{
"word": "рас",
"forms": [
"рас",
"расалъ",
"расалъул",
"расал"
],
"senses": [
{
"text": "волас; валасы",
"examples": [
{
"av": "керчаб рас",
"be": "густыя валасы"
},
{
"av": "кӏургӏараб рас",
"be": "кучаравыя валасы"
},
{
"av": "лъедераб рас",
"be": "рэдкія валасы"
},
{
"av": "магжил рас",
"be": "валасы барады"
},
{
"av": "тӏеренаб рас",
"be": "тонкія валасы"
},
{
"av": "бетӏералда рас бахъун чӏана",
"be": "валасы на галаве сталі дыбам"
},
{
"av": "рас бикьизе",
"be": "рабіць раздзел"
},
{
"av": "рас рас хъахӏлъун буго",
"be": "валасы паседзелі"
},
{
"av": "расул кьибил",
"be": "корань валаска"
},
{
"av": "расул цӏурав",
"be": "валасаты"
},
{
"av": "расул цӏураб керен",
"be": "валасатая грудзь"
},
{
"av": "расуда бан",
"be": "на валаску"
},
{
"av": "рас кӏкӏвелизе",
"be": "баяцца"
},
{
"av": "рас тӏезе",
"be": "прымусіць раскашэліцца",
"comment": "даслоўн. валасы вырваць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "раса",
"stress": 2,
"forms": [
"раса",
"расаялъ",
"расаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "раса",
"examples": [
{
"av": "хъахӏаб раса",
"be": "белая раса"
},
{
"av": "раса гӏодобегӏан гьаби",
"be": "расавая дыскрымінацыя"
},
{
"av": "батӏи-батӏияб расаялъул гӏадамал",
"be": "людзі рознай расавай прыналежнасці"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "раса",
"stress": 4,
"forms": [
"раса",
"расаялъ",
"росоца",
"расаялъул",
"росол",
"русби"
],
"senses": [
{
"text": "лодка",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб раса",
"be": "лодачка"
},
{
"av": "росотӏа рекӏун гӏор бахине",
"be": "пераплыць раку на лодцы"
}
]
},
{
"text": "карыта",
"examples": [
{
"av": "раса хъвагӏазе",
"be": "саскрэбсці карыта"
},
{
"av": "раса хъвагӏалеб гӏункӏкӏ гӏадин",
"be": "быццам мыш, што грызе карыта",
"comment": "пра благаю гульню на струнных інструментах"
}
]
},
{
"text": "вадапойная калода",
"examples": [
{
"av": "боцӏи гьекъезе раса лъун буго",
"be": "устаноўлена вадапойная калода для жывёлы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расаб",
"stress": 2,
"forms": [
"расаб"
],
"gender_forms": [
"расаб",
"расав",
"расай"
],
"senses": [
{
"text": "футравы",
"examples": [
{
"av": "тӏингъил расаб рахъ",
"be": "хутравы бок шубы"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "расалъи",
"stress": 4,
"stem": "расалъ",
"forms": [
"расалъи",
"расалъиялъ",
"расалъиялъул",
"расалъаби"
],
"senses": [
{
"text": "даліна",
"examples": [
{
"av": "мугӏрузул расалъи",
"be": "горная даліна"
},
{
"av": "тӏогьол расалъи",
"be": "даліна кветак"
}
]
},
{
"text": "рэчышча",
"comment": "рэкі",
"examples": [
{
"av": "гӏурул расалъи",
"be": "рачное рэчышча"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расалъиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"расалъиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "расалъи",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "далінны",
"examples": [
{
"av": "расалъиялъул бакӏал",
"be": "далінныя ўчасткі"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "расалъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "расанди",
"stress": 4,
"forms": [
"расанди",
"расандиялъ",
"расандиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "расандизе"
},
{
"text": "гульня (працэс); забава",
"examples": [
{
"av": "лъималазул расанди",
"be": "гульня дзяцей, дзіцячая гульня"
},
{
"av": "расанди бахъизе",
"be": "танцаваць, плясаць",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "расандизаризе",
"stress": 4,
"stem": "расандизар",
"forms": [
"расандизаризе",
"расандизарула",
"расандизарила",
"расандизаруна",
"расандизаре"
],
"senses": [
{
"text": "ладзіць, зачынаць гульні; даць пагуляць каму-небудзь; уцягваць, уцягнуць каго-небудзь у гульню; (па)гуляць з кім-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "расандизе",
"stress": 4,
"stem": "расанд",
"forms": [
"расандизе",
"расандула",
"расандила",
"расандана",
"расанде"
],
"senses": [
{
"text": "(па)гуляць, (па)рэзвіцца; забаўляцца",
"examples": [
{
"av": "лъимал ахикь расандулел руго",
"be": "дзеці гуляюцца ў садзе"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "расандухъан",
"stress": 4,
"stem": "расандухъа",
"forms": [
"расандухъан",
"расандухъанас",
"расандухъаналъ",
"расандухъанасул",
"расандухъаналъул",
"расандухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "танцор, плясун",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "расандухъанлъи",
"stress": 4,
"forms": [
"расандухъанлъи",
"расандухъанлъиялъ",
"расандухъанлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "здольнасць танцаваць, плясаць",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расанизари",
"stress": 4,
"forms": [
"расанизари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "расандизаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "расанкӏо",
"stress": 4,
"stem": "расанкӏ",
"forms": [
"расанкӏо",
"расанкӏоялъ",
"расанкӏоялъул",
"расанкӏаби"
],
"senses": [
{
"text": "цацка",
"examples": [
{
"av": "лъималазул расанкӏаби",
"be": "дзіцячыя цацкі"
},
{
"av": "расанкӏабигун расандизе",
"be": "гуляць з цацкамі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расачи",
"stress": 4,
"stem": "расач",
"forms": [
"расачи",
"расачияс",
"расачиясул",
"расачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "лодачнік",
"examples": [
{
"av": "расачияс ниж гӏурул доб рахъалде рачана",
"be": "лодачнік нас перавез на той бок ракі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "раса-цӏалкӏу",
"stress": 4,
"forms": [
"раса-цӏалкӏу",
"раса-цӏалкӏуялъ",
"раса-цӏалкӏуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "сіта і карыта",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "кӏвахӏ гьечӏого хӏалтӏарасул раса-цӏалкӏу кӏетӏола",
"be": "хто без стомы працуе, таго сіта і карыта выдаюць гукі",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "хто не працуе, той не есць"
},
{
"av": "цӏидалъго раса-цӏалкӏу магӏида",
"be": "новыя сіта і карыта на цвіках вісяць",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расбагӏар",
"stress": 2,
"forms": [
"расбагӏар",
"расбагӏарица",
"расбагӏарил"
],
"senses": [
{
"text": "рыжык"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расги",
"stress": 2,
"forms": [
"расги"
],
"senses": [
{
"text": "нічуць; ані; ні кроплі",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "расги барахщинчӏого",
"be": "ніколькі не скупячыся"
},
{
"av": "расги ккечӏого",
"be": "анічуць не пацярпеўшы"
},
{
"av": "расги нечоге!",
"be": "ні кроплі не саромейся!"
},
{
"av": "расги хӏинкъичӏо дов",
"be": "ён анічуць не спалохаўся"
}
]
},
{
"text": "нічога",
"comment": "з адмоўным займеннікам",
"examples": [
{
"av": "расги гьечӏо",
"be": "нічога няма"
},
{
"av": "расги ккечӏо",
"be": "нічога не здарылася"
},
{
"av": "расги ккечӏеб гӏадин",
"be": "як ні ў чым не бывала"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "расен",
"stress": 4,
"forms": [
"расен",
"расеналъ",
"расеналъул",
"расенал"
],
"senses": [
{
"text": "узор",
"examples": [
{
"av": "берцинаб расен",
"be": "прыгожы ўзор"
},
{
"av": "расен бугеб гӏеретӏ",
"be": "збан з узорамі"
},
{
"av": "расен бикӏизе (гьабизе)",
"be": "упрыгожваць узорамі"
},
{
"av": "мокъокъида расен гӏадин рекъола",
"be": "падыходзіць як узоры на курапатцы",
"comment": "г. зн. сапраўды падыходзіць, ідзе"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расжубай",
"stress": 2,
"stem": "расжуба",
"forms": [
"расжубай",
"расжубаялъ",
"расжубаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "мяжа, дзе сыходзіцца валасяны полаг са скурай лба"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расизм",
"stress": 4,
"forms": [
"расизм",
"расизмалъ",
"расизмалъул"
],
"senses": [
{
"text": "расізм",
"comment": "инсанасул расаби ращадал гьечӏин, цо раса цогидаздаса тӏокӏаб ва тӏадчилъи гьабизе кколеб бугилан абулеб, жибгоги гӏелмуялде гӏаксаб ва заралияб теория",
"comment_lang": "av"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расизмалъулаб",
"stress": 4,
"forms": [
"расизмалъулаб"
],
"gender_forms": [
"расизмалъулаб",
"расизмалъулав",
"расизмалъулай"
],
"senses": [
{
"text": "расісцкі",
"examples": [
{
"av": "расизмалъулаб режим",
"be": "расісцкі рэжым"
},
{
"av": "расизмалъулаб теория",
"be": "расісцкая тэорыя"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "расист",
"stress": 4,
"forms": [
"расист",
"расистас",
"расисталъ",
"расистасул",
"расисталъул",
"расистал"
],
"senses": [
{
"text": "расіст і расістка",
"comment": "расизмалъул рахъ ккурав чи яги чӏужугӏадан",
"comment_lang": "av"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "раскӏал",
"stress": 2,
"stem": "раскӏа",
"forms": [
"раскӏал",
"раскӏаз",
"раскӏазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "расукӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "расукӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "раскӏил",
"stress": 6,
"forms": [
"раскӏил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "расукӏ",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "расукӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "расмеседилаб",
"stress": 2,
"forms": [
"расмеседилаб"
],
"gender_forms": [
"расмеседилаб",
"расмеседилав",
"расмеседилай"
],
"senses": [
{
"text": "залаторунны",
"examples": [
{
"av": "расмеседилаб кьегӏер",
"be": "залатаруннае ягняня"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "расму",
"stress": 2,
"forms": [
"расму",
"расмуялъ",
"расмуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "звычай, звычайны закон",
"labels": [
"устарэлае слова",
"кніжнае"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расписание",
"stress": 7,
"stem": "расписани",
"forms": [
"расписание",
"расписаниялъ",
"расписаниялъул",
"расписаниял"
],
"senses": [
{
"text": "расклад",
"examples": [
{
"av": "дарсазул расписание",
"be": "расклад урокаў"
},
{
"av": "поездазул расписание",
"be": "расклад паездаў"
},
{
"av": "автобус расписаниялда рекъон бачӏана",
"be": "аўтобус прыбыў па раскладзе"
},
{
"av": "штатазул расписание",
"be": "штатны расклад",
"comment": "хъулухъазул сияхӏ"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расписка",
"stress": 5,
"forms": [
"расписка",
"распискаялъ",
"распискаялъул",
"распискаби"
],
"senses": [
{
"text": "распіска",
"examples": [
{
"av": "авансалъул гӏарац босиялъул расписка",
"be": "распіска ў атрыманні авансу"
},
{
"av": "гӏарац щвеялъул расписка кьезе",
"be": "даць распіску ў атрыманні грошай"
},
{
"av": "распискаялда рекъон кьезе",
"be": "даць па распісцы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "раствор",
"stress": 6,
"forms": [
"раствор",
"растворалъ",
"растворалъул"
],
"senses": [
{
"text": "раствор",
"examples": [
{
"av": "цементалъул раствор",
"be": "цэментавы раствор"
},
{
"av": "раствор гьабизе",
"be": "рабiць раствор"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "растечӏого",
"stress": 2,
"forms": [
"растечӏого"
],
"senses": [
{
"text": "цалкам, без астатку, усё; цалкам; суцэльна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "растечӏого босе",
"be": "бяры ўсё"
},
{
"av": "растечӏого налъи бецӏана вацас",
"be": "брат пагасіў усе [свае] даўгі"
},
{
"av": "растечӏого цӏалана дос гьаб кӏудияб тӏехь",
"be": "ён цалкам прачытаў гэтую вялікую кнігу"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "растрата",
"stress": 6,
"forms": [
"растрата",
"растратаялъ",
"растратаялъул",
"растратаби"
],
"senses": [
{
"text": "растрата, разбазарванне",
"examples": [
{
"av": "кӏудияб растрата",
"be": "буйная растрата"
},
{
"av": "растрата бецӏизе",
"be": "пакрыць растрату"
},
{
"av": "растрата гьабизе",
"be": "зрабіць растрату, растраціць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расукъаб",
"stress": 4,
"forms": [
"расукъаб"
],
"gender_forms": [
"расукъаб",
"расукъав",
"расукъай"
],
"senses": [
{
"text": "бязвалосы, лысы",
"examples": [
{
"av": "расукъаб бетӏер",
"be": "лысая галава"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "расукълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"расукълъи",
"расукълъиялъ",
"расукълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "бязволасьце, лысіна, плеш"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расукӏ",
"stress": 4,
"forms": [
"расукӏ",
"расукӏалъ",
"раскӏица",
"расукӏалъул",
"раскӏил",
"расукӏал",
"раскӏал"
],
"senses": [
{
"text": "абадочная кішка",
"labels": [
"анатомія"
]
},
{
"text": "расук",
"comment": "каўбаса з абадочнай кішкі з начынкай з вадкага мяснога фаршу",
"examples": [
{
"av": "расукӏ белъине",
"be": "зварыць расук"
},
{
"av": "расукӏ цӏезе",
"be": "начыніць расук"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расул",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"расул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "рас",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "валасяны"
}
],
"see_also": [
{
"target": "рас",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "расул",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"расул",
"расулас",
"расуласул",
"расулал",
"расулица",
"расулил"
],
"senses": [
{
"text": "пасланнік",
"forms": [
"расулас",
"расуласул",
"расулал"
]
},
{
"text": "Расул",
"precomment": "вялікая літара 'R'",
"comment": "імя ўласнае мужчынскае",
"forms": [
"расулица",
"расулил"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расуллъи",
"stress": 4,
"forms": [
"расуллъи",
"расуллъиялъ",
"расуллъиялъул"
],
"senses": [
{
"comment": "абстрактнае імя ад 'расул'"
}
],
"see_also": [
{
"target": "расул",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расурукъ",
"stress": 4,
"forms": [
"расурукъ",
"расурукъалъ",
"расурукъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "гусіная скура",
"examples": [
{
"av": "досул гьурмаде расурукъ бан букӏана",
"be": "яго твар быў пакрыты гусінай скурай"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расцин",
"stress": 2,
"forms": [
"расцин"
],
"senses": [
{
"text": "нічога, ніякага, ніколькі",
"comment": "займеннік; з адмоўным дзеясловам",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "расцин ханжу гьечӏогури рокъоб",
"be": "няма ж дома зусім мукі"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "расчёт",
"forms": [
"расчёт",
"расчёталъ",
"расчёталъул",
"расчётал"
],
"senses": [
{
"text": "разлік",
"examples": [
{
"av": "кодобе гӏарац кьун гьабулеб расчёт",
"be": "наяўны разлік"
},
{
"av": "кодобе гӏарац кьечӏого гьабулеб расчёт",
"be": "бязнаяўны разлік"
},
{
"av": "расчёт гьабизе",
"be": "зрабіць разлік, разлічыцца"
},
{
"av": "расчёт ккезе",
"be": "звесці рахункі"
},
{
"av": "расчёт кьезе",
"be": "даць разлік"
},
{
"av": "магӏишатияб расчёт",
"be": "гаспадарчы разлік"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "расчёталъул",
"forms": [
"расчёталъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "расчёт",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "разліковы",
"examples": [
{
"av": "расчёталъул книжка",
"be": "разліковая кніжка"
},
{
"av": "банкалда расчёталъул счёт",
"be": "разліковы рахунак у банку"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "расчёт",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "рас-муч",
"stress": 2,
"forms": [
"рас-муч",
"рас-мучалъ",
"рас-мучалъул"
],
"senses": [
{
"text": "валасы; раслінны полаг",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"comment": "на целе, твары",
"examples": [
{
"av": "хъахӏаб рас-муч",
"be": "сівыя валасы"
},
{
"av": "гьурмада рас-муч гьечӏев бихьинчи",
"be": "мужчына без расліннага покрыва на твары"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "рас-мучхӏалаб",
"stress": 2,
"forms": [
"рас-мучхӏалаб"
],
"gender_forms": [
"рас-мучхӏалаб",
"рас-мучхӏалав",
"рас-мучхӏалай"
],
"senses": [
{
"text": "з багаццем валасоў, з густым раслінным покрывам"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "рас-расккун",
"stress": 6,
"forms": [
"рас-расккун"
],
"senses": [
{
"text": "па валасінцы, па валаску, па кожным валаску",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "рас-расккун бетӏизе",
"be": "вырваць па валаску"
},
{
"av": "рас-расккун хал гьабизе",
"be": "датошна, вельмі ўважліва правяраць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "літ. па валаску правяраць"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}