←

sources.avar.me / av-be

рекъ

26 статей

→
Оглавление страницы (26)

рекъ

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъ",
  "forms": [
    "рекъ"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "av": "рекъ гьабизе",
          "be": "зрабіць кульгавым"
        },
        {
          "av": "бацӏги рекъ гьабила гьес",
          "be": "ён і воўка зробіць кульгавым",
          "comment": "пра спрытнага чалавека"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "—"
}

рекъаб

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъаб",
  "stress": 2,
  "stem": "рекъа",
  "forms": [
    "рекъаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "рекъаб",
    "рекъав",
    "рекъай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кульгавы",
      "labels": [
        "устарэлае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "рекъаб гьве",
          "be": "кульгавы сабака"
        },
        {
          "av": "рекъав чи",
          "be": "кульгавец"
        },
        {
          "av": "хӏетӏе рекъав",
          "be": "кульгавы"
        },
        {
          "av": "эбел гьечӏей — бецай, яц гьечӏей — рекъай",
          "be": "тая, хто без маці — сляпая, а хто без сястры — кульгавая",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "пра ўбоства жанчыны без маці і сястры"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

рекъараб

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъараб",
  "stress": 5,
  "stem": "рекъара",
  "forms": [
    "рекъараб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "дзеепрыметнік"
      ],
      "participlefrom": "рекъезе"
    },
    {
      "text": "прыстойны; тактоўны",
      "examples": [
        {
          "av": "дуда рекъараб гьечӏо гьедин мехтизе",
          "be": "табе непрыстойна так п'янстваваць"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "дружны; згуртаваны",
      "examples": [
        {
          "av": "дида рекъараб гьве",
          "be": "сабака, якая сябруе са мною"
        },
        {
          "av": "рекъарал бацӏаздаса цӏунаги",
          "be": "не дай бог сустрэцца з згуртаванымі ваўкамі",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "прыдатны",
      "examples": [
        {
          "av": "рекъарал рос-лъади",
          "be": "адпаведная пара",
          "comment": "пра мужа і жонку"
        },
        {
          "av": "рекъараб къагӏидаялда",
          "be": "у меру"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рекъезе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "дзеепрыметнік"
}

рекъа-решезаби

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъа-решезаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъа-решезаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "рекъа-решезабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекъа-решезабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъа-решезабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "рекъа-решезаб",
  "forms": [
    "рекъа-решезабизе",
    "рекъа-решезабула",
    "рекъа-решезабила",
    "рекъа-решезабуна",
    "рекъа-решезабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "прыстасоўваць, прыстасаваць што-небудзь да чаго-небудзь; падганяць, падагнаць што-небудзь да чаго-небудзь; наладзіць што-небудзь",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "кечӏ рекъа-решезабизе",
          "be": "наладзіць песню, спецца"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "памірыць, прыміраць, прымірыць каго-небудзь"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рекъа-решезе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъа-решезе",
  "stress": 5,
  "stem": "рекъа-реш",
  "forms": [
    "рекъа-решезе",
    "рекъа-решола",
    "рекъа-решела",
    "рекъа-решана",
    "рекъа-реше"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "прыстасоўвацца, прыстасоўваць, прыстасавацца; падыходзіць, падысці каму-небудзь"
    },
    {
      "text": "згаджацца, пагадзіцца з кім-чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "гьеб хӏукмуялда дол рекъа-решана",
          "be": "яны пагадзіліся на такое рашэнне"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "памірыцца з кім-небудзь; прымірацца, прымірыцца з кім-чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "мадугьалзаби рекъа-решана",
          "be": "суседы памірыліся"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

рекъа-решей

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъа-решей",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъа-решей"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рекъа-решезе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекъди

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъди",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рекъди"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рекъдизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекъдизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъдизаби",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рекъдизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "рекъдизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекъдизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъдизабизе",
  "stress": 2,
  "stem": "рекъдизаб",
  "forms": [
    "рекъдизабизе",
    "рекъдизабула",
    "рекъдизабила",
    "рекъдизабуна",
    "рекъдизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зрабіць кульгавым; выклікаць кульгавасць",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "чу рекъдизабизе",
          "be": "рабіць коня кульгавым"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рекъдизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъдизе",
  "stress": 2,
  "stem": "рекъд",
  "forms": [
    "рекъдизе",
    "рекъдула",
    "рекъдила",
    "рекъдана",
    "рекъде"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кульгаць, прыкульгаць",
      "examples": [
        {
          "av": "кӏиялтӏаго рекъдизе",
          "be": "кульгаць на абедзве нагі"
        },
        {
          "av": "оц квегӏаб ротӏотӏа рекъдулеб буго",
          "be": "вол кульгае на левую пярэднюю нагу"
        },
        {
          "av": "эмен рекъдулаго вачӏана",
          "be": "бацька прыйшоў кульгаючы"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

рекъезаби

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъезаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъезаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "рекъезабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекъезабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъезабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "рекъезаб",
  "forms": [
    "рекъезабизе",
    "рекъезабула",
    "рекъезабила",
    "рекъезабуна",
    "рекъезабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "прыстасоўваць, прыстасаваць што-небудзь да чаго-небудзь; падганяць, падагнаць што-небудзь да чаго-небудзь; наладзіць што-небудзь",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "цӏер рамаялда рекъезабизе",
          "be": "падыгнаць шкло да рамы"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "(па)мірыць, прыміраць, прымірыць каго-небудзь; прыводзіць да згоды",
      "examples": [
        {
          "av": "барщарал рекъезаризе",
          "be": "памірыць пасвараных"
        },
        {
          "av": "рагъарал рекъезаризе",
          "be": "памірыць падраўшыхся"
        },
        {
          "av": "дол кинго рекъезаризе кӏолел гьечӏо",
          "be": "іх ніяк не ўдаецца памірыць"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рекъезе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъезе",
  "stress": 5,
  "stem": "рекъ",
  "forms": [
    "рекъезе",
    "рекъола",
    "рекъела",
    "рекъана",
    "рекъа"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "прыстасоўвацца, прыстасавацца; падыходзіць, падысці каму-небудзь; адпавядаць чаму-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "цӏад-бакъ рекъезе",
          "be": "падыходзіць — аб клімаце"
        },
        {
          "av": "гьеб гурде дуда рекъолеб буго",
          "be": "гэтая сукенка табе ідзе"
        },
        {
          "av": "дуда рекъоларо гьединаб иш гьабизе",
          "be": "табе не пасуе рабіць такое"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "памірыцца з кім-небудзь; прымірыцца з кім-небудзь; паладзіць; пасябраваць",
      "examples": [
        {
          "av": "гьве рекъана",
          "be": "сабака пасябравала"
        },
        {
          "av": "рос-лъади рекъана",
          "be": "супругі памірыліся"
        },
        {
          "av": "хехго барщулел, хехго рекъолел чагӏи руго дол",
          "be": "яны хутка сварацца і хутка мірацца"
        },
        {
          "av": "рекъон рукӏине",
          "be": "жыць у згодзе"
        },
        {
          "av": "цадахъ рекъон",
          "be": "дружна, згуртавана, усе разам"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пасватаць",
      "labels": [
        "дыялектызм"
      ],
      "comment": "дзеўку"
    },
    {
      "examples": [
        {
          "av": "рекъола дуе гьеб",
          "be": "так табе і трэба, мала табе"
        },
        {
          "av": "къагӏида рекъечӏо",
          "be": "не здолелі, не было магчымасці"
        },
        {
          "av": "рекӏее рекъолеб къагӏидаялда",
          "be": "як душы заўгодна; колькі заўгодна"
        },
        {
          "av": "рекъон гьечӏо",
          "be": "непрыстойна"
        },
        {
          "av": "рекъон кколеб",
          "be": "адпаведны"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

рекъей

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъей",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъей"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рекъезе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекъел

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъел",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъел",
    "ракълица",
    "ракълил"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мір, перамір'е, лад; згода",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "рекъел букӏине",
          "be": "мець мір, згоду"
        },
        {
          "av": "рекъел биххизе",
          "be": "парушыць мір, згоду"
        },
        {
          "av": "рекъел гьабизе",
          "be": "памірыцца"
        },
        {
          "av": "рекъел гьаризе",
          "be": "прасіць міру, згоды"
        },
        {
          "av": "рекъел ккезе",
          "be": "памірыцца"
        },
        {
          "av": "рекъел цӏунизе",
          "be": "абараняць мір"
        },
        {
          "av": "ракълие гӏоло къеркьезе",
          "be": "змагацца за мір"
        },
        {
          "av": "ракълида",
          "be": "у міры, у згодзе"
        },
        {
          "av": "ракълида рукӏине",
          "be": "жыць мірна; паразумецца адзін з адным"
        },
        {
          "av": "ракълиде рачӏине",
          "be": "прыйсці да міру, да згоды"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рекъечӏеб

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъечӏеб",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъечӏеб"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "непрыстойны; бестактоўны",
      "labels": [
        "дзеепрыметнік"
      ],
      "participlefrom": "рекъезе",
      "examples": [
        {
          "av": "рекъечӏеб иш",
          "be": "непрыстойны ўчынак"
        },
        {
          "av": "рекъечӏеб суал",
          "be": "бястактнае пытанне"
        },
        {
          "av": "рекъечӏеб рагӏи",
          "be": "непрыстойнае слова"
        },
        {
          "av": "рекъечӏеб хабар",
          "be": "непрыстойная размова"
        },
        {
          "av": "рекъечӏеб бицарасда бокьулареб рагӏула",
          "be": "скажаш непрыстойнае, пачуеш непрыемнае",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рекъезе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "дзеепрыметнік"
}

рекълъи

сообщить о неточности
{
  "word": "рекълъи",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рекълъи"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рекълъизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекълъи

сообщить о неточности
{
  "word": "рекълъи",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "рекълъи",
    "рекълъиялъ",
    "рекълъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кульгавасць",
      "examples": [
        {
          "av": "рекълъи лъазе толаро дос",
          "be": "ён хавае [сваю] кульгавасць"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рекълъизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "рекълъизаби",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рекълъизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "рекълъизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рекълъизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекълъизабизе",
  "stress": 2,
  "stem": "рекълъизаб",
  "forms": [
    "рекълъизабизе",
    "рекълъизабула",
    "рекълъизабила",
    "рекълъизабуна",
    "рекълъизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "forceto": "рекълъизе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рекълъизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рекълъизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рекълъизе",
  "stress": 2,
  "stem": "рекълъ",
  "forms": [
    "рекълъизе",
    "рекълъула",
    "рекълъила",
    "рекълъана"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "храмець, быць, стаць кульгавым; прыхрамваць, прыпадаць на нагу",
      "examples": [
        {
          "av": "рекълъун хутӏизе",
          "be": "застацца кульгавым, акульгаць"
        },
        {
          "av": "ункъабго бохалтӏа рекълъизе",
          "be": "кульгаць на [усе] чатыры ногі"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

рекъон

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъон",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъон"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "дзеепрыслоўе"
      ],
      "deverbfrom": "рекъезе"
    },
    {
      "text": "паводле, адпаведна, суразмерна",
      "labels": [
        "паслялог"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "къотӏиялда рекъон",
          "be": "паводле дагавора"
        },
        {
          "av": "хӏукмуялда рекъон",
          "be": "паводле пастановы"
        },
        {
          "av": "рекъон ккун буго рекъаб бацӏие",
          "be": "так і трэба кульгаваму ваўку",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "г. зн. так яму і трэба"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рекъезе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "дзеепрыслоўе"
}

рекъонккей

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъонккей",
  "stress": 5,
  "stem": "рекъонкке",
  "forms": [
    "рекъонккей",
    "рекъонккеялъ",
    "рекъонккеялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гармонія, гарманічнасць"
    },
    {
      "text": "ўзгадненне",
      "labels": [
        "граматыка"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рекъуч

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъуч",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рекъуч",
    "рекъучица",
    "рекъучил",
    "рекъучал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кульгавец",
      "labels": [
        "размоўнае слова",
        "пагардліва"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рекъщванкӏ

сообщить о неточности
{
  "word": "рекъщванкӏ",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рекъщванкӏ",
    "рекъщванкӏица",
    "рекъщванкӏил"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "крывабокі",
      "labels": [
        "размоўнае слова",
        "пагардліва"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}