",
"stem": "НАРЕЧЁНН",
"forms": [
"наречённый",
"наречённая",
"наречённое"
],
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар чӏварав (яги цӏар чӏварай, абурай)"
},
{
"text": "бахӏарав",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"мужской род"
]
},
{
"text": "бахӏарай",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"женский род"
]
}
]
}
{
"word": "наречие",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"наречие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "диалект",
"comment": "кинаб букӏаниги мацӏалъул гӏаммал-хасиятал ругел бакӏалъулал сверелал",
"labels": [
"лингвистика"
]
}
]
}
{
"word": "наречие",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"наречие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "наречие",
"comment": "каламалъул бутӏа",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
}
{
"word": "наречь",
"stress": 4,
"forms": [
"наречь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар лъезе",
"precomment": "кого-что кем-чем, кому-чему что",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "наречь Иваном",
"av": "Иванилан цӏар лъезе"
},
{
"ru": "наречь младенцу имя Роман",
"av": "лъимадуе Романилан цӏар кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарзан",
"stress": 5,
"forms": [
"нарзан"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "нарзан",
"comment": "даруяб лъим"
}
]
}
{
"word": "нарисовать",
"stress": 8,
"forms": [
"нарисовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сурат бахъизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "нарисовать картину",
"av": "сурат бахъизе"
}
]
},
{
"text": "цебе чӏезабизе",
"precomment": "мысленно представить",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "нарисовать картину будущего",
"av": "букӏинеселъул сурат (пикрабалъ) цебе чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарицательный",
"stress": 6,
"stem": "НАРИЦАТЕЛЬН",
"forms": [
"нарицательный",
"нарицательная",
"нарицательное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "имя нарицательное",
"av": "гӏаммаб цӏар",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"ru": "нарицательная стоимость",
"av": "къиматал кагътазда, гӏисинаб гӏарцуда тӏад хъвараб багьа (къимат)"
}
]
}
]
}
{
"word": "наркоз",
"stress": 5,
"forms": [
"наркоз"
],
"labels": [
"медицина",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "наркоз",
"comment": "кинаб букӏаниги лага яги тӏолабго черх агълъизаби, кӏотинаби",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "операция под наркозом",
"av": "наркозги кьун гьабулеб операция"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарком",
"stress": 5,
"forms": [
"нарком"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "нарком",
"precomment": "народный комиссар",
"comment": "халкъияв комиссар"
}
]
}
{
"word": "наркоман",
"stress": 7,
"forms": [
"наркоман"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "наркоман, наркотикал хӏалтӏизарулев чи",
"comment": "наркотиказул унти ккарав чи, анаша бухӏулев чи"
}
]
}
{
"word": "наркомания",
"stress": 7,
"forms": [
"наркомания"
],
"labels": [
"медицина",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "наркотикал хӏалтӏизаричӏого чӏезе кӏолареб хӏал, унти",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "наркоманка",
"stress": 7,
"forms": [
"наркоманка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "наркоманка, наркотикал хӏалтӏизарулей гӏадан",
"comment": "наркотиказул унти ккарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "наркотики",
"stress": 5,
"forms": [
"наркотики"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "наркотикал",
"precomment": "ед. наркотик м",
"comment": "унти къотӏизабулеб ва макьу щвезабулеб дару хӏисабалда медицинаялда хӏалтӏизарулел жал: опиум, морфий, кокаин ва гь.ц."
}
]
}
{
"word": "народ",
"stress": 4,
"forms": [
"народ"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "халкъ"
},
{
"text": "миллат",
"precomment": "нация",
"examples": [
{
"ru": "дружба народов",
"av": "халкъазул гьудуллъи"
}
]
},
{
"text": "захӏматчагӏи",
"precomment": "основная трудовая масса",
"examples": [
{
"ru": "простой народ",
"av": "гӏадатиял гӏадамал"
},
{
"ru": "трудовой народ",
"av": "хӏалтӏулеб халкъ"
}
]
},
{
"text": "гӏадамал",
"precomment": "люди",
"examples": [
{
"ru": "улицы заполнены народом",
"av": "къватӏал гӏадамазул цӏун руго"
},
{
"ru": "много народу",
"av": "гӏемераб халкъ, гӏемерал гӏадамал"
}
]
}
]
}
{
"word": "народить",
"stress": 6,
"forms": [
"народить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьаризе",
"precomment": "кого",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "народить много детей",
"av": "гӏемерал лъимал гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "народиться",
"stress": 6,
"forms": [
"народиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьаризе",
"precomment": "появиться на свет",
"examples": [
{
"ru": "народилась двойня",
"av": "кӏиго лъимер цадахъ гьабуна, игизал гьаруна"
}
]
},
{
"text": "цебе тӏезе, гӏун бачӏине, гӏезе",
"precomment": "развиться, вырасти",
"examples": [
{
"ru": "народилось молодое поколение",
"av": "гӏолохъанаб гӏел гӏун буго"
}
]
},
{
"text": "лъугьине, рижине",
"precomment": "появиться, возникнуть",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "народились новые отрасли промышленности",
"av": "промышленносталъул цӏиял бутӏаби лъугьун (рижун) руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "народность",
"stress": 4,
"stem": "НАРОДНОСТ",
"forms": [
"народность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "халкъ",
"comment": "историялда лъугьараб, бижараб, цо мацӏалъул, ракьалъул гӏадамазул экономикиябгун культурияб миллаталда цебехунисеб жамгӏияб гӏаммлъи, цолъи",
"examples": [
{
"ru": "народности севера",
"av": "севералъул миллатал"
}
]
},
{
"text": "миллияб хаслъи",
"precomment": "национальная самобытность"
},
{
"text": "халкъияблъи, халкъияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "народнохозяйственный",
"stress": 11,
"forms": [
"народнохозяйственный",
"народнохозяйственная",
"народнохозяйственное"
],
"senses": [
{
"text": "халкъияб магӏишаталъул",
"examples": [
{
"ru": "народнохозяйственный план",
"av": "халкъияб магӏишаталъул план"
}
]
}
]
}
народно-демократический
сообщить о неточности{
"word": "народно-демократический",
"stress": 17,
"forms": [
"народно-демократический",
"народно-демократическая",
"народно-демократическое"
],
"senses": [
{
"text": "халкъиябгун демократияб",
"examples": [
{
"ru": "народно-демократический строй",
"av": "халкъиябгун демократияб гӏуцӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "народный",
"stress": 4,
"stem": "НАРОДН",
"forms": [
"народный",
"народная",
"народное"
],
"senses": [
{
"text": "халкъияб",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "народное образование",
"av": "халкъияб лъай кьей"
},
{
"ru": "народные песни",
"av": "халкъиял кучӏдул"
},
{
"ru": "народное хозяйство",
"av": "халкъияб магӏишат"
},
{
"ru": "народный доход",
"av": "халкъияб доход"
},
{
"ru": "народное достояние",
"av": "халкъияб бетӏергьанлъи"
},
{
"ru": "народный артист",
"av": "халкъияв артист"
},
{
"ru": "народная демократия",
"av": "халкъияб демократия"
},
{
"ru": "народный суд",
"av": "халкъияб суд"
},
{
"ru": "народный герой",
"av": "халкъияв бахӏарчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "народонаселение",
"stress": 12,
"forms": [
"народонаселение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "улкаялъул, пачалихъалъул халкъ"
}
]
}
{
"word": "нарожать",
"stress": 6,
"forms": [
"нарожать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "народить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нарождаться",
"stress": 7,
"forms": [
"нарождаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "народиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нарост",
"stress": 4,
"forms": [
"нарост"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хъал",
"comment": "сунданиги тӏад лъугьараб"
},
{
"text": "гахӏ"
},
{
"text": "бижараб жо",
"comment": "хӏайваназул ботӏрода, беразда, бохдузда"
}
]
}
{
"word": "нарочитый",
"stress": 6,
"stem": "НАРОЧИТ",
"forms": [
"нарочитый",
"нарочитая",
"нарочитое"
],
"senses": [
{
"text": "лъалаго, ургъунго, бихьизелъун гьабураб",
"precomment": "преднамеренный, показной",
"examples": [
{
"ru": "нарочитая грубость",
"av": "ургъунго гьабураб, биччараб хъачӏлъи, адаб гьечӏолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарочно",
"stress": 4,
"forms": [
"нарочно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "ургъунго, хасаб мурадалда",
"precomment": "с целью",
"examples": [
{
"ru": "нарочно пришёл, чтобы говорить с вами",
"av": "ургъунго вачӏана, нужгун (мунгун) кӏалъазе"
}
]
},
{
"text": "махсарадего",
"precomment": "в шутку",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "я нарочно это сказал, не обижайтесь",
"av": "дица гьеб махсарадего абуна, гӏайиб гьабуге"
},
{
"ru": "как нарочно",
"av": "ургъунго, квешезего гӏадин (ккана)"
}
]
},
{
"precomment": "как нарочно",
"text": "ургъунго, квешезего гӏадин (ккана)"
}
]
}
{
"word": "нарочный",
"stress": 4,
"stem": "НАРОЧН",
"forms": [
"нарочный"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чапар, витӏунчи",
"comment": "хасаб хехаб тӏадкъайгун кивениги витӏарав чи",
"examples": [
{
"ru": "послать письмо с нарочным",
"av": "кагъат чапаргун битӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарсуд",
"stress": 5,
"forms": [
"нарсуд"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "нарсуд",
"precomment": "народный суд",
"comment": "халкъияб суд"
}
]
}
{
"word": "нарта",
"stress": 2,
"forms": [
"нарта",
"нарты"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "нартал",
"comment": "севералда, гьаби яги ритӏучӏалги ран, хӏалтӏизарулел чӏедерал, халатал чанагъал"
}
]
}
{
"word": "нарубать",
"stress": 6,
"forms": [
"нарубать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарубить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нарубить",
"stress": 6,
"forms": [
"нарубить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизе",
"precomment": "что, чего",
"comment": "рохь"
},
{
"text": "бичӏизе",
"comment": "цӏул"
},
{
"text": "буссизе",
"comment": "капуста"
}
]
}
{
"word": "наружность",
"stress": 4,
"forms": [
"наружность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "сипат",
"examples": [
{
"ru": "человек с приятной наружностью",
"av": "берцинаб сипаталъул инсан (чи)"
}
]
}
]
}
{
"word": "наружный",
"stress": 4,
"stem": "НАРУЖН",
"forms": [
"наружный",
"наружная",
"наружное"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏисеб",
"precomment": "внешний",
"examples": [
{
"ru": "наружная стена",
"av": "къватӏисеб къед"
},
{
"ru": "наружное освещение",
"av": "къватӏисеб канлъи"
}
]
},
{
"text": "къватӏисан бихьулеб",
"precomment": "показной",
"examples": [
{
"ru": "наружное спокойствие",
"av": "бихьулеб гӏодове виччай"
}
]
},
{
"text": "тӏасан бахунеб",
"comment": "дару",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "лекарство для наружного употребления",
"av": "тӏасан (гьабулеб) бахунеб дару"
}
]
},
{
"text": "черхалда бахунеб дару",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"средний род"
]
}
]
}
{
"word": "наружу",
"stress": 4,
"forms": [
"наружу"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибехун, тӏадехун",
"examples": [
{
"ru": "дверь открывается наружу",
"av": "нуцӏа къватӏибе рагьула"
},
{
"ru": "надеть шубу мехом наружу",
"av": "тӏимугъ, расги къватӏибехун гьабун, ретӏине"
},
{
"ru": "всё наружу у кого-либо",
"av": "кинабго рагьун, щибго бахчичӏого буго (лъилниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарукавники",
"stress": 6,
"forms": [
"нарукавники"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад ххолел къвалал",
"comment": "хӏалтӏулеб мехалъ чороклъиялдаса цӏунизе"
}
]
}
{
"word": "нарукавный",
"stress": 6,
"stem": "НАРУКАВН",
"forms": [
"нарукавный",
"нарукавная",
"нарукавное"
],
"senses": [
{
"text": "къвалалда тӏад бугеб, къвалалда щула гьабулеб",
"examples": [
{
"ru": "нарукавная повязка",
"av": "къвалалда тӏасан бухьунеб чӏоло"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарумянить",
"stress": 6,
"forms": [
"нарумянить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "багӏар гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "нарумянить лицо",
"av": "гьумер багӏар гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарумяниться",
"stress": 6,
"forms": [
"нарумяниться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гьурмада, кӏаркьабазда багӏараб релъен (уба) бахине"
}
]
}
{
"word": "наручники",
"stress": 4,
"forms": [
"наручники"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "рахсал, маххал",
"comment": "туснахъазул кверазда ралел"
}
]
}
{
"word": "наручный",
"stress": 4,
"stem": "НАРУЧН",
"forms": [
"наручный",
"наручная",
"наручное"
],
"senses": [
{
"text": "кверда, гъажалда балеб",
"examples": [
{
"ru": "наручные часы",
"av": "квералда (гьажалда) балеб сагӏат"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарушать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"нарушать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарушить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нарушение",
"stress": 6,
"forms": [
"нарушение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хвезаби, биххизаби",
"comment": "по глаголу нарушить",
"examples": [
{
"ru": "нарушение порядка",
"av": "гӏадлу хвезаби"
},
{
"ru": "нарушение правил уличного движения",
"av": "къватӏаздасан хьвадиялъул къагӏидаби хвезари"
},
{
"ru": "нарушение сна",
"av": "макьу хвезаби, макьил низам хвезаби"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "хвей, биххи",
"comment": "по глаголу нарушиться",
"examples": [
{
"ru": "нарушение кровообращения",
"av": "бидул хьвади хвей"
}
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "нарушитель",
"stress": 6,
"forms": [
"нарушитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "низам хвезабулев чи",
"examples": [
{
"ru": "нарушитель границы",
"av": "гӏурхъи хвезабулев чи"
},
{
"ru": "нарушитель общественного порядка",
"av": "общественнияб (жамагӏаталъул) низам хвезабулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарушить",
"stress": 4,
"forms": [
"нарушить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб къотӏизабизе",
"precomment": "что, прервать",
"examples": [
{
"ru": "нарушить сон",
"av": "макьу гьоркьоб къотӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе, цӏунунгутӏизе",
"precomment": "что, не соблюсти",
"examples": [
{
"ru": "нарушить дисциплину",
"av": "гӏадлу хвезабизе"
},
{
"ru": "нарушить обещание",
"av": "кьураб рагӏи хвезабизе"
},
{
"ru": "нарушить границу",
"av": "гӏурхъи хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарушиться",
"stress": 4,
"forms": [
"нарушиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хвезе, биххизе, гьоркьоб къотӏизе",
"examples": [
{
"ru": "сон нарушился",
"av": "макьу гьоркьоб къотӏана (макьу хвана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "нары",
"stress": 2,
"forms": [
"нары"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "нарал",
"comment": "хъорщол гӏебаб тах"
}
]
}
{
"word": "нарыв",
"stress": 4,
"forms": [
"нарыв"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бокьонацӏ, хьордораб бакӏ, тӏихь"
}
]
}
{
"word": "нарывать",
"stress": 6,
"forms": [
"нарывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарвать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "нарываться",
"stress": 6,
"forms": [
"нарываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарваться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нарыть",
"stress": 4,
"forms": [
"нарыть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бухъизе, бухъун бахъизе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "нарыть картофеля",
"av": "картошка (кигӏаналиго къадар) бухъун бахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наряд",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"наряд"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел",
"precomment": "одежда",
"comment": "къачӏа-кӏатӏалелъул ретӏунеб"
},
{
"text": "ретӏел",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "деревья в зимнем наряде",
"av": "гъутӏби хасалил ратӏлилъ руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "наряд",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"наряд"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "наряд",
"comment": "1. кинаб букӏаниги хӏалтӏи тӏубазабизе каламалдалъун яги хъван кьолеб буюрухъ 2. жиндие гӏоло гӏарац кьолеб хӏалтӏи бихьизабулеб документ, гьединго къайи кьезе, босизе букӏунеб документ 3. рагъухъабаз тӏубазабулеб тӏадкъай, хӏалтӏи; гьединаб тӏадкъай тӏубазабулеб рагъухъабазул къукъа"
}
]
}
{
"word": "нарядить",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"нарядить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "берцинго ретӏа-къазе",
"precomment": "кого-что, красиво одеть",
"examples": [
{
"ru": "нарядить невесту",
"av": "бахӏарай къачӏазе"
},
{
"ru": "нарядить в шубу",
"av": "тӏимугъ ретӏине"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги релълъинавун, къачӏазе",
"precomment": "кого-либо, вырядить",
"examples": [
{
"ru": "нарядить кого-либо клоуном",
"av": "щивниги клоун гӏадин (бацӏитӏагъурлъун, палугьанасул бацӏ гӏадин) ретӏа-къазе, къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарядить",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"нарядить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб букӏаниги хӏалтӏи гьабизе буюрухъ кьезе",
"precomment": "кого, дать распоряжение исполнить какую-либо работу"
},
{
"text": "ритӏизе",
"precomment": "послать кого-либо куда-либо",
"examples": [
{
"ru": "нарядить подводы за лесом",
"av": "гьакал цӏулада хадур ритӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарядиться",
"stress": 6,
"forms": [
"нарядиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго берцинаб ретӏел ретӏине",
"precomment": "нарядно одеться"
},
{
"text": "къачӏадизе",
"precomment": "вырядиться",
"examples": [
{
"ru": "нарядиться в маскарадный костюм",
"av": "маскарадалъул костюмги ретӏун, къачӏадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарядный",
"stress": 4,
"stem": "НАРЯДН",
"forms": [
"нарядный",
"нарядная",
"нарядное"
],
"senses": [
{
"text": "берцинго ретӏа-къарав",
"precomment": "красиво одетый",
"examples": [
{
"ru": "нарядные девушки",
"av": "берцинго ретӏа-къарал ясал"
}
]
},
{
"text": "берцинаб",
"precomment": "об одежде",
"comment": "ретӏел",
"examples": [
{
"ru": "нарядное платье",
"av": "берцинаб, байрамалъулаб гурде"
}
]
}
]
}
{
"word": "наряду",
"stress": 6,
"forms": [
"наряду"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "ращад",
"precomment": "с кем-чем",
"examples": [
{
"ru": "женщины работали наряду с мужчинами",
"av": "руччаби бихьиназда ращад хӏалтӏулел рукӏана"
}
]
},
{
"text": "цадахъ",
"precomment": "с творительным падежом",
"labels": [
"в значении предлога"
],
"examples": [
{
"ru": "наряду с трамваем мы пользуемся автобусом",
"av": "трамвайгун цадахъ нижеца пайда босула автобусалдасанги"
}
]
}
]
}
{
"word": "наряжать",
"stress": 6,
"forms": [
"наряжать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарядить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "наряжаться",
"stress": 6,
"forms": [
"наряжаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарядиться",
"kind": "see"
}
]
}