{
"word": "око",
"forms": [
"глаз"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бер",
"examples": [
{
"uk": "блакитні очі",
"av": "канчӏхъахӏилал (цӏикарал) берал"
}
]
},
{
"text": "канлъи, берал",
"precomment": "зір",
"labels": [
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "у нього гарні очі",
"av": "досул берал лъикӏал руго, досул канлъи бихьи лъикӏаб буго, досда канлъи лъикӏ бихьула"
}
]
},
{
"text": "халкквей, хъаравуллъи, тӏаде балагьи",
"precomment": "нагляд",
"examples": [
{
"uk": "тут потрібне око та око",
"av": "гьаниб лъикӏаб халкквей (хъаравуллъи) къваригӏуна"
}
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "близьке око",
"av": "бербай, берккей"
},
{
"uk": "гостре око",
"av": "цӏодораб бер"
},
{
"uk": "наодинці",
"av": "чи гьечӏеб бакӏалда, бадиса бадибе"
},
{
"uk": "не моргнувши оком",
"av": "бер къапи-чӏого, хӏинкъичӏого, сундулго пикру гьабичӏого"
},
{
"uk": "дивитися в обидва ока",
"av": "кӏвар кьун балагьизе, цӏодорго вукӏине"
},
{
"uk": "куди очі дивляться",
"av": "бокьаралъуве, бокьараб рахъалде"
},
{
"uk": "неозброєним оком",
"av": "гӏадатаб бералъ, щибго къо бихьичӏого"
},
{
"uk": "за очі",
"av": "нахъасан (гаргадизе)"
},
{
"uk": "сказати в очі",
"av": "бадибе абизе"
},
{
"uk": "як більмо на оці",
"av": "бадив къан вукӏине, квалквал гьабизе, хӏал бачӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "око",
"stress": 1,
"forms": [
"око",
"очи"
],
"labels": [
"середній рід",
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "бер",
"labels": [
"застаріле слово"
],
"examples": [
{
"uk": "миттєво",
"av": "бер къапилалде"
},
{
"uk": "око за око, зуб за зуб",
"av": "бералъухъ бер, цаялъухъ ца",
"comment": "бидухъ би; дуе гьабураб хӏункъраеги гьабе; цӏуралъухъ цӏураб кьолеб жойила гӏорто"
},
{
"uk": "хоч око бачить, та зуб не йме",
"av": "берда бихьаниги, цаялъ хӏанчӏулареб",
"labels": [
"пословица"
],
"comment": "къуваталда цебе рагӏул магӏна гьечӏеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "окови",
"stress": 3,
"forms": [
"оковы"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "маххал",
"comment": "кандалы (каторгаялда ругезул хӏатӏазда ралел)",
"labels": [
"застаріле слово"
]
},
{
"text": "квалквал гьабулеб жо, квекӏен",
"precomment": "кого-що-небудь, кому-чому-небудь",
"comment": "то, что мешает, стесняет, сковывает (лъиениги-сундуениги)",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "оковувати",
"stress": 3,
"forms": [
"оковывать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "оковать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "околдовувати",
"stress": 6,
"forms": [
"околдовывать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "околдовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "околиця",
"stress": 3,
"stem": "ОКОЛИЦ",
"forms": [
"околица"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "росу сверун гьабураб чали, галан, буцур; гьениса къватӏире унеб каву, нух",
"precomment": "огорожа, паркан",
"examples": [
{
"uk": "вийти за околицю",
"av": "росулъа къватӏире ине"
}
]
},
{
"text": "росдал сверухълъи, росда сверунбакӏ",
"precomment": "округа"
},
{
"text": "росурагӏал"
},
{
"text": "сверун унеб нух",
"comment": "халатаб"
}
]
}
{
"word": "околиця",
"stress": 5,
"forms": [
"оконечность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги ахалъи, ахир, ахадасеб бутӏа",
"examples": [
{
"uk": "південна околиця Африки",
"av": "Африкаялъул югалъулаб (къилбаялъулаб) ахалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "околиця",
"stress": 4,
"stem": "ОКРАИН",
"forms": [
"окраина"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏал",
"examples": [
{
"uk": "околиця міста",
"av": "шагьаралъул рагӏал"
},
{
"uk": "на околиці села",
"av": "росдал рагӏалда",
"comment": "росурагӏалда"
}
]
},
{
"text": "рикӏкӏадаб бакӏ",
"precomment": "віддалена область",
"examples": [
{
"uk": "околиця країни",
"av": "улкаялъул рагӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "околиця",
"stress": 4,
"stem": "ОКРЕСТНОСТ",
"forms": [
"окрестность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "сверухълъи, сверухъбакӏ",
"examples": [
{
"uk": "околиці міста",
"av": "шагьаралъул сверухълъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "околосерцевий",
"stress": 10,
"stem": "ОКОЛОСЕРДЕЧН",
"forms": [
"околосердечный",
"околосердечная",
"околосердечное"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда аскӏоб (сверухъе) бугеб",
"labels": [
"анатомія"
],
"examples": [
{
"uk": "околосерцева сумка",
"av": "рекӏел къвачӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "околіти",
"stress": 5,
"forms": [
"околеть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "капурго хвезе",
"comment": "хӏайваналъул хӏакъалъулъ"
}
]
}
{
"word": "окомір",
"stress": 7,
"forms": [
"глазомер"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бералдалъун манзил борцин; гьедин манзил борцине бугеб гьунар",
"examples": [
{
"uk": "добрий окомір",
"av": "бералдалъун манзил борцине бугеб лъикӏаб гьунар"
}
]
}
]
}
{
"word": "окоп",
"stress": 3,
"forms": [
"окоп"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хандакъ",
"examples": [
{
"uk": "рити окопи",
"av": "хандакъал рухъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "окопатися",
"stress": 5,
"forms": [
"окопаться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хандакъги бухъун, гьелда жанир чӏезе",
"examples": [
{
"uk": "рота окопалася",
"av": "ротаялъ хъандакъ бухъана ва гьениб чӏана"
}
]
},
{
"text": "живго вахчизе санагӏатаб бакӏ батизе, хьвараб бакӏалда кьерун (кьецун) чӏезе",
"precomment": "знайти собі надійний притулок",
"labels": [
"у переносному значенні",
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "окопування",
"stress": 3,
"forms": [
"окапывание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги сверухъе ракь бухъи",
"precomment": "за дієсловом підгортати"
},
{
"text": "ракьул гохӏалда нахъа гӏарададул, тункӏил гулбуздаса цӏуни; хандакъ бухъи, гьеб ккун чӏей",
"precomment": "за дієсловом окопуватися"
}
]
}
{
"word": "окорок",
"stress": 1,
"forms": [
"окорок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "болъонил, гӏиялъажоялъул ва цогидалги хӏайваназул бохалъул, бугьналагаялъул рахъ",
"examples": [
{
"uk": "копчений окірок",
"av": "кьеккен гьабураб мачӏалзул гьан"
}
]
}
]
}
{
"word": "окостенівати",
"stress": 9,
"forms": [
"окоченевать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "окоченеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "окостенілий",
"stress": 8,
"forms": [
"окостенелый",
"окостенелая",
"окостенелое"
],
"senses": [
{
"text": "ракьа лъугьараб, рокьоде сверараб, ракьа гӏадин къвакӏараб",
"precomment": "отверділий"
},
{
"text": "собораб, тӏилгӏараб, цӏорораб",
"precomment": "окоченілий",
"comment": "квачалъ, унтиялъ, херлъиялъ, хвараб мехалъ"
},
{
"text": "багъарулареб, чӏун хутӏараб, цебе тӏолареб",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "окостенілий",
"stress": 7,
"stem": "ОКОЧЕНЕЛ",
"forms": [
"окоченелый",
"окоченелая",
"окоченелое"
],
"senses": [
{
"text": "собораб, тӏилгӏараб, цӏорораб",
"comment": "квачалъ",
"examples": [
{
"uk": "окоченілі пальці",
"av": "цӏоро-гъорорал килщал"
}
]
}
]
}
{
"word": "окостеніти",
"stress": 8,
"forms": [
"окостенеть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏизе, ракьа гӏадин лъугьине",
"precomment": "отвердіти"
},
{
"text": "собозе, тӏилгӏазе, лъутӏхӏазе, цӏоро-гъорозе",
"precomment": "окостеніти",
"comment": "квачалъ ва гь. ц."
},
{
"text": "багъарунгутӏизе, чӏун хутӏизе, цебе тӏунгутӏизе",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "окостеніти",
"stress": 7,
"forms": [
"окоченеть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "ругьине, собозе, тӏилгӏазе, цӏорозе, цӏорогъорозе"
}
]
}
{
"word": "окотити",
"stress": 5,
"forms": [
"окатить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолабго предметалда, чиясда циндаго лъим речӏчӏизабизе",
"precomment": "кого-що",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "окотити з відра",
"av": "лъим ведроялъ тӏезе (речӏчӏизабизе)"
}
]
},
{
"text": "рекӏел цӏа, шавкъ цӏорозабизе; рихха-хочи ккезабизе; абизе жо лъаларого хутӏизавизе",
"precomment": "окатити холодною водою"
}
]
}
{
"word": "окотитися",
"stress": 5,
"forms": [
"окатиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго лъим речӏчӏизабизе",
"examples": [
{
"uk": "облитися холодною водою",
"av": "жиндаго цӏорораб лъим речӏчӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "окотитися",
"stress": 5,
"forms": [
"окотиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "къинлъизе, тӏинчӏ гьабизе"
}
]
}