{
"word": "лъикӏ",
"forms": [
"лъикӏ"
],
"senses": [
{
"text": "gut, anständig, positiv",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "тӏадеги лъикӏ",
"de": "umso besser"
},
{
"av": "цӏакъ лъикӏ",
"de": "sehr gut; ausgezeichnet, hervorragend"
},
{
"av": "лъикӏ бихьизе",
"de": "gut sehen"
},
{
"av": "лъикӏ бихьизе",
"de": "gefallen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "jemandem"
},
{
"av": "лъикӏ гьабизе",
"de": "gut machen",
"comment": "etwas"
},
{
"av": "лъикӏ рукӏине",
"de": "leben, in Harmonie und Eintracht sein"
},
{
"av": "цоцазда гьоркьор лъикӏ гьечӏо дол",
"de": "sie leben nicht ganz im Reinen"
},
{
"av": "лъикӏ хьвадизе",
"de": "sich anständig benehmen"
},
{
"av": "лъикӏ хӏалтӏизе",
"de": "gut arbeiten"
},
{
"av": "лъикӏ цӏализе",
"de": "gut lernen"
}
]
},
{
"text": "ja, einverstanden; gut",
"labels": [
"Partikel"
],
"examples": [
{
"av": "гӏемер лъикӏ",
"de": "sehr gut, ausgezeichnet"
},
{
"av": "лъикӏ вуссарав!",
"de": "willkommen!, herzlich willkommen!"
},
{
"av": "лъикӏ щварав!",
"de": "willkommen!, herzlich willkommen!"
},
{
"av": "лъикӏ кканиги квеш кканиги",
"de": "es sei, was wolle; riskieren wir's"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏаб",
"stress": 3,
"stem": "лъикӏа",
"forms": [
"лъикӏаб"
],
"gender_forms": [
"лъикӏаб",
"лъикӏав",
"лъикӏай"
],
"senses": [
{
"text": "gut, anständig, positiv; bester",
"examples": [
{
"av": "бищунго лъикӏаб",
"de": "bester"
},
{
"av": "лъикӏаб къимат",
"de": "positive Bewertung"
},
{
"av": "лъикӏаб мухь",
"de": "anständige Bezahlung"
},
{
"av": "лъикӏаб хӏасил",
"de": "gutes Ergebnis"
},
{
"av": "лъикӏаб гъотӏода квешаб пихъ бижулареб",
"de": "ein guter Baum bringt keine schlechten Früchte",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "лъикӏаб бицине",
"de": "anflehen, bitten"
},
{
"av": "дуе лъикӏаб бицине вачӏун гьечӏо дун",
"de": "nicht um zu flehen kam ich zu dir"
},
{
"av": "лъикӏаб бицине",
"de": "sich bei jemandem einschmeicheln, jemandem schmeicheln"
},
{
"av": "лъикӏав вукӏине",
"de": "Meister in etwas sein"
},
{
"av": "лъикӏав гьудул",
"de": "bester Freund"
},
{
"av": "лъикӏав гьудуласул бакӏ гьалмагъас кквезе ккола",
"de": "ein Genosse muss den besten Freund ersetzen",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "лъикӏай йикӏине",
"de": "eine Meisterin sein",
"comment": "etwas"
},
{
"av": "кьурдизеги лъикӏай йикӏана дой",
"de": "und sie war eine Meisterin im Tanzen"
},
{
"av": "лъикӏаб жо гьабуларо дос",
"de": "er ist zu allem fähig; man erwartet nichts Gutes von ihm"
}
]
},
{
"text": "gut, redlich; edel",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб кьибил-тухумалъул чи",
"de": "Mensch edler Herkunft"
},
{
"av": "лъикӏаб чу",
"de": "gutes Pferd"
},
{
"av": "лъикӏай яс",
"de": "anständiges Mädchen"
},
{
"av": "лъикӏал гӏадатал",
"de": "gute Traditionen"
},
{
"av": "лъикӏал гӏолохъаби",
"de": "brave Burschen"
},
{
"av": "лъикӏал гӏадамал",
"de": "redliche Leute"
},
{
"av": "лъикӏал къасдал",
"de": "gute Absichten"
},
{
"av": "лъикӏаб рагӏул багьа — кьолораб чу",
"de": "ein gutes Wort ist so viel wert wie ein gesatteltes Pferd",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
},
{
"text": "wohltätig, wohltuend",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб асар гьабизе",
"de": "eine wohltuende Wirkung ausüben"
},
{
"av": "лъикӏаб гьари",
"de": "Wohltätigkeit"
},
{
"av": "лъикӏаб гьариялъе гӏарац кьезе",
"de": "Geld für wohltätige Zwecke ausgeben"
},
{
"av": "лъикӏаб къо бихьугеги дуда",
"de": "mögest du keinen hellen Tag sehen",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "лъикӏаб рокъосан вихьаги",
"de": "die Erde sei ihm leicht",
"comment": "wörtl. mögest du ihn in den Hallen des Paradieses sehen"
},
{
"av": "лъикӏаб хъван батаги Бетӏергьанас",
"de": "möge das Gute vom Allmächtigen bestimmt sein"
},
{
"av": "гьанже дие лъикӏаб жо буго, тӏад тӏимугъги бан, рагъида кьижи",
"de": "jetzt taugt es mir — mich in einen Schafspelz hüllen und auf der Veranda schlafen"
},
{
"av": "лъикӏалъе!",
"de": "zum Guten!",
"comment": "Wunsch an jemanden, der seinen Traum erzählt"
},
{
"av": "лъикӏалъе ватаги!",
"de": "möge ihm kein Unglück zustoßen!",
"comment": "denn er ruft sie durch sein Verhalten hervor"
},
{
"av": "лъикӏалъе батаниги квешалъе батаниги",
"de": "ob zum Guten oder zum Schlechten",
"comment": "über Gleichgültigkeit"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏаб-квешаб",
"stress": 3,
"stem": "лъикӏаб-квеша",
"forms": [
"лъикӏаб-квешаб"
],
"gender_forms": [
"лъикӏаб-квешаб",
"лъикӏав-квешав",
"лъикӏай-квешай"
],
"senses": [
{
"text": "gut und schlecht",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб-квешаб лъазе",
"de": "sich zurechtfinden; durchblicken",
"comment": "wörtl. erfahren, ob es gut oder schlecht ist"
},
{
"av": "лъикӏаб-квешалъухъ валагьизе бихьинчи гьечӏо къавулъ",
"de": "es gibt keinen Mann im Haus, der auf Gut und Böse achtet"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏаб-тӏокӏаб",
"stress": 3,
"forms": [
"лъикӏаб-тӏокӏаб"
],
"gender_forms": [
"лъикӏаб-тӏокӏаб",
"лъикӏав-тӏокӏав",
"лъикӏай-тӏокӏай"
],
"senses": [
{
"text": "gut, ungewöhnlich, vorzüglich",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб-тӏокӏаб квен гьабуни, мадугьалги ахӏула кӏодоца кваназе",
"de": "wenn die Großmutter zum Mittagessen ein ungewöhnliches Gericht zubereitet, lädt sie auch die Nachbarin zum Essen ein"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏалан",
"stress": 6,
"forms": [
"лъикӏалан",
"лъикӏаланго"
],
"senses": [
{
"text": "anständig; in ausreichender Menge; erheblich; ziemlich; genug; viel",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "лъикӏалан балагьун чӏана дун, амма кватӏун букӏана",
"de": "ich habe eine ganze Weile gewartet, aber es war zu spät"
},
{
"av": "лъикӏалан мехалъ хабар бачӏинчӏо досул",
"de": "ziemlich lange gab es keine Nachrichten von ihm"
},
{
"av": "лъикӏалан хӏалтӏи гьабуна гъоз хъутаналда",
"de": "sie leisteten bedeutende Arbeit auf den Kutanen"
},
{
"av": "лъикӏаланго кӏудияб мина",
"de": "ziemlich großes Gebäude"
},
{
"av": "лъикӏаланго соназ мугӏалимлъи гьабуна дир эбелалъ",
"de": "meine Mutter war viele Jahre lang Lehrerin"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏа-лъикӏаб",
"stress": 3,
"stem": "лъикӏа-лъикӏа",
"forms": [
"лъикӏа-лъикӏаб"
],
"gender_forms": [
"лъикӏа-лъикӏаб",
"лъикӏа-лъикӏав",
"лъикӏа-лъикӏай"
],
"senses": [
{
"text": "gute, beste; herausragend",
"examples": [
{
"av": "Лъикӏа-лъикӏаб квенги кьун, хьихьарай дун эбелалъ, Кьерилал бахиллъулеб ретӏел букъараб дие",
"de": "Mutter fütterte mich mit dem besten Essen, kleidete mich zum Neid der Altersgenossinnen",
"labels": [
"Folklore"
]
},
{
"av": "гӏемерал лъикӏа-лъикӏал гӏалимзаби рукӏана цере Аваристаналда",
"de": "in alten Zeiten gab es in Awarien viele herausragende Wissenschaftler"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏго",
"stress": 3,
"forms": [
"лъикӏго"
],
"senses": [
{
"text": "gründlich, ordentlich, ziemlich, ausreichend, vollauf, ganz schön",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "лъикӏго вухана дов",
"de": "er wurde ordentlich verprügelt"
},
{
"av": "лъикӏго гьекъон вугоан дов",
"de": "er trank ordentlich"
},
{
"av": "лъикӏго тункана дов",
"de": "er hat sich ziemlich stark gestoßen"
},
{
"av": "лъикӏго хӏинкъизавуна дуца дун",
"de": "du hast mich ordentlich erschreckt"
},
{
"av": "лъимадухъ лъикӏго хал гьабе дуца",
"de": "paß gut auf das Kind auf"
}
]
},
{
"text": "ordentlich; richtig; wie es sich gehört",
"examples": [
{
"av": "лъикӏго бичӏчӏизабизе",
"de": "vernünftig erklären"
}
]
},
{
"text": "ordentlich, gepflegt",
"examples": [
{
"av": "лъикӏго хъвай",
"de": "schreibe ordentlich"
},
{
"av": "лъикӏгого къачӏа-кӏатӏан вукӏуна дов",
"de": "er kleidet sich ordentlich an"
}
]
},
{
"text": "aufmerksam, mit Interesse",
"examples": [
{
"av": "лъикӏго гӏенеккана дов дихъ",
"de": "er hörte mir aufmerksam zu"
},
{
"av": "лъикӏго вукӏаян тезе!",
"de": "aufgeben, verlassen; „Gesundheit!“ sagen"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏиса",
"stress": 3,
"forms": [
"лъикӏиса"
],
"senses": [
{
"text": "von der guten Seite",
"labels": [
"Adverb",
"Dialektismus"
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"лъикӏлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "лъикӏлъизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "лъикӏлъи",
"stress": 8,
"forms": [
"лъикӏлъи",
"лъикӏлъиялъ",
"лъикӏлъиялъул",
"лъикӏлъидул"
],
"senses": [
{
"text": "das Gute; Wohlstand, Segen",
"examples": [
{
"av": "лъикӏлъи бихьизе",
"de": "Gutes sehen, glücklich leben"
},
{
"av": "лъикӏлъи гьабизе",
"de": "Gutes tun"
},
{
"av": "лъикӏлъи гьабурасе гьебги жиндиего, квешлъи гьабурасе гьебги жиндиего",
"de": "Gutes tat er — zu seinem eigenen Nutzen, Böses tat er — zu seinem eigenen Schaden",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "лъикӏлъи гьабулев чи",
"de": "Wohltäter"
},
{
"av": "лъикӏлъи гьабуларев чи — чи гуро",
"de": "wer nichts Gutes tut, ist kein Mensch",
"labels": [
"Sprichwort"
],
"comment": "schlecht dem, der niemandem Gutes tut"
},
{
"av": "лъикӏлъи холареб",
"de": "Gutes geht nicht verloren",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "лъикӏлъи хӏехьоларес квешлъи хӏехьолеб",
"de": "wer das Gute nicht schätzt, wird das Böse ertragen",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "лъикӏасдасан лъикӏлъи, квешасдасан квешлъи",
"de": "vom Guten — Gutes, vom Schlechten — Böses"
}
]
},
{
"text": "Güte, guter Charakter",
"examples": [
{
"av": "нижер дибирасул лъикӏлъи лъидаго лъала",
"de": "alle kennen die Güte unseres Mullahs"
}
]
},
{
"text": "gute Qualität, Güte; Würde",
"examples": [
{
"av": "меседил лъикӏлъи — кьаву чӏвангутӏи, чиясул лъикӏлъи — гьереси бицунгутӏи",
"de": "der Wert des Goldes liegt darin, dass es nicht rostet; der Wert des Menschen liegt darin, dass er nicht lügt",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "лъикӏлъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"лъикӏлъизаби",
"лъикӏлъизабиялъ",
"лъикӏлъизабиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "лъикӏлъизабизе"
},
{
"text": "Verbesserung",
"examples": [
{
"av": "гӏиял жинс лъикӏлъизаби",
"de": "Verbesserung der Schafrasse"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "лъикӏлъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "лъикӏлъизаб",
"forms": [
"лъикӏлъизабизе",
"лъикӏлъизабула",
"лъикӏлъизабила",
"лъикӏлъизабуна",
"лъикӏлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "verbessern; zur Verbesserung beitragen; vervollkommnen",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гӏухьбузул рукӏа-рахъин лъикӏлъизабизе",
"de": "die Lebensbedingungen der Hirten verbessern"
}
]
},
{
"text": "heilen",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "лъикӏлъизе",
"stress": 3,
"stem": "лъикӏлъ",
"forms": [
"лъикӏлъизе",
"лъикӏлъула",
"лъикӏлъила",
"лъикӏлъана"
],
"senses": [
{
"text": "schöner werden; sich verbessern; besser werden; sich zum Besseren wenden",
"examples": [
{
"av": "гьанже гьеб хӏалтӏи лъикӏлълъулеб буго",
"de": "jetzt verbessert sich diese Arbeit"
}
]
},
{
"text": "sich erholen, genesen",
"labels": [
"Dialektismus"
],
"examples": [
{
"av": "мун лъикӏлъила гьанже",
"de": "jetzt wirst du dich erholen; jetzt wirst du gesünder werden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "лъикӏниги-квешниги",
"stress": 3,
"forms": [
"лъикӏниги-квешниги"
],
"senses": [
{
"text": "so lala; recht und schlecht",
"labels": [
"Adverb"
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "лъикӏ-лъикӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"лъикӏ-лъикӏ"
],
"senses": [
{
"text": "gründlich; ordentlich",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "хъархъазда гьоркьосан лъикӏ-лъикӏ валагьана рагъухъан кьвагьи бахъараб рахъалдехун",
"de": "der Soldat schaute durch die Büsche aufmerksam in die Richtung, aus der der Schuss fiel"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}