←

sources.avar.me / av-be

рах

17 статей

→
Оглавление страницы (17)

рахазаби

сообщить о неточности
{
  "word": "рахазаби",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахазаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "рахазабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рахазабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "рахазабизе",
  "stress": 4,
  "stem": "рахазаб",
  "forms": [
    "рахазабизе",
    "рахазабула",
    "рахазабила",
    "рахазабуна",
    "рахазабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "forceto": "рахазе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рахазе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

рахазе

сообщить о неточности
{
  "word": "рахазе",
  "stress": 4,
  "stem": "раха",
  "forms": [
    "рахазе",
    "рахала",
    "рахана",
    "рахай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зачыняцца, зачыніцца; замыкацца, замкнуцца",
      "examples": [
        {
          "av": "каву рахан гьечӏо",
          "be": "вароты не зачыненыя"
        },
        {
          "av": "нуцӏа жанисахун рахан буго",
          "be": "дзверы зачынены знутры"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "зачыняць, зачыніць; замыкаць, замкнуць",
      "examples": [
        {
          "av": "доз нуцӏида киданиги кӏулал рахаларо",
          "be": "яны ніколі не зачыняюць дзверы на замок"
        },
        {
          "av": "каву рахай",
          "be": "чыні вароты"
        },
        {
          "av": "рахараб нуцӏа",
          "be": "зачыненыя дзверы"
        },
        {
          "av": "рахараб гъамасги буцӏцӏараб кӏалги — кӏиябго бечедаб жо",
          "be": "зачынены куфар і маўклівы рот — абодва багацці",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "слова — серабро, маўчанне — золата"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

рахай

сообщить о неточности
{
  "word": "рахай",
  "stress": 4,
  "stem": "раха",
  "forms": [
    "рахай",
    "рахаялъ",
    "рахаялъул",
    "рахаял"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "рахазе"
    },
    {
      "text": "замок (унутраны), запор, засаўка, засов",
      "forms": [
        "рахаялъ",
        "рахаялъул",
        "рахаял"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "нуцӏил рахай",
          "be": "дзвярны замок"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

рахал

сообщить о неточности
{
  "word": "рахал",
  "stress": 4,
  "stem": "раха",
  "forms": [
    "рахал",
    "рахаз",
    "рахазул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множны лік"
      ],
      "pluralfor": "рахи"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рахи",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "множны лік"
}

рахан-къан

сообщить о неточности
{
  "word": "рахан-къан",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахан-къан"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зачыненым, зачыніўшыся; зачыніўшы",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "рахан-къан те гордал",
          "be": "вокны зачыняйце"
        },
        {
          "av": "рахан-къан жанив чӏезавизе",
          "be": "трымаць зачыненым",
          "comment": "каго-небудзь"
        },
        {
          "av": "рахан-къан жанив чӏезе",
          "be": "сядзець пад замком"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

рахараб-къараб

сообщить о неточности
{
  "word": "рахараб-къараб",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахараб-къараб"
  ],
  "gender_forms": [
    "рахараб-къараб",
    "рахарав-къарав",
    "рахарай-къарай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зачынены, зачынены на замок",
      "examples": [
        {
          "av": "рахараб-къараб бакӏ",
          "be": "закрытае месца"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

рахас

сообщить о неточности
{
  "word": "рахас",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахас",
    "рахасалъ",
    "рахсица",
    "рахасалъул",
    "рахсил",
    "рахасал",
    "рахсал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ланцуг, прывязь",
      "examples": [
        {
          "av": "гьвел рахас",
          "be": "прывязь, ланцуг для сабакі"
        },
        {
          "av": "лангаралъул рахас",
          "be": "якарны ланцуг"
        },
        {
          "av": "гьведа рахас базе",
          "be": "пасадзіць сабаку на ланцуг"
        },
        {
          "av": "рахас гьабун",
          "be": "ланцужком"
        },
        {
          "av": "дол рахас гьабун унел руго",
          "be": "яны ідуць суцэльным ланцужком"
        },
        {
          "av": "рахсида бараб гьве",
          "be": "ланцуговы сабака; сабака на прывязі"
        },
        {
          "av": "гьве рахсидаса борчӏана",
          "be": "сабака сарваўся з ланцуга"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ланцугі, кайданы, аковы",
      "labels": [
        "у прамым і пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "горбода рахас базе",
          "be": "вешаць ланцугі на шыю"
        },
        {
          "av": "рахсазул звар-звари",
          "be": "звон ланцугоў"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ачап, загародка",
      "comment": "на які вешаецца кацёл",
      "examples": [
        {
          "av": "хьаг рахсида базе",
          "be": "вешаць кацёл на ацеп"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ланцужок",
      "examples": [
        {
          "av": "меседил рахас",
          "be": "залаты ланцужок"
        },
        {
          "av": "сагӏтил рахас",
          "be": "ланцужок гадзінніка"
        },
        {
          "av": "тӏеренаб рахас",
          "be": "тонкі ланцужок"
        },
        {
          "av": "рахас базе",
          "be": "надзець ланцужок"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рахен

сообщить о неточности
{
  "word": "рахен",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахен",
    "рахеналъ",
    "рахеналъул",
    "рахенал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "брод"
    },
    {
      "text": "пераправа",
      "comment": "месца"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рахи

сообщить о неточности
{
  "word": "рахи",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахи",
    "рахиялъ",
    "рохоца",
    "рахиялъул",
    "рохол",
    "рахал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тонкая круглая жэрдка, бярно",
      "comment": "як будматэрыял"
    },
    {
      "examples": [
        {
          "av": "рахал рикӏкӏине",
          "be": "захварэць; лічыць бярвенні",
          "comment": "літ. маецца на ўвазе ў столі"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рахимахӏаб

сообщить о неточности
{
  "word": "рахимахӏаб",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахимахӏаб"
  ],
  "gender_forms": [
    "рахимахӏаб",
    "рахимахӏав",
    "рахимахӏай"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "падобны да жэрдкі"
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

рахит

сообщить о неточности
{
  "word": "рахит",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рахит",
    "рахиталъ",
    "рахиталъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рахіт",
      "labels": [
        "медыцына"
      ],
      "comment": "лъималазул рукьбузулъ мукъсанлъи ккун лъугьунеб унти",
      "comment_lang": "av",
      "examples": [
        {
          "av": "рахит ккезе",
          "be": "захварэць на рахіт"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рахсал

сообщить о неточности
{
  "word": "рахсал",
  "stress": 2,
  "stem": "рахса",
  "forms": [
    "рахсал",
    "рахсаз",
    "рахсазул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множны лік"
      ],
      "pluralfor": "рахас"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рахас",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "множны лік"
}

рахсил

сообщить о неточности
{
  "word": "рахсил",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рахсил"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "рахас",
      "comment": "родны склон"
    },
    {
      "text": "ланцуговы"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "рахас",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

раххан

сообщить о неточности
{
  "word": "раххан",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "раххан",
    "рахханалъ",
    "роххноца",
    "рахханалъул",
    "роххнол",
    "руххнул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лапата",
      "comment": "драўляная",
      "examples": [
        {
          "av": "маххул раххан",
          "be": "жалезная лапата, заступ"
        },
        {
          "av": "роххноца хъвана гвандиниса ракь",
          "be": "лапатай выкінулі зямлю з ямы"
        },
        {
          "av": "роххнотӏе босизе",
          "be": "браць на лапату"
        },
        {
          "av": "роххноца тӏаде ракь хъвазегӏан",
          "be": "да магілы, да гробавай дошкі",
          "comment": "літ. пакуль не засыплюць зямлю лапатай"
        },
        {
          "av": "цо цӏулал раххан, цо маххул газа",
          "be": "адна драўляная лапата ды адна жалезная кірка",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "пра чалавека, у якога мала інструментаў"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "вясло",
      "examples": [
        {
          "av": "расадул руххнул",
          "be": "вёслы лодкі"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рахчирукъ

сообщить о неточности
{
  "word": "рахчирукъ",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рахчирукъ",
    "рахчирукъалъ",
    "рахчирукъалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хованкі",
      "comment": "дзіцячая гульня",
      "examples": [
        {
          "av": "рахчирукъ гьабизе (хӏазе)",
          "be": "гуляць у хованкі"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

рахчу-къапу

сообщить о неточности
{
  "word": "рахчу-къапу",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "рахчу-къапу",
    "рахчу-къапуялъ",
    "рахчу-къапуялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мухі"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}