{
"word": "новатор",
"stress": 4,
"forms": [
"новатор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб жо ургъулев, цӏияб къагӏидаялъ хӏалтӏулев чи",
"examples": [
{
"ru": "новаторы производства",
"av": "цӏияб къагӏидаялъ хӏалтӏулел чагӏи",
"comment": "заводалда, совхозалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "новаторство",
"stress": 4,
"forms": [
"новаторство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб жо бижизаби, цӏияб жо ургъун бахъи, цӏияб къагӏидаялъ хӏалтӏи",
"precomment": "деятельность новаторов"
}
]
}
{
"word": "новейший",
"stress": 4,
"stem": "НОВЕЙШ",
"forms": [
"новейший",
"новейшая",
"новейшее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ цӏияб, бищунго цӏияб",
"examples": [
{
"ru": "новейшая мода",
"av": "бищунго цӏияб мода"
},
{
"ru": "новейшие достижения техники",
"av": "техникаялъул бищун ахирисел бергьенлъаби"
},
{
"ru": "новейшая литература",
"av": "ахираб заманалда бахъараб литература",
"comment": "ахираб заманалъул литература, адабият"
}
]
}
]
}
{
"word": "новелла",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"новелла"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "новелла, къокъаб хабар",
"labels": [
"литература, литературоведение"
]
}
]
}
{
"word": "новелла",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"новелла"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "новелла",
"comment": "законазул, уставалъул ва гь. ц. кинаб букӏаниги сводалде хадуб гьабураб тӏадежубай",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
{
"word": "новеллист",
"stress": 7,
"forms": [
"новеллист"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "новелист",
"comment": "новеллаби хъвалев чи"
}
]
}
{
"word": "новенький",
"stress": 2,
"stem": "НОВЕНЬК",
"forms": [
"новенький",
"новенькая",
"новенькое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияв, цӏивачӏарав",
"precomment": "в значении существительного, мужской род",
"comment": "чиясул жинсалъул предметияб цӏаралъуй бакӏалда",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "цӏияй, цӏиячӏарай",
"precomment": "в значении существительного, женский род",
"comment": "чӏужуялъул жинсалъул предметияб цӏаралъул бакӏалда",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "новый",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "новизна",
"stress": 7,
"forms": [
"новизна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб лъугьа-бахъин, дагьаб цебегӏан рагьараб, хӏал бихьараб щиб букӏаниги",
"examples": [
{
"ru": "прелесть новизны",
"av": "цӏияб лъугьа-бахъиналъул гьайбалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "новинка",
"stress": 4,
"stem": "НОВИНК",
"forms": [
"новинка"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб, дагьаб цебегӏан баккараб жо",
"examples": [
{
"ru": "новинки науки и техники",
"av": "гӏелмуялъул ва техникаялъул цӏилъаби"
},
{
"ru": "книжные новинки",
"av": "цӏиял тӏахьал"
},
{
"ru": "ему это было в новинку",
"av": "гьесие гьеб цӏияб жолъун букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "новичок",
"stress": 6,
"forms": [
"новичок"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "дагьав цевегӏан кивениги вачӏарав, вахъарав, щибниги гьабизе лъугьарав чи"
}
]
}
{
"word": "новобранец",
"stress": 7,
"forms": [
"новобранец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияв рагъухъан, цӏивачӏарав рагъухъан",
"precomment": "дагьав цевегӏан рагъулаб хъулухъалде ахӏарав чи"
}
]
}
{
"word": "новобрачная",
"stress": 7,
"forms": [
"новобрачная"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏанже росасе арай, ригьнаде лъугьарай гӏадан, бахӏарай"
}
]
}
{
"word": "новобрачный",
"stress": 7,
"forms": [
"новобрачный"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏанже чӏужу ячарав, ригьин гьабурав чи, бахӏарав"
}
]
}
{
"word": "нововведение",
"stress": 9,
"forms": [
"нововведение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб низам, цӏидасан чӏезабураб къагӏида, гӏадлу"
}
]
}
{
"word": "новогодний",
"stress": 6,
"stem": "НОВОГОДН",
"forms": [
"новогодний",
"новогодняя",
"новогоднее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб соналъулаб",
"examples": [
{
"ru": "новогодняя ёлка",
"av": "ЦӀияб соналъул ёлка"
},
{
"ru": "новогодний праздник",
"av": "ЦӀияб соналъул байрам"
},
{
"ru": "новогодняя ночь",
"av": "ЦӀияб соналъул сордо"
}
]
}
]
}
{
"word": "новоиспечённый",
"forms": [
"новоиспечённый",
"новоиспечённая",
"новоиспечённое"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏанже бежараб, ахӏанже ишалде лъугьарав, дагьаб цебе гьабураб, дагьаб цебе цӏар, хъулухъ щварав",
"labels": [
"шутливое"
],
"examples": [
{
"ru": "новоиспечённый учёный",
"av": "дагьаб цебегӏан вахъарав гӏалимчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "новокаин",
"stress": 7,
"forms": [
"новокаин"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "новокаин",
"labels": [
"фармацевтический термин"
]
}
]
}
{
"word": "новолуние",
"stress": 6,
"forms": [
"новолуние"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "моцӏ цӏилъи, моцӏрол бетӏер, цӏияб моцӏ бихьулеб заман"
}
]
}
{
"word": "новомодный",
"stress": 6,
"forms": [
"новомодный",
"новомодная",
"новомодное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб модаялъул",
"examples": [
{
"ru": "новомодный костюм",
"av": "цӏияб модаялъул костюм"
}
]
}
]
}
{
"word": "новообразование",
"stress": 12,
"forms": [
"новообразование"
],
"labels": [
"средний род",
"медицина"
],
"senses": [
{
"text": "лугбузда лъугьараб цӏигьан, лугбузда тӏад бижараб жо",
"labels": [
"медицинский термин"
]
},
{
"text": "мацӏалда лъугьараб цӏияб рагӏи",
"labels": [
"лингвистический термин"
]
}
]
}
{
"word": "новорождённый",
"stem": "НОВОРОЖДЁНН",
"forms": [
"новорождённый",
"новорождённая",
"новорождённое"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏанже гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "новорождённый ребёнок",
"av": "ахӏанже гьабураб лъимер"
}
]
},
{
"text": "вас",
"precomment": "в значении существительного, мужской род",
"comment": "цӏигьавурав вас"
},
{
"text": "яс",
"precomment": "в значении существительного, женский род",
"comment": "цӏигьаюрай яс"
}
]
}
{
"word": "новоселье",
"stress": 6,
"forms": [
"новоселье"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб рукъ, ахӏанже жанире гӏадамал рахъараб мина",
"precomment": "новое жилище"
},
{
"text": "цӏияб бакӏалде, рокъоре гӏадамал рахъиндал гьабулеб рохел, гьоболлъи",
"precomment": "празднество",
"examples": [
{
"ru": "справлять новоселье",
"av": "цӏияб рокъоре рахъиналъул гьоболлъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "новосёл",
"forms": [
"новосёл"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияв квартирант, дагьав цевегӏан кивениги рукъалъ чӏарав чи, цӏияв хважаин",
"examples": [
{
"ru": "дом ждёт новосёлов",
"av": "мина цӏиял хважаинзаби рачӏиналъухъ балагьун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "новостройка",
"stress": 8,
"stem": "НОВОСТРОЙК",
"forms": [
"новостройка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏибалеб бакӏ",
"precomment": "строительство",
"examples": [
{
"ru": "новостройки Сибири",
"av": "Сибиралда цӏиралел бакӏал"
}
]
},
{
"text": "цӏияб мина",
"precomment": "новое здание",
"examples": [
{
"ru": "жить в новостройке",
"av": "цӏияб минаялъуб, цӏи бараб бакӏалда гӏумру гьабизе"
},
{
"ru": "школа – новостройка",
"av": "цӏияб школа",
"comment": "цӏибараб школа"
}
]
}
]
}
{
"word": "новость",
"stress": 2,
"stem": "НОВОСТ",
"forms": [
"новость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб жо",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "новости науки и техники",
"av": "гӏелмуялъулги техникаялъулги цӏиял жал, цӏилъаби"
},
{
"ru": "последние новости",
"av": "ахирисел цӏиял харбал"
},
{
"ru": "какие у вас новости?",
"av": "нужер кинал цӏиял харбал ругел?"
},
{
"ru": "сообщить новость",
"av": "цӏияб жо бицине"
},
{
"ru": "это что ещё за новости",
"av": "гьебги щиб цойги цӏияб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "новоявленный",
"stress": 5,
"forms": [
"новоявленный",
"новоявленная",
"новоявленное"
],
"senses": [
{
"text": "гьабсагӏат вачӏарав, ахӏанже загьирлъарав",
"examples": [
{
"ru": "новоявленный учёный",
"av": "ахӏанже загьирлъарав гӏалимчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "новшество",
"stress": 2,
"forms": [
"новшество"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гьабураб, хӏалтӏизабулеб, къабул гьабураб цӏилъи",
"examples": [
{
"ru": "внедрение технических новшеств",
"av": "техникаялъул цӏилъаби тӏиритӏизари, гӏатӏидго хӏалтӏизари"
},
{
"ru": "новшества в работе",
"av": "хӏалтӏулъ цӏиял къагӏидаби, цӏилъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "новый",
"stress": 2,
"stem": "НОВ",
"forms": [
"новый",
"новая",
"новое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "новый дом",
"av": "цӏияб мина"
},
{
"ru": "новый смысл",
"av": "цӏияб магӏна"
},
{
"ru": "новый костюм",
"av": "цӏияб костюм"
},
{
"ru": "новый год",
"av": "цӏияб сон"
}
]
},
{
"text": "гьанжесеб, цӏияб",
"precomment": "современный",
"examples": [
{
"ru": "новая история",
"av": "гьанжесеб тарих, история"
}
]
},
{
"text": "цӏибаккараб",
"precomment": "недавно появившийся",
"examples": [
{
"ru": "новое лекарство",
"av": "цӏибаккараб дару"
}
]
},
{
"text": "цӏияб",
"precomment": "новое",
"comment": "жо",
"labels": [
"в значении имени существительного"
],
"examples": [
{
"ru": "это что-то новое",
"av": "гьеб цо щибалиго цӏияб жо буго"
},
{
"ru": "чувство нового",
"av": "цӏиялъул асар"
},
{
"ru": "борьба старого с новым",
"av": "басриялъул цӏиялъулгун къеркьей"
}
]
}
]
}
{
"word": "новь",
"forms": [
"новь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "жеги бегичӏеб, бекьичӏеб ракь",
"precomment": "целина",
"labels": [
"сельское хозяйство, сельскохозяйственный термин"
]
},
{
"text": "цӏияб бачӏиналъул хӏалухъен"
}
]
}