{
"word": "тӏала",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏала",
"тӏалаялъ",
"тӏалаялъул",
"тӏаладул",
"тӏулби"
],
"senses": [
{
"text": "Stockwerk; Etage; Rang",
"examples": [
{
"av": "минаялъул ункъабилеб тӏала",
"de": "das vierte Stockwerk des Gebäudes"
}
]
},
{
"text": "Schicht"
},
{
"text": "Bienenstock",
"examples": [
{
"av": "найил тӏулби",
"de": "Bienenstöcke"
},
{
"av": "тӏалинир наял гӏемерлъун руго",
"de": "im Bienenstock sind zu viele Bienen"
}
]
},
{
"text": "Körbchen; Korb",
"comment": "für Wolle und Spindel",
"examples": [
{
"av": "мергу тӏалиниб лъе",
"de": "lege die Spindel in den Korb"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалаб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалаб",
"тӏалабалъ",
"тӏалабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Forderung, Nachfrage",
"examples": [
{
"av": "тӏалаб буголъи",
"de": "Anspruchsvollheit; Strenge"
},
{
"av": "уставалъул тӏалабал тӏуразаризе",
"de": "die Anforderungen der Satzung erfüllen"
}
]
},
{
"text": "Sorge; Fürsorge; Kümmernis",
"examples": [
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"de": "fordern, darauf bestehen"
},
{
"av": "дос ритӏухълъи тӏалаб гьабулеб буго",
"de": "er fordert Gerechtigkeit"
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"de": "sich um jemanden oder etwas kümmern; sorgen"
},
{
"av": "васасул тӏалаб гьабизе",
"de": "sich um den Sohn kümmern"
},
{
"av": "гӏиял тӏалаб тӏил ккурас гьабула",
"de": "um die Schafherde sorgt sich derjenige, in dessen Händen der Hirtenstab liegt",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"de": "etwas erstreben, erreichen; sich bemühen etwas zu bekommen, zu haben, anzueignen; beschaffen"
},
{
"av": "къваригӏараб тӏехь тӏалаб гьабизе",
"de": "das nötige Buch besorgen"
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"de": "(er)bitten"
},
{
"av": "квербакъи тӏалаб гьабизе",
"de": "um Unterstützung bitten"
},
{
"av": "рукъалъул тӏалаб ал",
"de": "häusliche Sorgen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалабалда",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалабалда"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "тӏалабалда рекъон",
"de": "auf Verlangen"
},
{
"av": "росдал гӏадамазул тӏалабалда рекъон чӏана дов дибирлъун",
"de": "auf Verlangen der Dorfbewohner wurde er Mullah"
},
{
"av": "тӏалабалда рекъон",
"de": "auf Antrag, auf Fürsprache"
},
{
"av": "цеве дирго вукӏарав директорасул тӏалабалда рекъон восана дун хӏалтӏизе",
"de": "ich wurde auf Fürsprache meines ehemaligen Direktors eingestellt"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "тӏалаби",
"stress": 3,
"stem": "тӏалаб",
"forms": [
"тӏалаби",
"тӏалабаз",
"тӏалабзул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "тӏалу"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалу",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "тӏалабияб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалабияб"
],
"senses": [
{
"text": "befehlend; imperativisch; Befehls-",
"labels": [
"Grammatik"
],
"examples": [
{
"av": "глаголалъул тӏалабияб наклонение",
"de": "Imperativ des Verbs"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "тӏалабчилъи",
"forms": [
"тӏалабчилъи",
"тӏалабчилъиялъ",
"тӏалабчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Anspruchsvollheit; Strenge",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб тӏалабчилъи",
"de": "strengste Anforderung"
}
]
},
{
"text": "Fürsorglichkeit",
"examples": [
{
"av": "къайимасул тӏалабчилъи",
"de": "Fürsorge des Vormunds"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалаб-агъаз",
"stress": 3,
"forms": [
"тӏалаб-агъаз",
"тӏалаб-агъазалъ",
"тӏалаб-агъазалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Sorgen",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "тӏалаб-агъаз бугев",
"de": "fürsorglich"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз буголъи",
"de": "Fürsorglichkeit"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьечӏев",
"de": "sorgenfrei, schlampig"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьечӏолъи",
"de": "Fahrlässigkeit; Unordentlichkeit"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьабизе",
"de": "fürsorglich sein, sich kümmern",
"comment": "über jemanden"
},
{
"av": "рагӏияталъул тӏалаб-агъаз гьабизе",
"de": "sich um Untertanen kümmern"
},
{
"av": "эбел-инсул тӏалаб-агъаз гьабизе",
"de": "Sorge für die Eltern zeigen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалагъуд",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалагъуд",
"тӏалагъудалъ",
"тӏалагъудалъул",
"тӏалагъудал"
],
"senses": [
{
"text": "Kiste, Schachtel",
"comment": "für Löffel, Gabeln und Messer",
"examples": [
{
"av": "тӏалагъудалъуб батила гӏучӏ",
"de": "die Gabel ist wahrscheinlich in der Schublade"
},
{
"av": "тӏалагъудалъуса босе нус",
"de": "nimm das Messer aus der Schublade"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалай",
"stress": 5,
"stem": "тӏала",
"forms": [
"тӏалай",
"тӏалаялъ",
"тӏалаялъул",
"тӏалайдул",
"тӏалаял"
],
"senses": [
{
"text": "Schornstein; Rauchfang; Rauchabzug",
"comment": "Schornstein-",
"examples": [
{
"av": "кӏкӏуйдул тӏалай",
"de": "Schornstein, Rauchfang"
},
{
"av": "тӏохил тӏалай",
"de": "Rauchloch im Dach"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалакъверкъ",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалакъверкъ",
"тӏалакъверкъалъ",
"тӏалакъоркъоца",
"тӏалакъверкъалъул",
"тӏалакъоркъол",
"тӏалакъверкъал",
"тӏалакъуркъби"
],
"senses": [
{
"text": "Schildkröte",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "щурункъверкъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалакъоркъол",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалакъоркъол"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "тӏалакъверкъ",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалакъверкъ",
"kind": "from"
},
{
"target": "щурункъоркъол",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "тӏалакъуркъби",
"stress": 5,
"stem": "тӏалакъуркъб",
"forms": [
"тӏалакъуркъби",
"тӏалакъуркъбуз",
"тӏалакъуркъбузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "тӏалакъверкъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалакъверкъ",
"kind": "from"
},
{
"target": "щурункъуркъби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "тӏалиб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалиб",
"тӏалибас",
"тӏалибасул",
"тӏалибзаби"
],
"gender_forms": [
"тӏалиб",
"тӏалив",
"тӏалий"
],
"senses": [
{
"text": "Schüler, Student",
"labels": [
"bildungssprachlich"
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "тӏалкъен",
"stress": 7,
"forms": [
"тӏалкъен",
"тӏалкъеналъ",
"тӏалкъеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "Totengebet",
"labels": [
"Religion"
],
"comment": "wird dreimal hintereinander am Grab gelesen, sobald der Verstorbene begraben ist",
"examples": [
{
"av": "тӏалкъен цӏализе",
"de": "die Totenmesse lesen, einsegnen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалу",
"stress": 3,
"stem": "тӏал",
"forms": [
"тӏалу",
"тӏалуялъ",
"тӏалуца",
"тӏалуялъул",
"тӏалул",
"тӏалаби"
],
"senses": [
{
"text": "Steinplateau; Fels",
"examples": [
{
"av": "борхатаб тӏалу",
"de": "hoher Felsen"
},
{
"av": "тӏалтӏа бекьун хур букӏинищ",
"de": "ein steiniges Plateau verwandelt man nicht in einen Acker",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалхи",
"stress": 6,
"forms": [
"тӏалхи",
"тӏалхиялъ",
"тӏалхиялъул",
"тӏалхиял"
],
"senses": [
{
"text": "Boden",
"comment": "Flüsse",
"examples": [
{
"av": "гӏурул тӏалхи",
"de": "Flussbett; Grund des Flusses"
}
]
},
{
"text": "Sandbank; Untiefe",
"examples": [
{
"av": "раса тӏалхиялда цун чӏана",
"de": "das Boot ist auf Grund gelaufen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "тӏалхияб",
"stress": 6,
"stem": "тӏалхия",
"forms": [
"тӏалхияб"
],
"gender_forms": [
"тӏалхияб",
"тӏалхияв",
"тӏалхияй"
],
"senses": [
{
"text": "flach, seicht",
"examples": [
{
"av": "тӏалхиял гъудрул",
"de": "flache Teller"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}