{
"word": "нос",
"forms": [
"нос"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "мегӏер",
"examples": [
{
"ru": "горбатый нос",
"av": "гьодккараб, кӏичӏараб мегӏер"
},
{
"ru": "курносый нос",
"av": "къокъаб цӏутӏараб мегӏер"
}
]
},
{
"text": "гозо",
"precomment": "клюв"
},
{
"text": "росол кӏал",
"precomment": "судна",
"comment": "цебесеб рахъ",
"examples": [
{
"ru": "нос корабля",
"av": "гамил кӏал"
}
]
},
{
"text": "кӏал",
"precomment": "самолета",
"comment": "цебесеб рахъ"
},
{
"text": "хъитазул тӏогь",
"precomment": "у обуви"
},
{
"text": "ралъдалъе жанибе биччараб ракьул чӏоло",
"precomment": "мыс",
"labels": [
"география"
]
},
{
"comment": "фразеологизмы",
"examples": [
{
"ru": "из-под (самого) носа",
"av": "берда цебеса (босизе, хъамизе; тӏагӏине, нахъе ине)"
},
{
"ru": "нос к носу",
"av": "бадиса бадибе"
},
{
"ru": "зима на носу",
"av": "хасел тӏаде (нуцӏихъе) щолеб буго"
},
{
"ru": "зарубить себе на носу",
"av": "кӏоченчӏого букӏине, ракӏалда чӏезабизе"
},
{
"ru": "перед носом",
"av": "берда цебе"
},
{
"ru": "водить за нос",
"av": "гуккизе, махсараде кквезе, къосинавизе"
},
{
"ru": "держать нос по ветру",
"av": "сверухъе бугеб хӏалалда рекъон, жиндирго пикру, хьвада-чӏвари хисизабизе"
},
{
"ru": "задрать нос",
"av": "чӏухӏдаризе, гӏамал кӏодолъизе"
},
{
"ru": "клевать носом",
"av": "кьижаризе, свадизе, гъапуллъизе"
},
{
"ru": "оставить кого-либо с носом",
"av": "гуккизе, щибго гьечӏого, тезе"
},
{
"ru": "остаться с носом",
"av": "къезе"
},
{
"ru": "повесить нос",
"av": "къварилъизе, пашманалъизе"
},
{
"ru": "совать нос",
"av": "кколареб ишалда гьоркьове лъугьине, кколарелъубе бетӏер бегьизе"
},
{
"ru": "не видеть дальше своего носа",
"av": "лъавукъавлъун вукӏине, берда цебе бугебги бихьунгутӏизе"
},
{
"ru": "ткнуть носом",
"av": "хъачӏаб куцалъ лъилниги кӏвар сундениги буссинабизе (къалалги тункизарун, бихьизабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "носатый",
"stress": 4,
"forms": [
"носатый",
"носатая",
"носатое"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "мегӏер кӏудияв, кӏудиял магӏарзукъалазул"
}
]
}
{
"word": "носик",
"stress": 2,
"forms": [
"носик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб мегӏер (магӏарзу-къали)"
},
{
"text": "моцӏу",
"precomment": "у посуды",
"examples": [
{
"ru": "носик чайника",
"av": "чайникӏалъул моцӏу"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нос",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "носилки",
"stress": 4,
"forms": [
"носилки"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "носилка, мали",
"comment": "гӏадамал яги бакӏлъи босизе гьабураб"
}
]
}
{
"word": "носильный",
"stress": 4,
"stem": "НОСИЛЬН",
"forms": [
"носильный",
"носильная",
"носильное"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏунеб, ретӏине гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "носильное бельё",
"av": "гъоркьан ретӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "носильщик",
"stress": 4,
"forms": [
"носильщик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏамалияв, хӏамал, къайибачч"
}
]
}
{
"word": "носитель",
"stress": 4,
"stem": "НОСИТЕЛ",
"forms": [
"носитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалъалев, бицунев",
"comment": "чи",
"examples": [
{
"ru": "носитель русского языка",
"av": "гӏурус мацӏалъ кӏалъалев чи"
},
{
"ru": "носители новой культуры",
"av": "цӏияб культураялъул гӏадамал"
}
]
},
{
"text": "тӏибитӏизабулеб, бахинабулеб",
"precomment": "распространитель",
"comment": "микроб",
"examples": [
{
"ru": "носитель болезни",
"av": "унти тӏибитӏизабулеб",
"comment": "микроб"
}
]
}
]
}
{
"word": "носить",
"stress": 4,
"forms": [
"носить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "босизе, баччизе, разе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "носить на руках кого-либо",
"av": "щивниги, кодов ккун, восизе"
},
{
"ru": "носить очки",
"av": "цӏороберал разе"
},
{
"ru": "носить кольцо",
"av": "баргъич ххезе"
},
{
"ru": "носить траур",
"av": "чӏегӏер базе"
},
{
"ru": "она носит фамилию мужа",
"av": "росасул фамилия буго долъул"
},
{
"ru": "носить усы",
"av": "михъал тезе"
},
{
"ru": "носить косы",
"av": "гъалал тезе"
},
{
"ru": "носить револьвер",
"av": "таманча базе"
},
{
"ru": "носить кого-либо под сердцем",
"av": "лъимаде йикӏине; ургьиб лъун, хьихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "носиться",
"stress": 4,
"forms": [
"носиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "женжедизе, рекерахъдизе, рортанхъизе",
"precomment": "быстро двигаться"
},
{
"text": "ретӏун букӏине",
"precomment": "об одежде и тому подобное"
},
{
"text": "цӏцӏикӏкӏун кӏвар кьезе",
"precomment": "уделять много внимания",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "носка",
"stress": 2,
"forms": [
"носка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьаби; баччи",
"precomment": "по глаголу носить",
"examples": [
{
"ru": "носка яиц",
"av": "ханал гьари"
}
]
}
]
}
{
"word": "носки",
"stress": 5,
"forms": [
"носки"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "бихьиназул щватаби"
}
]
}
{
"word": "ноский",
"stress": 2,
"stem": "НОСК",
"forms": [
"ноский",
"ноская",
"ноское"
],
"senses": [
{
"text": "хехго холареб, гӏемер заманалъ ретӏунеб, щулияб",
"precomment": "прочный",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "гӏемер къинлъарулеб",
"precomment": "о птицах",
"examples": [
{
"ru": "ноская порода кур",
"av": "гӏанкӏабазул (гӏанкӏуязул) гӏемер къинлъарулеб тайпа"
}
]
}
]
}
{
"word": "носовой",
"stress": 6,
"forms": [
"носовой",
"носовая",
"носовое"
],
"senses": [
{
"text": "магӏарзукъалазул",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "носовые звуки",
"av": "магӏарзухъан рахъулел гьаркьал"
},
{
"ru": "носовая часть корабля",
"av": "гамил цебесеб бутӏа, кӏал"
},
{
"ru": "носовой платок",
"av": "квербацӏцӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "носоглотка",
"stress": 7,
"forms": [
"носоглотка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "мегӏер мукъулукъгун цолъулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "носок",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"носок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"see_also": [
{
"target": "носки",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "носок",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"носок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогь",
"precomment": "передняя часть ступни, обуви, чулка",
"examples": [
{
"ru": "носок сапога",
"av": "чакмаялъул тӏогь, тӏогьиса чакма"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нос",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "носорог",
"stress": 6,
"forms": [
"носорог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "носорог, гаргадан",
"precomment": "животное",
"labels": [
"зоология"
]
},
{
"text": "оцхӏутӏ",
"precomment": "жук",
"comment": "носорогалда релълъараб",
"labels": [
"зоология"
]
}
]
}
{
"word": "ностальгия",
"stress": 9,
"stem": "НОСТАЛЬГИ",
"forms": [
"ностальгия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "буссунареб чӏалгӏен"
},
{
"text": "ара-хвараб жоялъул (гӏумруялъул) пикрабазда вукӏин"
}
]
}