←

sources.avar.me / av-be

рагь

27 статей

→
Оглавление страницы (27)

рагьадго

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьадго",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рагьадго"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьухъе",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

рагьазаби

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьазаби",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рагьазаби",
    "рагьазабиялъ",
    "рагьазабиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "рагьазабизе"
    },
    {
      "text": "ўвільгатненне",
      "examples": [
        {
          "av": "ракь рагьазаби",
          "be": "увільгатненне глебы"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рагьазабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьазабизе",
  "stress": 5,
  "stem": "рагьазаб",
  "forms": [
    "рагьазабизе",
    "рагьазабула",
    "рагьазабила",
    "рагьазабуна",
    "рагьазабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ўвільгатняць, увільгатніць; зрабіць вільготным, сырым",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "цӏадаца ракь рагьазабуна",
          "be": "дождж увільгатніў глебу"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рагьазе

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьазе",
  "stress": 5,
  "stem": "рагьа",
  "forms": [
    "рагьазе",
    "рагьала",
    "рагьана",
    "рагьай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ўвільгатняцца, увільгатніцца; станавіцца, стаць вільготным, сырым",
      "examples": [
        {
          "av": "ракь рагьаана",
          "be": "глеба ўвільгатнілася"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

рагьай

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьай",
  "stress": 5,
  "stem": "рагьа",
  "forms": [
    "рагьай",
    "рагьаялъ",
    "рагьаялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рагьазе"
    },
    {
      "text": "ўвільгатненне"
    },
    {
      "text": "вільготнасць, сырасць"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рагьараб

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьараб",
  "stress": 2,
  "stem": "рагьара",
  "forms": [
    "рагьараб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "дзеепрыметнік"
      ],
      "participlefrom": "рагьазе"
    },
    {
      "text": "адкрыты, раскрыты, расчынены",
      "examples": [
        {
          "av": "рагьараб гордо",
          "be": "адчыненае акно"
        },
        {
          "av": "рагьараб нуцӏа",
          "be": "расчыненыя дзверы"
        },
        {
          "av": "рагьараб слог",
          "be": "адкрыты склад"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "адкрыты, даступны для ўсіх",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "рагьараб данделъи",
          "be": "адкрыты сход"
        },
        {
          "av": "рагьараб кагъат",
          "be": "адкрыты ліст",
          "comment": "публікуемае ў друку"
        },
        {
          "av": "рагьараб керен",
          "be": "душа нарасхрыст; свой хлопец",
          "comment": "букв. адкрыты грудзь"
        },
        {
          "av": "рагьараб ракӏ",
          "be": "душа нарасхрыст",
          "comment": "літ. адкрытае сэрца"
        },
        {
          "av": "рагьарал гьаркьал",
          "be": "галосныя гукі"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьазе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "дзеепрыметнік"
}

рагьараб

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьараб",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рагьараб"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "дзеепрыметнік"
      ],
      "participlefrom": "рагьазе"
    },
    {
      "text": "вільготны, сыры",
      "examples": [
        {
          "av": "рагьараб ракь бекьизе",
          "be": "араць сырую зямлю"
        },
        {
          "av": "рагьараб ракьалда регуге",
          "be": "не кладзіцеся на сырую зямлю"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьазе",
      "kind": "from"
    },
    {
      "target": "рагьлилаб",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "дзеепрыметнік"
}

рагьи

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьи",
  "stress": 2,
  "stem": "р",
  "forms": [
    "рагьи",
    "рагьиялъ",
    "рагьиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рагьизе"
    },
    {
      "text": "адкрыццё, раскрыццё, расхінанне"
    },
    {
      "text": "распячатванне"
    },
    {
      "text": "адкаркаванне"
    },
    {
      "text": "стварэнне, заснаванне"
    },
    {
      "text": "пуск"
    },
    {
      "text": "выяўленне; выкрыццё; высвятленне; тлумачэнне"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "багьи",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рагьизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьизаби",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рагьизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "рагьизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рагьизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьизабизе",
  "stress": 2,
  "stem": "рагьизаб",
  "forms": [
    "рагьизабизе",
    "рагьизабула",
    "рагьизабила",
    "рагьизабуна",
    "рагьизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "forceto": "рагьизе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рагьизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьизе",
  "stress": 2,
  "stem": "рагь",
  "forms": [
    "рагьизе",
    "рагьула",
    "рагьила",
    "рагьана",
    "рагье"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "адкрывацца, раскрывацца, раскрыцца; расхінацца, расхінуцца",
      "examples": [
        {
          "av": "нуцӏа рагьана",
          "be": "дзверы адчыніліся"
        },
        {
          "av": "нижеда цебе берцинаб расалъи рагьана",
          "be": "перад намі адкрылася цудоўная паляна"
        },
        {
          "av": "рагьун бачӏине (ине)",
          "be": "адкрывацца, адкрыцца; раскрывацца, раскрыцца; расхінацца, расхінуцца"
        },
        {
          "av": "гордо рагьун бачӏана",
          "be": "акно расчынілася"
        },
        {
          "av": "чадир рагьун бачӏана",
          "be": "парасон расчыніўся"
        },
        {
          "av": "нуцӏа кӏалкӏалачӏван рагьун буго",
          "be": "дзверы адчынены насцеж"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "адкрываць, адкрыць, раскрываць, раскрыць што-небудзь; расхінаць, расхінуць што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "берал рагьизе",
          "be": "адкрыць вочы"
        },
        {
          "av": "берал рагьизе",
          "be": "прачнуцца",
          "labels": [
            "у пераносным значэнні"
          ]
        },
        {
          "av": "гордо рагьизе",
          "be": "адчыніць акно"
        },
        {
          "av": "тӏехь рагьизе",
          "be": "раскрыць кнігу"
        },
        {
          "av": "къазе кӏолареб нуцӏа рагьуге",
          "be": "не адчыняй дзверы, якіх не здолееш зачыніць",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        },
        {
          "av": "нуцӏа рагье, гел бегье, гел цӏун хӏажбудай бегье",
          "be": "дзверы адчыні, коўш вынесі, коўш поўны кукурузай вынесі",
          "labels": [
            "фальклор"
          ],
          "comment": "гэтымі словамі дзеці прасілі збожжа, якое варылі ў вялікім кацле на рытуальную страву пры выкліканні дажджу"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "распячатваць, распячатаць; раздрукоўваць, раздрукаваць",
      "examples": [
        {
          "av": "кагъат рагьизе",
          "be": "распячатаць ліст"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "адкаркоўваць, адкаркаваць",
      "examples": [
        {
          "av": "шиша рагьизе",
          "be": "адкаркаваць бутэльку"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "адкрываць, адкрыць, засноўваць, заснаваць, усталёўваць, усталяваць, ствараць, стварыць",
      "examples": [
        {
          "av": "мажгит рагьизе",
          "be": "адкрыць [новую] мячэць"
        },
        {
          "av": "нух рагьизе",
          "be": "адкрыць [новую] дарогу, пракласці дарогу; даць дарогу каму-чаму-небудзь"
        },
        {
          "av": "тукен рагьизе",
          "be": "адкрыць магазін",
          "comment": "з пачаткам працоўнага часу"
        },
        {
          "av": "тукен рагьизе",
          "be": "адкрыць новы магазін"
        },
        {
          "av": "университет рагьизе",
          "be": "адкрыць універсітэт"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "адкрываць, адкрыць, пускаць, пусціць",
      "examples": [
        {
          "av": "завод рагьизе",
          "be": "запусціць завод"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "адкрываць, адкрыць, пачынаць",
      "examples": [
        {
          "av": "данделъи рагьизе",
          "be": "адкрыць сход"
        },
        {
          "av": "мажлис рагьизе",
          "be": "адкрыць з'езд"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "выяўляць, выявіць што-небудзь; высвятляць, высветліць, тлумачыць, растлумачыць што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "магӏна рагьизе",
          "be": "высветліць значэнне"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

рагьликъаб

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьликъаб",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "рагьликъаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "рагьликъаб",
    "рагьликъав",
    "рагьликъай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "які змяшчае мала вільгаці, сухі",
      "examples": [
        {
          "av": "рагьликъаб ракь",
          "be": "бясводная глеба"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

рагьлил

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьлил",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "рагьлил"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "регьел",
      "comment": "родны склон"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "регьел",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

рагьтӏа

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьтӏа",
  "stress": 2,
  "stem": "рагьтӏ",
  "forms": [
    "рагьтӏа",
    "рагьтӏе",
    "рагьтӏаса",
    "рагьтӏасан"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "у двары, на вуліцы",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "comment": "перад домам",
      "examples": [
        {
          "av": "рагьтӏа эхетичӏого, рокъоре лъугьа",
          "be": "не стайце на вуліцы, зайдзіце ў хату"
        },
        {
          "av": "рагьтӏе къазе течӏо",
          "be": "у двор не пусціў, на парог не пусціў"
        },
        {
          "av": "дов рагьтӏе вахъана",
          "be": "ён выйшаў у двор",
          "comment": "на вуліцу"
        },
        {
          "av": "рагьтӏаса къайи жанибе босизе",
          "be": "унесці рэчы з двара (з вуліцы) у дом",
          "comment": "у пакой"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

рагьтӏател

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьтӏател",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рагьтӏател",
    "рагьтӏателас",
    "рагьтӏателалъ",
    "рагьтӏателасул",
    "рагьтӏателалъул",
    "рагьтӏателал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "батрак і батрачка; работнік і работніца; дваровы",
      "examples": [
        {
          "av": "ханасул рагьтӏател",
          "be": "прыслужнік хана"
        },
        {
          "av": "рагьтӏателасул хъулухъ",
          "be": "работа дваровага чалавека"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рагьтӏателлъи

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьтӏателлъи",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рагьтӏателлъи",
    "рагьтӏателлъиялъ",
    "рагьтӏателлъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "батрацтва; занятак, работа, служба дваровага",
      "examples": [
        {
          "av": "рагьтӏателлъи гьабизе",
          "be": "батрачыць; працаваць, служыць парабкам"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рагьтӏа-къетӏа

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьтӏа-къетӏа",
  "stress": 2,
  "stem": "рагьтӏа-къетӏ",
  "forms": [
    "рагьтӏа-къетӏа",
    "рагьтӏа-къетӏе",
    "рагьтӏа-къетӏаса",
    "рагьтӏа-къетӏасан"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьтӏа",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

рагьу

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьу",
  "stress": 2,
  "stem": "рагь",
  "forms": [
    "рагьу",
    "рагьуялъ",
    "рагьдул",
    "рагьаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дзверы, уваход у памяшканне",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏатӏидаб рагьу",
          "be": "шырокі ўваход"
        },
        {
          "av": "чӏедераб рагьу",
          "be": "вузкі ўваход"
        },
        {
          "av": "рагьу рагьизе",
          "be": "адчыніць дзверы"
        },
        {
          "av": "рагьдул кӏалтӏа",
          "be": "каля дзвярэй, у дзвярэх, ля ўваходу"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "двор; падворак",
      "examples": [
        {
          "av": "гьитӏинаб рагьу",
          "be": "дварык"
        },
        {
          "av": "рагьу лъухьизе",
          "be": "мясці двор"
        },
        {
          "av": "рагьтӏа гӏака гурев, гӏиялъ чахъу гурев",
          "be": "ні каровы ва двары, ні авечкі ў атары",
          "labels": [
            "прыказка"
          ],
          "comment": "ні кола ні двара"
        },
        {
          "av": "рагьтӏе вахъине",
          "be": "выходзіць у двор"
        },
        {
          "av": "рагьтӏаса бачун ун батана досул чу",
          "be": "яго каня скралі з двара"
        },
        {
          "av": "нижер рагьтӏасан бачун буго мажгиталде лъим",
          "be": "праз наш двор ідзе вадаправод у мячэць"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рагьукъаб

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьукъаб",
  "stress": 2,
  "stem": "рагьукъа",
  "forms": [
    "рагьукъаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "рагьукъаб",
    "рагьукъав",
    "рагьукъай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зычны",
      "labels": [
        "граматыка"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "рагьукъаб гьаракь",
          "be": "зычны гук"
        },
        {
          "av": "рагьукъал хӏарпал",
          "be": "зычныя літары"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

рагьумахӏу

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьумахӏу",
  "stress": 2,
  "stem": "рагьумахӏ",
  "forms": [
    "рагьумахӏу",
    "рагьумахӏуялъ",
    "рагьумахӏуялъул",
    "рагьумахӏаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "парог",
      "examples": [
        {
          "av": "рагьумахӏу бахине",
          "be": "пераступіць парог"
        },
        {
          "av": "нилъерго рукъалъул рагьумахӏугӏан бахине захӏматаб мегӏер гьечӏеб",
          "be": "лягчэй перайсці любую гару, чым пераступіць парог роднага дома",
          "labels": [
            "прыказка"
          ],
          "comment": "аб прывязанасці горца да роднага агменю"
        },
        {
          "av": "рукъалъул рагьумахӏу къватӏибе бахинчӏо",
          "be": "за парог дома не выйшаў, нікуды не хадзіў"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рагьун

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьун",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рагьун"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "дзеепрыслоўе"
      ],
      "deverbfrom": "рагьизе"
    },
    {
      "text": "адкрыта, шчыра",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "рагьунун бицине",
          "be": "расказаць шчыра, гаварыць адкрыта"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьизе",
      "kind": "from"
    },
    {
      "target": "рагьадго",
      "kind": "see"
    },
    {
      "target": "рагьухъе",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "дзеепрыслоўе"
}

рагьухъе

сообщить о неточности
{
  "word": "рагьухъе",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "рагьухъе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "адкрыта, у адкрытым выглядзе",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "нуцӏа рагьухъе букӏана",
          "be": "дзверы былі адчыненыя"
        },
        {
          "av": "рагьухъе тезе",
          "be": "пакідаць, пакінуць адкрытым"
        },
        {
          "av": "каву лъица рагьухъе тараб?",
          "be": "хто пакінуў вароты адчыненымі?"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьадго",
      "kind": "see"
    },
    {
      "target": "рагьун",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

рагь-рагьи

сообщить о неточности
{
  "word": "рагь-рагьи",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "рагь-рагьи"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "шматразовая форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рагь-рагьизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рагь-рагьизари

сообщить о неточности
{
  "word": "рагь-рагьизари",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "рагь-рагьизари"
  ],
  "labels": [
    "масдар",
    "шматразовая форма",
    "каўзатыўная форма",
    "дзеяслоў"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагь-рагьизаризе",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рагь-рагьизаризе

сообщить о неточности
{
  "word": "рагь-рагьизаризе",
  "stress": 7,
  "stem": "рагь-рагьизар",
  "forms": [
    "рагь-рагьизаризе",
    "рагь-рагьизарула",
    "рагь-рагьизарила",
    "рагь-рагьизаруна",
    "рагь-рагьизаре"
  ],
  "senses": [
    {
      "forceto": "рагь-рагьизе",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма",
        "шматразовая форма"
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагь-рагьизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рагь-рагьизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рагь-рагьизе",
  "stress": 7,
  "stem": "рагь-рагь",
  "forms": [
    "рагь-рагьизе",
    "рагь-рагьула",
    "рагь-рагьила",
    "рагь-рагьана",
    "рагь-рагье"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "адчыняцца, адчыніцца, раскрывацца, раскрыцца, расчыняцца, расчыніцца",
      "labels": [
        "шматразовая форма"
      ]
    },
    {
      "text": "адкрываць, адкрыць, раскрываць, раскрыць, расчыняць, расчыніць што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "гьороца нуцӏби рагь-рагьана",
          "be": "вецер расчыніў дзверы"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "шматразовая форма"
}

рагь-рагьун

сообщить о неточности
{
  "word": "рагь-рагьун",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "рагь-рагьун"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рагьун",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}