{
"word": "неважно",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"неважно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвар гьечӏого, къадарго, хашго",
"examples": [
{
"ru": "неважно себя чувствовать",
"av": "сахлъи лъикӏ гьечӏого, вукӏине; чорхол санагӏалъи гьечӏого, вукӏине"
},
{
"ru": "работа сделана неважно",
"av": "хӏалтӏи къадарго гьабун буго"
}
]
},
{
"text": "кӏвар гьечӏо",
"labels": [
"в значении сказуемого"
],
"examples": [
{
"ru": "это неважно!",
"av": "гьелъул кӏвар гьечӏо!"
}
]
}
]
}
{
"word": "неважный",
"stress": 4,
"stem": "НЕВАЖН",
"forms": [
"неважный",
"неважная",
"неважное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб кӏвар гьечӏеб; хасаб кӏвар кьезе кколареб",
"precomment": "несущественный",
"examples": [
{
"ru": "неважный вопрос",
"av": "хасаб кӏвар кьезе кколареб суал"
}
]
},
{
"text": "гьоркьохъеб",
"precomment": "посредственный",
"examples": [
{
"ru": "неважное здоровье",
"av": "гьоркьохъеб сахлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невдалеке",
"stress": 9,
"forms": [
"невдалеке"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагарда; рикӏкӏада гуреб бакӏалда; аскӏобго",
"examples": [
{
"ru": "живёт невдалеке",
"av": "рукъалъ гӏагардегӏан вуго, аскӏобго, рикӏкӏад гьечӏого, гӏумру гьабулев вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "невдомек",
"stress": 7,
"forms": [
"невдомек"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалде ккунгутӏизе; бичӏчӏунгутӏизе",
"precomment": "кому",
"labels": [
"в значении сказуемого",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "ему и невдомек",
"av": "гьесда ракӏалдецин кколаро, ботӏролъецин бачӏунаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "неведение",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЕДЕНИ",
"forms": [
"неведение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъангутӏи, рагӏунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "неведомый",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЕДОМ",
"forms": [
"неведомый",
"неведомая",
"неведомое"
],
"senses": [
{
"text": "лъалареб; бихьичӏеб",
"precomment": "неизвестный",
"examples": [
{
"ru": "неведомые края",
"av": "рихьичӏел ракьал"
}
]
},
{
"text": "хӏикматаб; балъгояб; бичӏчӏулареб",
"precomment": "таинственный",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "неведомая сила",
"av": "бичӏчӏулареб, тамашаяб къуват"
}
]
}
]
}
{
"word": "невежа",
"stress": 4,
"forms": [
"невежа"
],
"labels": [
"мужской род",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хъачӏав, тарбия щвечӏев чи"
}
]
}
{
"word": "невежда",
"stress": 4,
"forms": [
"невежда"
],
"labels": [
"мужской род",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лъай гьечӏев; дагьаб жо лъалев чи; жагьил",
"examples": [
{
"ru": "круглый невежда",
"av": "щибго лъай гьечӏев хӏехь, хӏанкӏвара"
},
{
"ru": "невежда в химии",
"av": "химия лъаларев, бичӏчӏуларев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невежественный",
"stress": 4,
"forms": [
"невежественный",
"невежественная",
"невежественное"
],
"senses": [
{
"text": "жагьилав; лъавукъав",
"examples": [
{
"ru": "невежественный человек",
"av": "жагьилав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невежество",
"stress": 4,
"forms": [
"невежество"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "жагьиллъи; лъавукълъи",
"precomment": "незнание",
"examples": [
{
"ru": "обнаружить своё невежество в чем-либо",
"av": "сундулъниги жиндирго лъавукълъи бихьизабизе"
}
]
},
{
"text": "тарбия щвечӏолъи",
"precomment": "невоспитанность",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "невежливость",
"stress": 4,
"forms": [
"невежливость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хъачӏлъи, адаб гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "невежливый",
"stress": 4,
"forms": [
"невежливый",
"невежливая",
"невежливое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадлу-низам гьечӏев; хъачӏав",
"examples": [
{
"ru": "невежливый человек",
"av": "согӏав, хъачӏав чи"
},
{
"ru": "невежливый ответ",
"av": "хӏурмат гьечӏеб жаваб, хъачӏаб жаваб"
}
]
}
]
}
{
"word": "невезение",
"stress": 6,
"forms": [
"невезение"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "битӏккунгутӏи; санагӏалъи гьечӏеб ахӏвал-хӏалалде ккей"
}
]
}
{
"word": "невеликий",
"stress": 6,
"stem": "НЕВЕЛИК",
"forms": [
"невеликий",
"невеликая",
"невеликое"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "он ростом невелик",
"av": "дов логокъав (лага къокъав) вуго"
},
{
"ru": "невелика беда",
"av": "кӏудияб балагь гуро; гьитӏинаб къварилъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "неверие",
"stress": 4,
"forms": [
"неверие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги божунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "неверно",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"неверно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "мекъи, мекъса; тӏекъаб, битӏараб гуреб куцалъ",
"examples": [
{
"ru": "решить задачу неверно",
"av": "масъала мекъса гьабизе"
}
]
},
{
"text": "мекъаб буго",
"labels": [
"в значении сказуемого",
"безличное употребление"
],
"examples": [
{
"ru": "его утверждение неверно",
"av": "гъосул пикру мекъаб буго"
},
{
"ru": "это неверно",
"av": "гьеб мекъса буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "неверность",
"stress": 4,
"forms": [
"неверность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏекълъи, хиянатлъи",
"precomment": "неправильность"
},
{
"text": "божизе бегьунгутӏи, божударекӏкӏ гьаби",
"precomment": "вероломство"
}
]
}
{
"word": "неверный",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЕРН",
"forms": [
"неверный",
"неверная",
"неверное"
],
"senses": [
{
"text": "мекъаб; гъалатӏаб; батӏулаб",
"precomment": "неправильный",
"examples": [
{
"ru": "неверный подсчёт",
"av": "гъалатӏаб хӏисаб"
}
]
},
{
"text": "щакаб; тартадулеб",
"precomment": "неуверенный",
"examples": [
{
"ru": "неверная походка",
"av": "тартадулеб рилълъин"
}
]
},
{
"text": "рекӏкӏаб, хиянатаб",
"precomment": "вероломный",
"examples": [
{
"ru": "неверная жена",
"av": "хиянатай лъади"
}
]
}
]
}
{
"word": "невероятно",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"невероятно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "хӏикматго, божизе захӏматго",
"examples": [
{
"ru": "невероятно редкий случай",
"av": "хӏикматго къанагӏатаб лъугьа-бахъин"
}
]
},
{
"text": "божизе захӏмат буго",
"labels": [
"в значении сказуемого"
]
}
]
}
{
"word": "невероятный",
"stress": 7,
"stem": "НЕВЕРОЯТН",
"forms": [
"невероятный",
"невероятная",
"невероятное"
],
"senses": [
{
"text": "божизе захӏматаб, букӏине бегьулареб гӏадаб",
"precomment": "неправдоподобный",
"examples": [
{
"ru": "невероятный слух",
"av": "божизе захӏматаб хабар"
},
{
"ru": "невероятное дело",
"av": "ккезе бегьулареб гӏадаб иш"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ кӏудияб, тамашаяб лъугьиналъул, къуваталъул",
"precomment": "значительный",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "невероятный холод",
"av": "кутакаб квач"
},
{
"ru": "невероятных размеров",
"av": "цӏакъ кӏудияб роцадул"
}
]
}
]
}
{
"word": "неверующий",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЕРУЮЩ",
"forms": [
"неверующий",
"неверующая",
"неверующее"
],
"senses": [
{
"text": "аллагьасда божуларев, дин тӏекъаблъун рикӏкӏунев"
},
{
"text": "аллагьасда божуларев чи, дин къабул гьабуларей гӏадан",
"labels": [
"в значении существительного"
]
}
]
}
{
"word": "невесёлый",
"stem": "НЕВЕСЁЛ",
"forms": [
"невесёлый",
"невесёлая",
"невесёлое"
],
"senses": [
{
"text": "пашманав, къваридав, аваданлъи гьечӏев",
"examples": [
{
"ru": "невесёлое лицо",
"av": "пашманаб гьумер"
},
{
"ru": "невесёлые мысли",
"av": "пашманал пикраби"
},
{
"ru": "он сегодня невесел",
"av": "дов жакъа къваридго вуго",
"comment": "кепалда гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "невесомость",
"stress": 6,
"stem": "НЕВЕСОМОСТ",
"forms": [
"невесомость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадагьлъи, бакӏлъи гьечӏолъи",
"examples": [
{
"ru": "состояние невесомости",
"av": "бакӏлъи гьечӏеб хӏал",
"comment": "космосалда букӏунеб хӏал"
}
]
},
{
"text": "кӏвар гьечӏолъи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "невесомый",
"stress": 6,
"forms": [
"невесомый",
"невесомая",
"невесомое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадагьаб, цӏайи гьечӏеб"
}
]
}
{
"word": "невеста",
"stress": 4,
"forms": [
"невеста"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "абурав чи вугей яс яги чӏужугӏадан; абурай, бахӏарай"
}
]
}
{
"word": "невестка",
"stress": 4,
"forms": [
"невестка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "нус, васасул лъади",
"comment": "жена сына"
},
{
"text": "вацасул лъади",
"comment": "жена брата"
}
]
}
{
"word": "невесть",
"stress": 4,
"forms": [
"невесть"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "невесть кто",
"av": "щивали лъаларо"
},
{
"ru": "невесть что",
"av": "щибали бичӏчӏуларо"
},
{
"ru": "денег у него невесть сколько",
"av": "цӏакъ гӏемер, хӏисаб лъалареб, хӏисаб тун гӏемераб гӏарац буго досул"
}
]
}
]
}
{
"word": "невзвидеть",
"stress": 6,
"forms": [
"невзвидеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи бихьулареб хӏал лъугьине (хӏинкъиялъ, ццидаца ва гь.ц.)",
"precomment": "невзвидеть света",
"comment": "кӏудияб асаралъул хӏакъалъулъ – унтул, хӏинкъиялъул, ццидал ва гь. ц.",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "невзгоды",
"stress": 6,
"forms": [
"невзгоды"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "къварилъаби, захӏмалъаби, тӏалихӏ къосин",
"comment": "ед. невзгода ж",
"examples": [
{
"ru": "житейские невзгоды",
"av": "гӏумруялъул, рукӏа-рахъиналъул захӏмалъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "невзирая",
"stress": 7,
"forms": [
"невзирая"
],
"senses": [
{
"text": "сундухъго балагьичӏого",
"precomment": "на что",
"comment": "предлог с вин. п.",
"examples": [
{
"ru": "невзирая на лица",
"av": "цӏаразухъ, хӏакимлъиялъухъ балагьичӏого"
},
{
"ru": "он ушёл невзирая на плохую погоду",
"av": "квешаб гьава-бакъалъухъ балагьичӏого, ана гъов"
}
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "невзлюбить",
"stress": 8,
"forms": [
"невзлюбить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб рокьукълъи бижизе, лъугьине",
"precomment": "кого-что лъидехунниги"
}
]
}
{
"word": "невзначай",
"stress": 8,
"forms": [
"невзначай"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "лъачӏого, тохлъукье; ракӏалдаго гьечӏого",
"examples": [
{
"ru": "они встретились невзначай",
"av": "гъол тохлъукье дандчӏвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "невзрачный",
"stress": 6,
"stem": "НЕВЗРАЧН",
"forms": [
"невзрачный",
"невзрачная",
"невзрачное"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизе сурукъаб, бегӏукъаб, жиндехун ракӏ цӏалареб",
"examples": [
{
"ru": "невзрачная комната",
"av": "бегӏ гьечӏеб рукъ"
},
{
"ru": "невзрачная фигура",
"av": "сурукъаб лага"
},
{
"ru": "невзрачный вид",
"av": "бегӏукъаб сипат"
}
]
}
]
}
{
"word": "невзыскательный",
"stress": 8,
"forms": [
"невзыскательный",
"невзыскательная",
"невзыскательное"
],
"senses": [
{
"text": "дагьалда гӏей гьабулев, кӏудияб тӏалаб гьечӏев",
"examples": [
{
"ru": "невзыскательный человек",
"av": "кӏудияб тӏалаб гьечӏев чи"
},
{
"ru": "невзыскательный зритель",
"av": "кӏудияб тӏалаб гьечӏев балагьулев"
},
{
"ru": "невзыскательный читатель",
"av": "кӏудияб тӏалаб гьечӏев цӏалдохъан",
"comment": "тӏахьазул"
}
]
}
]
}
{
"word": "невидаль",
"stress": 2,
"forms": [
"невидаль"
],
"labels": [
"женский род",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кидаго бихьичӏеб, букӏинчӏеб жо; гӏажаибаб иш"
}
]
}
{
"word": "невиданный",
"stress": 4,
"forms": [
"невиданный",
"невиданная",
"невиданное"
],
"senses": [
{
"text": "цебе бихьичӏеб, букӏинчӏеб гӏадаб",
"examples": [
{
"ru": "невиданный урожай",
"av": "кидаго бихьичӏеб гӏадаб бачӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "невидимка",
"forms": [
"невидимка"
],
"labels": [
"мужской род",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "вихьуларевлъун лъугьине кӏолев, вихьуларев чи",
"comment": "маргьабалъ"
},
{
"text": "бихьулареб катӏариялда чӏвалеб жо",
"precomment": "шпилька"
},
{
"labels": [
"фольклор"
],
"examples": [
{
"ru": "шапка-невидимка",
"av": "жиб лъурав чи вихьулареб тӏагъур",
"comment": "маргьабалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "невидимый",
"stress": 4,
"forms": [
"невидимый",
"невидимая",
"невидимое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаб лахӏзаталда, гьал шартӏазда бихьулареб",
"examples": [
{
"ru": "невидимый шов",
"av": "бихьулареб кьегӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "невидный",
"stress": 4,
"forms": [
"невидный",
"невидная",
"невидное"
],
"senses": [
{
"text": "кьерукъаб, сурукъаб",
"precomment": "невзрачный",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "кӏвар гьечӏеб, хӏажалъи дагьаб",
"precomment": "незначительный"
}
],
"see_also": [
{
"target": "невидимый",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "невидящий",
"stress": 4,
"forms": [
"невидящий",
"невидящая",
"невидящее"
],
"senses": [
{
"text": "бихьуларев, беццав (чи)",
"precomment": "слепой"
},
{
"text": "гьалгъарав",
"precomment": "рассеянный",
"examples": [
{
"ru": "невидящий взор",
"av": "гьалгъараб балагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невинность",
"stress": 4,
"forms": [
"невинность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиб гьечӏолъи",
"precomment": "невиновность"
},
{
"text": "гӏадатлъи, рекӏкӏ гьечӏолъи, хехго божи",
"precomment": "наивность"
},
{
"text": "зарар гьечӏолъи",
"precomment": "безвредность"
},
{
"text": "яслъи, бикри букӏин",
"precomment": "девственность"
}
]
}
{
"word": "невинный",
"stress": 4,
"forms": [
"невинный",
"невинная",
"невинное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиб, мунагь гьечӏев",
"precomment": "невиновный"
},
{
"text": "хехго божулев, гӏадатияв, ракӏ бацӏцӏадав",
"precomment": "наивный"
},
{
"text": "зарар гьечӏеб",
"precomment": "безвредный"
},
{
"text": "яслъиялъулаб",
"precomment": "девственный"
}
]
}
{
"word": "невиновность",
"stress": 6,
"forms": [
"невиновность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиб гьечӏолъи",
"examples": [
{
"ru": "доказать свою невиновность",
"av": "жиндир гӏайиб гьечӏолъи бихьизабизе, чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "невиновный",
"stress": 6,
"stem": "НЕВИНОВН",
"forms": [
"невиновный",
"невиновная",
"невиновное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиб гьечӏев",
"examples": [
{
"ru": "признать кого-либо невиновным",
"av": "лъилниги гӏайиб гьечӏолъиялда разилъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "невкусный",
"stress": 5,
"stem": "НЕВКУСН",
"forms": [
"невкусный",
"невкусная",
"невкусное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏагӏам, тату гьечӏеб",
"examples": [
{
"ru": "невкусная еда",
"av": "тӏагӏам гьечӏеб квен"
}
]
}
]
}
{
"word": "невменяемость",
"stress": 7,
"stem": "НЕВМЕНЯЕМОСТ",
"forms": [
"невменяемость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго гьабулелъул жаваб кьун бажаруларедухъ вукӏин",
"examples": [
{
"ru": "быть в состоянии невменяемости",
"av": "лъавуда гьечӏого (гьечӏеб хӏалалда) вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "невменяемый",
"stress": 7,
"forms": [
"невменяемый",
"невменяемая",
"невменяемое"
],
"senses": [
{
"text": "жинца гьабулелъул жаваб кьезе кӏолареб психикияб хӏалалда вугев; гьединаб хӏалалда вугеб мехалъ гьабураб, ккараб"
}
]
}
{
"word": "невмешательство",
"stress": 7,
"stem": "НЕВМЕШАТЕЛЬСТВ",
"forms": [
"невмешательство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги гьоркьове лъугьунгутӏи; нахъе кӏанцӏун чӏей",
"examples": [
{
"ru": "политика невмешательства",
"av": "гьоркьоре лъугьунгутӏиялъул политика"
}
]
}
]
}
{
"word": "невмоготу",
"stress": 9,
"forms": [
"невмоготу"
],
"labels": [
"наречие",
"в значении сказуемого",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"precomment": "кому",
"examples": [
{
"ru": "стало невмоготу",
"av": "хӏехьезе кӏоларедухъ лъугьана"
},
{
"ru": "ждать больше невмоготу",
"av": "тӏокӏаб лъалхъизе, балагьун чӏезе кӏолеб хӏал гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "невнимание",
"stress": 7,
"stem": "НЕВНИМАНИ",
"forms": [
"невнимание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвар гьечӏолъи яги гьеб гӏунгутӏи; агъаз гьечӏолъи",
"precomment": "рассеянность",
"examples": [
{
"ru": "сделать ошибку по невниманию",
"av": "кӏвар гьечӏолъиялъ гъалатӏ гьабизе (биччазе)"
}
]
},
{
"text": "хӏурмат гьечӏолъи, сан гьабунгутӏи",
"precomment": "пренебрежение",
"examples": [
{
"ru": "невнимание к старшим",
"av": "чӏахӏияздехун хӏурмат гьечӏолъи, чӏахӏиязул сан гьабунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невнимательность",
"stress": 7,
"forms": [
"невнимательность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"see_also": [
{
"target": "невнимание",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "невнимательный",
"stress": 7,
"stem": "НЕВНИМАТЕЛЬН",
"forms": [
"невнимательный",
"невнимательная",
"невнимательное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенеккизе лъаларев, пикраби риххарав",
"precomment": "рассеянный",
"examples": [
{
"ru": "невнимательный ученик",
"av": "гӏенеккизе лъаларев цӏалдохъан"
}
]
},
{
"text": "адаб-хӏурмат гьабуларев",
"precomment": "невежливый",
"examples": [
{
"ru": "невнимательное отношение",
"av": "адаб гьечӏеб гьоркьоблъи, бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невнятно",
"stress": 5,
"forms": [
"невнятно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "мухӏканлъи гьечӏого; бичӏчӏуларедухъ",
"examples": [
{
"ru": "говорить невнятно",
"av": "бичӏчӏударедухъ кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "невнятный",
"stress": 5,
"stem": "НЕВНЯТН",
"forms": [
"невнятный",
"невнятная",
"невнятное"
],
"senses": [
{
"text": "мухӏканлъи гьечӏеб; рагӏулареб; бичӏчӏулареб",
"examples": [
{
"ru": "невнятная речь",
"av": "рагӏулареб, бичӏчӏулареб калам, кӏалъай"
}
]
}
]
}
{
"word": "невод",
"stress": 2,
"forms": [
"невод"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьин",
"comment": "ччугӏа кколеб"
}
]
}
{
"word": "невозвратимый",
"stress": 10,
"forms": [
"невозвратимый",
"невозвратимая",
"невозвратимое",
"невозвратный",
"невозвратная",
"невозвратное"
],
"senses": [
{
"text": "нахъ буссунареб, такрарлъулареб, тӏад буссунареб",
"examples": [
{
"ru": "невозвратимая пора детства",
"av": "такрарлъулареб лъимадулаб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "невозделанный",
"stress": 7,
"stem": "НЕВОЗДЕЛАНН",
"forms": [
"невозделанный",
"невозделанная",
"невозделанное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабичӏеб; къачӏачӏеб; хъулухъ гьабичӏеб",
"comment": "ракь, хур",
"examples": [
{
"ru": "невозделанные земли",
"av": "хӏалтӏизаричӏел ракьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "невоздержанность",
"stress": 7,
"forms": [
"невоздержанность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурхъи гьечӏолъи, сабру гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "невоздержанный",
"stress": 7,
"forms": [
"невоздержанный",
"невоздержанная",
"невоздержанное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурхъи гьечӏев, хӏажатаб гуребги гьабулев, сабру гьечӏев"
}
]
}
{
"word": "невозможно",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"невозможно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "рес гьечӏого, бегьулареб гӏадин",
"comment": "щибниги гьабизе, ургъизе"
},
{
"text": "бегьуларо, рес гьечӏо",
"precomment": "недопустимо",
"labels": [
"в значении сказуемого",
"безличное употребление"
]
}
]
}
{
"word": "невозможность",
"stress": 7,
"stem": "НЕВОЗМОЖНОСТ",
"forms": [
"невозможность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги бегьунгутӏи, рес гьечӏолъи, шартӏал гьечӏолъи",
"examples": [
{
"ru": "в случае невозможности",
"av": "нагагь гьеб гьедин бегьичӏони"
}
]
},
{
"text": "гӏорхъолъа, хӏаталдаса ун; кутакалда",
"precomment": "до невозможности"
}
]
}
{
"word": "невозможный",
"stress": 7,
"stem": "НЕВОЗМОЖН",
"forms": [
"невозможный",
"невозможная",
"невозможное"
],
"senses": [
{
"text": "бажарулареб, лъугьунареб",
"precomment": "неосуществимый"
},
{
"text": "бегьулареб",
"precomment": "невозможное",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"средний род"
],
"examples": [
{
"ru": "невозможное стало возможным",
"av": "бегьулареб бегьулеблъун лъугьана"
}
]
},
{
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "невозможный характер",
"av": "букӏине бегьулареб гӏамал"
},
{
"ru": "невозможная духота",
"av": "хӏехьезе кӏолареб багӏари, лапи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невозмутимость",
"forms": [
"невозмутимость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодове виччай, сабурлъи, виххунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "невозмутимый",
"stress": 9,
"stem": "НЕВОЗМУТИМ",
"forms": [
"невозмутимый",
"невозмутимая",
"невозмутимое"
],
"senses": [
{
"text": "сабурав, гӏодове виччарав",
"examples": [
{
"ru": "невозмутимый человек",
"av": "сабурав инсан"
}
]
},
{
"text": "сунцаго биххизабулареб",
"precomment": "абсолютный",
"examples": [
{
"ru": "невозмутимое спокойствие",
"av": "сунцаго биххизабулареб сабру; гӏодове виччай"
},
{
"ru": "невозмутимая тишина",
"av": "сунцаго хвезабулареб гӏодобе биччай"
}
]
}
]
}
{
"word": "невознаградимый",
"stress": 12,
"stem": "НЕВОЗНАГРАДИМ",
"forms": [
"невознаградимый",
"невознаградимая",
"невознаградимое"
],
"senses": [
{
"text": "къимат кьун бажарулареб; цӏакъ кӏудияб, сунцаго хисулареб, бецӏулареб",
"examples": [
{
"ru": "невознаградимая утрата",
"av": "цӏакъ кӏудияб ками"
}
]
}
]
}
{
"word": "неволить",
"stress": 4,
"forms": [
"неволить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица щибниги гьабизабизе, бокьичӏониги гьабизабизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "не неволь ребёнка",
"av": "хӏал гьабуге лъимада (хӏалица гьабизабуге)"
}
]
}
]
}
{
"word": "невольник",
"stress": 4,
"forms": [
"невольник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "лагъ; асир",
"precomment": "раб; пленник"
},
{
"text": "тӏубанго живго, жиндирго хӏалтӏи-пиша сундуениги мутӏигӏ гьабулев чи, сундулниги кверщаликь вугев чи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "невольница",
"stress": 4,
"forms": [
"невольница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лагъ, лагъай гӏадан…",
"comment": "женск. к невольник"
}
]
}
{
"word": "невольно",
"stress": 4,
"forms": [
"невольно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "лъачӏого; ракӏалдаго гьечӏого",
"precomment": "непроизвольно",
"examples": [
{
"ru": "невольно ошибся",
"av": "лъачӏого гъалатӏ ккана"
}
]
},
{
"text": "рес къотӏиялъ, хӏалица гьабизабун",
"precomment": "вынужденно"
}
]
}
{
"word": "невольный",
"stress": 4,
"stem": "НЕВОЛЬН",
"forms": [
"невольный",
"невольная",
"невольное"
],
"senses": [
{
"text": "лъачӏого гьабичӏеб; хӏисабалде босичӏеб",
"precomment": "непроизвольный",
"examples": [
{
"ru": "невольная ложь",
"av": "ургъичӏого бицараб гьереси"
}
]
},
{
"text": "рескъотӏиялъ гьабураб; жиндиего бокьун гьабичӏеб",
"precomment": "вынужденный",
"examples": [
{
"ru": "невольная посадка самолёта",
"av": "самолёт рескъотӏиялъ рещтӏинаби",
"comment": "самолёталъул рескъотӏиялъ гьабураб рещтӏен"
}
]
}
]
}
{
"word": "неволя",
"stress": 4,
"stem": "НЕВОЛ",
"forms": [
"неволя"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лагълъи, асирлъи, эркенлъи гьечӏолъи",
"comment": "рабство",
"examples": [
{
"ru": "бежать из неволи",
"av": "асирлъиялдаса лъутизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалица гьабизаби",
"precomment": "принуждение",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "невообразимый",
"stress": 10,
"forms": [
"невообразимый",
"невообразимая",
"невообразимое"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалде ккезе, цебе чӏезабизе захӏматаб; хӏаталдаса араб, кутакаб",
"precomment": "чрезвычайный",
"examples": [
{
"ru": "невообразимый беспорядок",
"av": "кутакаб гӏадлу гьечӏолъи"
},
{
"ru": "невообразимый шум",
"av": "хӏаталдаса араб хъуй"
}
]
}
]
}
{
"word": "невооружённый",
"stem": "НЕВООРУЖЁНН",
"forms": [
"невооружённый",
"невооружённая",
"невооружённое"
],
"senses": [
{
"text": "жиндихъ ярагъ гьечӏев",
"examples": [
{
"ru": "невооружённый человек",
"av": "ярагъ гьечӏев чи"
}
]
},
{
"text": "гӏадатаб бердалдалъун; цӏакъ хехго, къо бихьичӏого",
"precomment": "невооружённым глазом",
"comment": "цӏороберал, дурнаби, микроскоп ва цогидаб алат гьечӏого"
}
]
}
{
"word": "невоспитанность",
"stress": 7,
"forms": [
"невоспитанность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тарбия гьечӏолъи; хьвадизе лъангутӏи"
}
]
}
{
"word": "невоспитанный",
"stress": 7,
"forms": [
"невоспитанный",
"невоспитанная",
"невоспитанное"
],
"senses": [
{
"text": "тарбия щвечӏев; хьвадизе лъаларев",
"examples": [
{
"ru": "невоспитанный человек",
"av": "тарбия щвечӏев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невосприимчивость",
"stress": 9,
"forms": [
"невосприимчивость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тохлъи, бакӏлъи, пагьму гьечӏолъи"
},
{
"text": "чорхолъ унти босулареб хӏал лъугьин; иммунитет бижи; унти бахунгутӏи",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "невостребованный",
"stress": 8,
"stem": "НЕВОСТРЕБОВАНН",
"forms": [
"невостребованный",
"невостребованная",
"невостребованное"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏергьанчияс тӏалаб гьабичӏеб; бетӏергьанчиясухъе кьечӏого хутӏараб",
"comment": "багаж, посылка ва гь.ц.",
"examples": [
{
"ru": "невостребованный груз",
"av": "тӏалаб гьабичӏеб къайи"
},
{
"ru": "невостребованная телеграмма",
"av": "жиндихъе битӏарас жеги босичӏеб телеграмма"
}
]
}
]
}
{
"word": "невпопад",
"stress": 7,
"forms": [
"невпопад"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "данде ккечӏого, цебе ккараб куцалъ; бакӏ гуреб бакӏалда",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "отвечать невпопад",
"av": "дове-гьаниве кӏанцӏун, жаваб кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "невпроворот",
"stress": 10,
"forms": [
"невпроворот"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гӏемер; гьарзаго; гӏунги тӏокӏ",
"examples": [
{
"ru": "дел невпроворот",
"av": "цӏакъ гӏемер ишал"
}
]
}
]
}
{
"word": "невразумительный",
"stress": 9,
"forms": [
"невразумительный",
"невразумительная",
"невразумительное"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏулареб; мухӏканлъи гьечӏеб; жуба-гъубараб",
"examples": [
{
"ru": "невразумительный ответ",
"av": "бичӏчӏулареб жаваб"
}
]
}
]
}
{
"word": "невралгия",
"stress": 8,
"forms": [
"невралгия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "невралгия",
"comment": "нервалъул унти",
"examples": [
{
"ru": "межрёберная невралгия",
"av": "хьабалухъа гӏучӏазда гьоркьоб бугеб нерв унти"
}
]
}
]
}
{
"word": "неврастеник",
"stress": 8,
"forms": [
"неврастеник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "неврастениялъ унтарав чи"
}
]
}
{
"word": "неврастеничка",
"stress": 10,
"forms": [
"неврастеничка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "неврастениялъ унтарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "неврастения",
"stress": 10,
"forms": [
"неврастения"
],
"labels": [
"медицина",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "неврастения",
"comment": "нервал чӏимигӏлъи",
"labels": [
"медицина"
]
},
{
"text": "свакаялъ, ботӏрол унтиялъ нервал рагъаризари"
}
]
}
{
"word": "невредимый",
"stress": 7,
"forms": [
"невредимый",
"невредимая",
"невредимое"
],
"senses": [
{
"text": "зиян ккечӏев, захӏматаб хӏалалдаса сах-саламатго ворчӏарав",
"examples": [
{
"ru": "цел и невредим",
"av": "зарал-зиян гьечӏого, века-виххичӏого, чӏаго-гӏатӏго хутӏана",
"comment": "лъикӏаб сахлъиялда, ахӏвал-хӏалалда хутӏарав чиясул хӏакъалъулъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "невроз",
"stress": 5,
"forms": [
"невроз"
],
"labels": [
"медицина",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "невроз",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "невроз сердца",
"av": "рекӏел невроз",
"comment": "рекӏел нервазул унти"
}
]
},
{
"text": "нервабазулгун психикаялъул унти"
}
]
}
{
"word": "невролог",
"stress": 5,
"forms": [
"невролог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "невролог, нервабазулгун психикаялъул унтабазул тохтур",
"comment": "неврологиялъул тохтур"
}
]
}
{
"word": "неврология",
"stress": 7,
"forms": [
"неврология"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "неврология",
"comment": "хӏайваназул ва инсанасул нервал, гьезул гӏуцӏиялъул, хӏалтӏул хаслъаби лъазарулел гӏелмабазул гӏаммаб цӏар"
}
]
}
{
"word": "невропатолог",
"stress": 9,
"forms": [
"невропатолог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "невропатолог",
"comment": "невропатологиялъул тохтур–специалист"
}
]
}
{
"word": "невропатология",
"stress": 11,
"forms": [
"невропатология"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "невропатология",
"comment": "нервазул унтабазул хӏакъалъулъ бугеб гӏелму"
}
]
}
{
"word": "невтерпёж",
"forms": [
"невтерпёж"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе захӏматго букӏине, хӏехьезе кӏвеялдаса ине",
"precomment": "кому",
"labels": [
"в значении сказуемого",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "ему стало невтерпёж",
"av": "гьесие тӏокӏалъ хӏехьезе кӏоларедухъ захӏмалъун букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыгодно",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"невыгодно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "хайир гьечӏого, заралгун",
"precomment": "с убытком",
"examples": [
{
"ru": "невыгодно продать что-либо",
"av": "щибниги заралгун бичизе"
}
]
},
{
"text": "хайир кьоларо, пайда гьечӏо",
"labels": [
"в значении сказуемого"
],
"examples": [
{
"ru": "это невыгодно",
"av": "гьелъул пайда гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыгодный",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЫГОДН",
"forms": [
"невыгодный",
"невыгодная",
"невыгодное"
],
"senses": [
{
"text": "пайда гьечӏеб, хайир кьолареб",
"precomment": "не приносящий прибыли"
},
{
"text": "квешаб, санагӏалъи гьечӏеб",
"precomment": "неблагоприятный",
"examples": [
{
"ru": "показать себя с невыгодной стороны",
"av": "живго квешаб рахъалдасан вихьизавизе"
},
{
"ru": "невыгодное местоположение",
"av": "санагӏалъи гьечӏеб ругеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыделанный",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЫДЕЛАНН",
"forms": [
"невыделанный",
"невыделанная",
"невыделанное"
],
"senses": [
{
"text": "къачӏачӏеб; лъугьинчӏеб",
"examples": [
{
"ru": "невыделанная кожа",
"av": "лъугьинчӏеб тӏехь",
"comment": "къехь, хьвацӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыдержанность",
"stress": 4,
"forms": [
"невыдержанность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цолъи, цо ккураб тартиб гьечӏолъи",
"examples": [
{
"ru": "невыдержанность характера",
"av": "сабруяб гӏамал гьечӏолъи"
}
]
},
{
"text": "гӏезегӏан хӏан цӏамулъ лъунгутӏи, щвезегӏан, лъугьинегӏан, беччизегӏан чагъир тунгутӏи, барщи гӏечӏолъи",
"precomment": "вина, сыра и т.п."
}
]
}
{
"word": "невыдержанный",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЫДЕРЖАНН",
"forms": [
"невыдержанный",
"невыдержанная",
"невыдержанное"
],
"senses": [
{
"text": "хехго ццин бахъунев, сабру гьечӏев",
"precomment": "о человеке",
"comment": "чи"
},
{
"text": "лъугьинчӏеб, щвечӏеб (чагъир), гӏезегӏан цӏамулъ лъечӏеб (хӏан)",
"precomment": "о вине, сыре и т.п."
},
{
"text": "гӏуцӏиялъул рахъалъ гӏунгутӏаби ругеб",
"precomment": "о стиле и т.п.",
"comment": "асар"
}
]
}
{
"word": "невыносимый",
"stress": 8,
"stem": "НЕВЫНОСИМ",
"forms": [
"невыносимый",
"невыносимая",
"невыносимое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе захӏматаб; баччизе кӏолареб",
"examples": [
{
"ru": "невыносимая жара",
"av": "хӏехьезе кӏолареб багӏари"
},
{
"ru": "невыносимая боль",
"av": "хӏехьезе кӏолареб унти"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыплаканный",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЫПЛАКАНН",
"forms": [
"невыплаканный",
"невыплаканная",
"невыплаканное"
],
"senses": [
{
"text": "магӏу тӏечӏеб",
"examples": [
{
"ru": "невыплаканное горе",
"av": "магӏуялъ, гӏодиялъ бигьа гьабичӏеб къварилъи",
"comment": "гӏодун лъугӏичӏеб къварилъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыполнение",
"stress": 9,
"forms": [
"невыполнение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубазабунгутӏи; ахиралде щвезабунгутӏи",
"examples": [
{
"ru": "невыполнение договора",
"av": "къотӏи тӏубазабунгутӏи"
},
{
"ru": "невыполнение плана",
"av": "план гӏумруялде бахъинабунгутӏи, тӏубангутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыполнимый",
"stress": 9,
"forms": [
"невыполнимый",
"невыполнимая",
"невыполнимое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубазабизе захӏматаб, кӏолареб"
}
]
}
{
"word": "невыразимый",
"stress": 8,
"stem": "НЕВЫРАЗИМ",
"forms": [
"невыразимый",
"невыразимая",
"невыразимое"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏудалъун бицун; бихьизабун хӏал кӏолареб",
"examples": [
{
"ru": "невыразимая красота",
"av": "бицун бажарулареб берцинлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыразительность",
"stress": 8,
"forms": [
"невыразительность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги мухӏканго, гвангъун бихьизабизе, бицине лъангутӏи, бажарунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "невыразительный",
"stress": 8,
"stem": "НЕВЫРАЗИТЕЛЬН",
"forms": [
"невыразительный",
"невыразительная",
"невыразительное"
],
"senses": [
{
"text": "жинде ракӏ цӏалареб",
"examples": [
{
"ru": "невыразительное чтение",
"av": "гӏенеккизе бокьулареб, пасихӏаб гуреб цӏали"
}
]
}
]
}
{
"word": "невысказанный",
"stress": 4,
"forms": [
"невысказанный",
"невысказанная",
"невысказанное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан загьир гьабичӏеб, абичӏеб, абичӏого тараб, абичӏого хутӏараб"
}
]
}
{
"word": "невысокий",
"stress": 6,
"stem": "НЕВЫСОК",
"forms": [
"невысокий",
"невысокая",
"невысокое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏуцаб; къокъаб; борхатаб гьечӏеб",
"precomment": "низкий",
"examples": [
{
"ru": "невысокое дерево",
"av": "борхатаб гьечӏеб гъветӏ"
},
{
"ru": "невысокого роста",
"av": "къокъаб черхалъул"
},
{
"ru": "невысокая температура",
"av": "гӏодобегӏанаб температура",
"comment": "бухӏи-цӏорой"
}
]
},
{
"text": "къадаралъул; къуваталъул; сахлъиялъул рахъалъ тӏадегӏанаб къимат гьечӏеб",
"precomment": "посредственный",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "товар невысокого качества",
"av": "тӏадегӏанаб качество гьечӏеб къайи"
}
]
}
]
}
{
"word": "невысоко",
"stress": 8,
"forms": [
"невысоко"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏуцго; борхат гьечӏого; гӏодобегӏанисан",
"examples": [
{
"ru": "самолёт летел невысоко",
"av": "самолёт гӏодобегӏанисан боржунеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "невыход",
"stress": 4,
"forms": [
"невыход"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏунгутӏи",
"examples": [
{
"ru": "невыход на работу",
"av": "хӏалтӏуде вачӏунгутӏи"
}
]
},
{
"text": "бачӏунгутӏи",
"comment": "басмаялда"
}
]
}